Συνταγές διαχωρισμού

Η Μύκονος είναι δύσκολο νησί για να λειτουργήσει ως αφετηρία μιας αντιπολιτευτικής αφύπνισης. Πολύ περισσότερο αριστερής. Οχι μόνον γιατί η «πλουτοκρατία» δεν αισθάνεται περιθωριοποιημένη στον Πάνορμο και τη Φτελιά, αλλά πρωτίστως επειδή στην καρδιά του καλοκαιριού και σε μία περίοδο που κρίνονται μια σειρά από στοιχήματα για το τουριστικό προϊόν και τις οικονομικές αντοχές καθενός, το νησί έχει άλλες προτεραιότητες. Ο Αλέξης Τσίπρας προφανώς τα αντιλαμβάνεται όλα αυτά, αλλά επέλεξε επικοινωνιακά να εκπέμψει σήματα από το Νησί των Ανέμων την ώρα που εκείνο προσπαθούσε να ξεφύγει από την «κόκκινη ζώνη». Ουδείς στην Κουμουνδούρου πιστεύει ότι μια εικόνα πολιτικής ανατροπής μπορεί να αρχίσει να φιλοτεχνείται από τη Μύκονο. Ο Τσίπρας περπάτησε στα Ματογιάννια περισσότερο για να διαβεβαιώσει πως έχει μια ατζέντα για όλους και ο ΣΥΡΙΖΑ δεν είναι περιχαρακωμένος. Πρόκειται για μια αναγκαία συνθήκη για τα κόμματα εξουσίας, την οποία ο ΣΥΡΙΖΑ απέφευγε να υιοθετήσει, ακόμη και στην κυβερνητική περίοδό του. Επί χρόνια η βασική επένδυσή του ήταν σε συνταγές διαχωρισμού και διχασμού. Εμείς και οι άλλοι, «τους τελειώνουμε ή μας τελειώνουν»… Κάπου υπάρχουν δύο ή και περισσότερες Ελλάδες και εμείς εκπροσωπούμε μόνο τη μία. Στα σκληρά χρόνια της αντιμνημονιακής εξαλλοσύνης, η συνταγή λειτούργησε τόσο όσο χρειαζόταν για να φτάσει ο Τσίπρας στο Μαξίμου. Στην πραγματικότητα, όμως, ουδέποτε ο ΣΥΡΙΖΑ και η ηγεσία του κινήθηκαν μέσα σε σκηνικό παλλαϊκής αποδοχής. Το καλύτερό του στην κάλπη ήταν ένα 36% που μπορεί να εξασφάλιζε μια εκλογική πρωτιά, αλλά όχι μια κυβερνητική μακροημέρευση. Η στιγμή που βρέθηκε στο απόγειό της ήρθε μέσα από μία κάλπη που βραχυκύκλωσε και την Κουμουνδούρου. Εκείνο το 62% στο δημοψήφισμα του 2015 ήταν η κορύφωση της σχέσης του Τσίπρα με την ευρύτερη κοινωνία, αλλά ακόμη και σήμερα το αποτέλεσμα παραμένει θολό. Το «όχι» επέλεξαν αρκετοί που δεν περίμεναν και δεν περιμένουν τίποτα από τον ΣΥΡΙΖΑ.

Αναζητώντας μια νέα κατεύθυνση, ωστόσο, ο Τσίπρας θεωρεί ότι εάν χάθηκε μια ευκαιρία από την πλευρά του, χάθηκε όντως έξι καλοκαίρια νωρίτερα – όταν ο ίδιος βρισκόταν στο απόγειο μιας πολιτικής κυριαρχίας. Η συνομολόγηση του τρίτου Μνημονίου και η προσφυγή στις κάλπες το φθινόπωρο του 2015 μπορεί να καταγράφηκαν ως πολιτικές αναγκαιότητες, αλλά οι μετεκλογικές επιλογές δεν επιβλήθηκαν από καμία αναγκαιότητα. Εκ των υστέρων, ο Τσίπρας παραδέχεται σε συνομιλητές του ότι ύστερα από εκείνες τις κάλπες θα έπρεπε να τραβήξει το χαρτί μιας προοδευτικής συμπαράταξης – αντί να το ψάχνει μέσα από μεταχρονολογημένες προσκλήσεις που από τους περισσότερους αποδέκτες επιστρέφονται σφραγισμένες. Από τη θέση του πρωθυπουργού οι προσκλήσεις μπορεί να είχαν φέρει άλλο αποτέλεσμα, αν είχαν θεωρηθεί ειλικρινείς.

Το μήνυμα είναι ότι από τον Σεπτέμβριο του 2015, ο Τσίπρας δεν θα έπρεπε να συνεχίσει με τον Πάνο Καμμένο. Εκεί χάθηκαν τα προοδευτικά στοιχήματα που προσπαθεί να βάλει σήμερα.  Επί της ουσίας, αυτή είναι και η δική του παραδοχή με καθυστέρηση έξι ετών – αυτό λέει πίσω από τις γραμμές και ο Στέλιος Κούλογλου, όπως και κάθε άλλος στον ΣΥΡΙΖΑ που δείχνει επιτακτικά τον δρόμο της προοδευτικής διεύρυνσης. Στην προεκλογική μάχη του 2015 τα διλήμματα είχαν τεθεί, αλλά ο Τσίπρας αποφάσισε αλλιώς. Οπως επανήλθαν και την περίοδο της κρίσιμης ψηφοφορίας για τη Συμφωνία των Πρεσπών – όταν ο Τσίπρας δεν είχε σύμμαχο τον Καμμένο και βασιζόταν στο Ποτάμι του Σταύρου Θεοδωράκη. Αλλά τότε το σκηνικό ήταν πλέον διαφορετικό και η εξέλιξη των πραγμάτων είχε ξεφύγει από τα χέρια του Τσίπρα. Εξι χρόνια μετά, ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ παραδέχεται στις κλειστές συζητήσεις του ότι τον Σεπτέμβριο του 2015 θα προτιμούσε τον Καμμένο εκτός Βουλής. Αλλά η κάλπη, που είχε στείλει ξανά τους ΑΝΕΛ στη Βουλή, τον εγκλώβισε. Οπως τον είχε εγκλωβίσει νωρίτερα και το «περήφανο “όχι”» που έβγαλε το δημοψήφισμα…