Το παράδειγμα του Λονδίνου

Και ενώ στην Ελλάδα μέσα στο καλοκαίρι η ζωή στους έρημους Μεγάλους Περίπατους, στις παραλίες και στα ανοιχτά θέατρα κυλάει εν θερμώ, επέλεξα να βρίσκομαι στο Λονδίνο απολαμβάνοντας κυρίως τις πατούσες των εγγονιών μου, που λόγω πανδημίας είχα κάμποσους μήνες να επισκεφτώ. Επέλεξα μάλιστα να κάνω περιπάτους στην πόλη κρατώντας τους το χέρι και να απολαμβάνω τις ποιότητες και τις δράσεις στον αστικό δημόσιο χώρο αυτής της ιστορικής πόλης, ένα θέμα που παραμένει το μόνιμο παράπονό μου με όλα όσα βιώνουμε στην Ελλάδα και ιδιαίτερα στην Αθήνα. Ολοκληρώνοντας τις διαδικτυακές μου υποχρεώσεις, ξέφευγα σε περιπάτους απολαμβάνοντας τη διαρκώς αναβαθμιζόμενη αυτή μητρόπολη και κάνοντας αυθόρμητες συγκρίσεις. Και αυτό που διαπιστώνω είναι ότι αν και εμείς είμαστε πιο ευφυείς, πιο τολμηροί και πιο ευρηματικοί, εκεί θαυμάζω ότι οι Εγγλέζοι αντιμετωπίζουν μεθοδικά το αυτονόητο, με τους δικούς τους ήρεμους ρυθμούς, σεβόμενοι τον πολίτη της πόλης και διατηρώντας ένα υψηλό επίπεδο, ειδικά δε στις νέες περιοχές που αναπλάσσονται.

Θαυμάζω τους αμέτρητους περιστρεφόμενους γερανούς που εισχωρούν στον συχνά συννεφιασμένο λονδρέζικο ουρανό, μέσα σε αμέτρητα εργοτάξια, με εντυπωσιακά διακοσμημένες περιφράξεις προστασίας, που αναγγέλλουν τα έργα και κοσμούν την πόλη.

Θαυμάζω τα άψογα γρανιτένια κράσπεδα των πεζοδρομίων που θυμίζουν τα δικά μας απολεσθέντα μαρμάρινα από την Πεντέλη και τον τρόπο που υποχωρούν στις ανισοσταθμίες, όπου χρειάζεται. Και κυρίως αυτήν την απλή και εξαιρετικά χρήσιμη υπερύψωση της ασφάλτου στις διασταυρώσεις, στο ίδιο επίπεδο με τα κράσπεδα, χωρίς να απαιτούνται οι γνωστές και συχνά κακότεχνες ράμπες των δικών μας πεζοδρομίων, επιτρέποντας την άνετη διάβαση πεζών και αμαξιδίων. Και βέβαια και τα άνετα πεζοδρόμια χωρίς εμπόδια και υπερυψώσεις των πλακών από τις ρίζες και τις γνωστές κακοτεχνίες. Θαυμάσιες χαράξεις διαφορετικών υλικών διάστρωσης και άψογη ένταξη των φρεατίων, που ακολουθούν τους αρμούς των πλακών και συχνά τα καπάκια τους επικαλύπτονται με το ίδιο υλικό της διάστρωσης. Και εδώ βέβαια ξεχωρίζει η ένταξη των δέντρων στα πεζοδρόμια, σε οπές με σαφή πλαίσια, μεταλλικές σχάρες επικάλυψης των οπών, αυτόματο πότισμα και μεταλλικούς σκελετούς προστασίας στα νέα φυτά. Το αποκορύφωμα βέβαια είναι το κλάδεμα των δέντρων που γίνεται ακαριαία, χωρίς να περιμένουμε μέρες για να μαζευτούν οι σωροί των κομμένων κλαδιών από τα πεζοδρόμια. Ειδικό αυτοκίνητο φέρει μηχάνημα που κατακερματίζει τα κλαδιά και τα παραλαμβάνει άμεσα στον δικό του κάδο. Μέσα σε ελάχιστο χρόνο οι δρόμοι παραδίδονται καθαροί από το ίδιο συνεργείο, που με φυσητήρες συγκεντρώνει ό,τι έχει απομείνει.

Η ίδια διαδικασία σχολαστικού καθαρισμού ισχύει και αμέσως μετά από κάθε εργασία στους δρόμους και στα πεζοδρόμια. Προηγείται η ενημέρωση των κατοίκων και περαστικών με καλοσχεδιασμένες πινακίδες, που εμπεριέχουν σχέδια με την ακριβή θέση και τη χρονική διάρκεια των εργασιών, τη διευθέτηση των χαμένων χώρων στάθμευσης, με σαφή σήμανση, σχολαστικές περιφράξεις με νυχτερινό φωτισμό και ένταξη κίτρινων πλαστικών ραμπών όπου χρειάζεται για τα αμαξίδια. Επίσης εντάσσονται χημικές τουαλέτες για τους εργαζόμενους στο έργο και προσωρινό μεταφερόμενο σύστημα με φωτεινούς σηματοδότες που ρυθμίζουν την κυκλοφορία στη διάρκεια των εργασιών.

Η τέχνη δίνει το «παρών» με κάθε τρόπο στην πόλη. Από τα έγχρωμα κολονάκια προστασίας στα όρια των πεζοδρομίων μέχρι τα αναρίθμητα γλυπτά που κοσμούν τον δημόσιο χώρο, άλλοτε μόνιμα και άλλοτε εφήμερα, στο πλαίσιο περιοδικών εκθέσεων και εγκαταστάσεων στον ιστό της πόλης, όπως πρόσφατα πραγματοποιήθηκε η μεγάλη έκθεση γλυπτών με τίτλο «Mayfair Sculpture Trail 2021» στο κέντρο του Λονδίνου, όπου συμμετείχε και η δική μας Καλλιόπη Λαιμού με την τεράστια γυναικεία τσάντα. Η πόλη μας έχει να δει τέτοιες εκθέσεις από την εποχή του «Μεγάλου Περίπατου» που οργάνωσε η Αννα Καφέτση το 2006 στους πεζόδρομους Διονυσίου Αρεοπαγίτου, Αποστόλου Παύλου και Ερμού. Τα γλυπτά στους δημόσιους χώρους στην Αθήνα σπανίζουν αφήνοντας μετέωρους και αναξιοποίητους τους έλληνες εικαστικούς.

Θα κλείσω με το μεγαλείο της ποιότητας του αστικού εξοπλισμού. Υπέροχες διαμορφώσεις δημόσιων χώρων με εξαιρετικά δάπεδα, σύγχρονους ατμοσφαιρικούς φωτισμούς, πρωτότυπα παγκάκια με στέγαστρα σκίασης, καλοσχεδιασμένα κιγκλιδώματα, εξαιρετικές υδάτινες διαμορφώσεις και υψηλής ποιότητας υλικά που αντέχουν στον χρόνο και προβάλλουν ό,τι καλύτερο από το σύγχρονο design.

Δεν είναι τελικά θέμα χρημάτων. Και η Μεγάλη Βρετανία δοκιμάζεται με την οικονομική κρίση και τον κορωνοϊό, και στο Λονδίνο υπάρχουν ακόμη άστεγοι στα πεζοδρόμια του κέντρου. Αλλά συνεχίζει. Είναι απλά θέμα πολιτισμού και ανάδειξης της αρχιτεκτονικής του δημόσιου χώρου που τόσο μας λείπει.