Εμεινε μόνο μια εικόνα βομβαρδισμένου τοπίου…

Ο δήμαρχος του Σουλντ, Χέλμουτ Λούσι, υπό κανονικές συνθήκες, δεν περίμενε ποτέ τέτοια υψηλή επίσκεψη. Χθες υποδέχτηκε την καγκελάριο Ανγκελα Μέρκελ και την πρωθυπουργό του κρατιδίου Παλατινάτο Μάλου Ντράιερ, που επέλεξαν το μικρό χωριό των 700 κατοίκων για να δει η καγκελάριος με τα ίδια της τα μάτια την καταστροφή που άφησε πίσω της η πλημμύρα της προηγούμενης εβδομάδας. Συμπαράσταση στα θύματα είχε εκφράσει η Μέρκελ ήδη από την Ουάσιγκτον, όπου βρισκόταν την Πέμπτη, ημέρα της καταστροφής, στην τελευταία της επίσκεψη στις ΗΠΑ. Αλλά η πλημμύρα εξελίχτηκε σε εθνική τραγωδία. Η μικρή κοινότητα του Αϊφελ είναι ένα μόνο χαρακτηριστικό δείγμα της καταστροφής στις περιφέρειες Αϊφελ και Αρβάιλερ της Βόρειας Ρηνανίας – Βεστφαλίας και της Ρηνανίας – Παλατινάτου που υπέστησαν τις μεγαλύτερες καταστροφές.

Η περιφέρεια Αρβάιλερ μετρούσε χθες 110 νεκρούς από τους 156 συνολικά, καθώς και 670 τραυματίες. Σίγουρα, δεν είναι ο τελικός αριθμός των θυμάτων, καθώς υπάρχουν ακόμη εκατοντάδες αγνοούμενοι. Η αστυνομία, με τα δικά της κριτήρια, δίνει μικρότερο αριθμό αγνοουμένων, ίσως κάποιοι να είναι αποκομμένοι χωρίς δυνατότητα επικοινωνίας με τον υπόλοιπο κόσμο. Αλλά τα σωστικά συνεργεία τις προηγούμενες ημέρες ανοίγοντας πλημμυρισμένα σπίτια έπεφταν συχνά πάνω σε νεκρούς.

Ελικόπτερα συνεχίζουν ακόμη να μεταφέρουν αποκλεισμένους από τις πλημμύρες. Και την τέταρτη μέρα της καταστροφής, οι κάτοικοι, εθελοντές και σωστικά συνεργεία συνεχίζουν με κάθε μέσο, φτυάρια, κουβάδες, τρακτέρ, φορτωτές, εκσκαφείς, να καθαρίζουν υπόγεια και σπίτια από τη λάσπη, να ανοίγουν κλειστούς δρόμους. Μονάδες του στρατού έχουν κινητοποιηθεί και βοηθούν το έργο των σωστικών συνεργείων και της πυροσβεστικής. Πολλοί επαρχιακοί δρόμοι και αυτοκινητόδρομοι, όπως ο Α1, είναι μέρες τώρα αποκλεισμένοι και απροσπέλαστοι, είτε γιατί λείπουν κομμάτια, είτε γιατί σε κάποια σημεία μετατράπηκαν σε λίμνες, είτε γιατί είναι επικίνδυνες οι γέφυρες. Το φράγμα Steinbachtalsperre στο Euskirchen κοντά στην Κολωνία ανησυχεί τους υπευθύνους, που επανεξετάζουν τις αντοχές του. Αν τυχόν σπάσει, κινδυνεύει ολόκληρη η περιοχή.

Ανθρώπινες τραγωδίες πίσω από τα συντρίμμια της πλημμύρας

Το Μπαντ Μινστεράιφελ είναι μια γραφική πόλη, η Πύλη του Αϊφελ, σε απόσταση 40 χλμ. από την Κολωνία και τη Βόννη, με 18.400 κατοίκους. «Δεν έχουμε νερό, ούτε ηλεκτρικό, ούτε τηλέφωνο», μου λέει η 45χρονη Σάντρα, το Σάββατο, τρίτη ημέρα της καταστροφής. Φοράει γαλότσες, τα ρούχα της είναι λασπωμένα, στα χέρια κρατάει τον κουβά μεταφέροντας τη λάσπη που έχει γεμίσει το ισόγειο του σπιτιού της. Οι βροχές ήταν τόσο έντονες που σε χρόνο – ρεκόρ μετέτρεψαν χειμάρρους σε φονικά ποτάμια.

Είχαν έρθει στο πατρικό της με την κόρη της, τη 18χρονη Λέα, για να γιορτάσουν τα γενέθλιά της με τους παππούδες. Αντί για τη γιορτή στον κήπο που σχεδίαζε η Λέα, ήρθαν τα ορμητικά νερά του μικρού, υπό κανονικές συνθήκες, χειμάρρου που διασχίζει την πόλη. «Μπροστά στα μάτια μας τα νερά παρέσυραν μια γυναίκα από το γειτονικό σπίτι», λέει, και το σοκ είναι ακόμα ζωγραφισμένο στο πρόσωπό της.

Εκατό μέτρα πιο πάνω μένει ο Χόρχε Μ., δίπλα στο μικρό ποτάμι που διασχίζει την πόλη, και δεν μπορεί ακόμα να πιστέψει την τραγική μοίρα της 24χρονης σχολικής φίλης του γιου του, Λάουρας. Τους είχε επισκεφτεί εκείνη την ημέρα, αλλά, φεύγοντας, τα ορμητικά νερά παρέσυραν το αυτοκίνητό της, η ίδια κατάφερε να βγει από το παράθυρο, ο Χόρχε προσπάθησε απεγνωσμένα να πιάσει το χέρι της. Δεν τα κατάφερε. Η Λάουρα βρέθηκε την επόμενη μέρα νεκρή σε απόσταση 6 χλμ. Εμεινε το αυτοκίνητό της που το ρεύμα των νερών το έφερε στην πίσω αυλή του σπιτιού. Εκεί είναι βουλιαγμένο στις λάσπες, με μια ανθοδέσμη στη μνήμη της Λάουρας.

Στον κεντρικό δρόμο που έχει ανοίξει εν μέρει από την Παρασκευή, περνούν συνεχώς αυτοκίνητα της πυροσβεστικής, τεχνικών συνεργείων, τρακτέρ, μαζεύουν τα μπάζα, φορτωτές τα φορτώνουν σε φορτηγά. Η 50χρονη Σόνια φτυαρίζει τα νερά και τις λάσπες από το μικρό μαγαζί της ειδών για βαφτίσεις και γιορτές στην αρχή του κεντρικού εμπορικού δρόμου. «Κατάφερα και βγήκα την τελευταία στιγμή από το αυτοκίνητο, μείναμε αποκλεισμένοι δύο ημέρες στο σπίτι. Οι γείτονες δεν ξέραμε αν ζουν, το σπίτι τους δίπλα μας έχει ισοπεδωθεί», μου λέει και δεν μπορεί πλέον να συγκρατήσει τα δάκρυά της. «Και τώρα αυτό εδώ… είμαι εντελώς χαμένη».

Η κεντρική πύλη στο τείχος που περικλείει το ιστορικό κέντρο έχει καταστραφεί, είναι κλειστή από τους εκσκαφείς που προσπαθούν να ανοίξουν τον δρόμο. Στον εμπορικό δρόμο της αγοράς δεν έχει μείνει τίποτα όρθιο. Ιδιοκτήτες, κάτοικοι της πόλης και εθελοντές από τη γύρω περιοχή βγάζουν από τα καταστήματα μαζί με τις λάσπες τα κατεστραμμένα εμπορεύματα. Εξω από μια μπουτίκ, η ντάνα με τα ρούχα στις κρεμάστρες καλυμμένη με λάσπη θα μπορούσε να είναι γλυπτό περίτεχνου καλλιτέχνη, αν δεν ήταν η απόδειξη της ολοσχερούς καταστροφής του μαγαζιού. Ενα κομμάτι του δρόμου παραμένει ακόμη κλειστό, άντρες με φτυάρια είναι ανεβασμένοι στον σωρό, σχεδόν δύο μέτρων, από χώμα που κατέβασε ο χείμαρρος από το βουνό. Μόνο από μία παράκαμψη υπάρχει πρόσβαση στο βορειότερο μέρος της πόλης. Αλλά εκεί έφυγε όλος ο δρόμος και χάσκουν τώρα τα κατεστραμμένα δίκτυα που έκρυβε η άσφαλτος. Εμεινε η εικόνα βομβαρδισμένου τοπίου.

Στο Μπαντ Νόιεναρ, ο ποταμός Αρ που έδωσε το όνομά του σε ολόκληρη την περιοχή έφερε και την καταστροφή της. Κατέβασε κορμούς δέντρων που καρφώθηκαν σε σπίτια, τέσσερις γέφυρες στη σειρά καταστράφηκαν ολοσχερώς, λειτουργεί μόνο μία για την πυροσβεστική και τα σωστικά συνεργεία. Στο μεταξύ, τα νερά του Αρ έχουν υποχωρήσει στη γνωστή του κοίτη, αλλά οι γύρω δρόμοι ήταν και την τρίτη ημέρα γεμάτοι με κατεστραμμένα, αναποδογυρισμένα αυτοκίνητα. «Πολλά από αυτά τα έφεραν τα ορμητικά νερά από τη γειτονική πόλη, έπλεαν σαν παιχνιδάκια στο νερό», μου περιγράφει ο Μάρτιν, κάτοικος που μένει κοντά στην αποκλεισμένη με κορμούς δέντρων γέφυρα. Πολλά είναι τα σπίτια που έχουν υποστεί καταστροφές και έγιναν ακατοίκητα γιατί διαβρώθηκαν τα θεμέλιά τους.

Το Σάββατο επισκέφθηκε την περιοχή των καταστροφών στη Βόρεια Ρηνανία – Βεστφαλία ο πρόεδρος της Δημοκρατίας Φρανκ Βάλτερ Σταϊνμάγερ μαζί με τον τοπικό πρωθυπουργό Αρμιν Λάσετ, ο οποίος είναι και υποψήφιος καγκελάριος της Χριστιανικής Ενωσης (CDU – CSU). Ο υποψήφιος του SPD Ολαφ Σολτς επισκέφθηκε τη Ρηνανία – Παλατινάτο την προηγούμενη Παρασκευή, αλλά ως υπουργός Οικονομικών. Μέχρι στιγμής προσπαθούν όλοι να μην υπάρξει πολιτική εκμετάλλευση της τραγωδίας. O Ρόμπερτ Χάμπεκ των Πρασίνων δήλωσε ότι δεν είναι η στιγμή των επισκέψεων των πολιτικών. Η κοινή γνώμη δεν θα συγχωρούσε την πολιτική εκμετάλλευση της τραγωδίας. Στην περίπτωση του Λάσετ, η επίσκεψή του γύρισε μπούμερανγκ, καθώς ο φακός τον «συνέλαβε» να γελάει με τους διπλανούς του την ώρα που μιλούσε ο πρόεδρος Σταϊνμάγερ. Αναγκάστηκε, στο μεταξύ, να ζητήσει συγγνώμη για την εικόνα αυτή.

Η πολιτική ηγεσία δεσμεύεται για άμεση βοήθεια χωρίς γραφειοκρατία. Ο υπουργός Οικονομικών Ολαφ Σολτς υποσχέθηκε στους πληγέντες 300 εκατομμύρια άμεση βοήθεια. Ωστόσο, υπολογίζει ότι θα χρειαστούν δισεκατομμύρια για τις υποδομές που καταστράφηκαν, σπίτια, δίκτυα, δρόμοι, γέφυρες, όπως δείχνει η εμπειρία αντίστοιχων καταστροφών στο παρελθόν.

Το πραγματικό μέγεθος της καταστροφής θα φανεί μόνον όταν υποχωρήσουν παντού τα νερά και καθαρίσουν οι λάσπες. Στο μεταξύ, νέες πλημμύρες απειλούν τη Βαυαρία, κυρίως την περιοχή του Μπερχντεσγκάρντεν. Η πόλη Τραουνστάιν στη Νότια Βαυαρία, κοντά στα σύνορα με την Αυστρία, εκπέμπει από χθες σήμα κινδύνου και αυτήν τη στιγμή κανείς δεν γνωρίζει αν θα έχει την τύχη του Μπαντ Μινστεράιφελ και του Μπαντ Νόιεναρ.