Το Βερολίνο στο περισκόπιο

Δύο ερωτήματα ανακύπτουν από το σκληρό δημοσίευμα του βρετανικού Economist για την πώληση των γερμανικών υποβρυχίων στην Τουρκία: όχι γιατί έγινε, ούτε γιατί έγινε τώρα. Αλλά πρώτον, πώς και άργησε τόσο πολύ. Και, κυρίως, ποιους ακόμα εκφράζει η θέση που υποστηρίζεται ότι η Γερμανία αποσταθεροποιεί την Ανατολική Μεσόγειο και τη νοτιοανατολική πτέρυγα του ΝΑΤΟ με την καίρια αυτή παρέμβασή της στο ελληνοτουρκικό ισοζύγιο δυνάμεων.

Ο Economist δεν μασάει τα λόγια του: «Τα γερμανικά υποβρύχια δίνουν στην Τουρκία ένα προβάδισμα έναντι της Ελλάδας» κάτι που «μπορεί να κάνει την ανατολική Μεσόγειο λιγότερο σταθερή […] Είναι ένας θρίαμβος για το ναυτικό της Τουρκίας και πονοκέφαλος για την Ελλάδα».

Τα γερμανικά υποβρύχια δεν είναι οποιαδήποτε όπλα νέας γενιάς: συνιστούν το πλεονέκτημα της Ελλάδας στη θάλασσα. Ηταν αυτά που προκάλεσαν τον μεγαλύτερο πονοκέφαλο στους Τούρκους στις δύο κρίσεις του καλοκαιριού του 2020. Τα υποβρύχια, που σχεδιάστηκαν πρώτα για την Ελλάδα και επωφελήθηκαν σημαντικά από τις δοκιμές και τις βελτιωτικές παρατηρήσεις του Πολεμικού Ναυτικού, εξουδετερώνουν τη δεδομένη ποσοτική και ποιοτική υπεροπλία της Αγκυρας έναντι της Ελλάδας στη θαλάσσια ισχύ, η οποία είναι άλλωστε φαινόμενο των τελευταίων ετών. Ουδέποτε άλλοτε υπήρχε στον 20ό αιώνα . Ασφαλώς, οι Γερμανοί γνωρίζουν πολύ καλά τη μεγάλη ανατροπή δυνάμεων και το πόσο ενισχύει τις προθέσεις της Τουρκίας, κάτι που όμως δεν τους σταματά από την πώληση των υποβρυχίων, παρά τις έντονες, πλην ατελέσφορες, προσπάθειες που κατέβαλε η ελληνική κυβέρνηση ήδη από το περσινό καλοκαίρι.

Το κύριο πλεονέκτημα της αναερόβιας πρόωσης (AIP) που φέρουν τα γερμανικά υποβρύχια είναι ότι μπορούν να παραμείνουν πολύ παρατεταμένα κάτω από το νερό, έως και για τρεις εβδομάδες. Και, μάλιστα, σε συνθήκες ηχητικού stealth – χωρίς εκπομπές θορύβων, αχρηστεύοντας έτσι τις αντίπαλες δυνατότητες εντοπισμού και καταστροφής τους και επιτρέποντας ενέργειες που αλλιώς θα ήταν περίπου αδύνατες.

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι τα 3,5 δισ. δολάρια είναι ένα ισχυρό κίνητρο για την πώληση αυτών των όπλων. Ομως, σίγουρα δεν είναι αρκετό στις παρούσες συνθήκες: οι Ηνωμένες Πολιτείες, μετά την πρόσκτηση των ρωσικών πυραύλων από την Αγκυρα ακύρωσαν τελικά τη συμμετοχή της στα αεροσκάφη F35 σε πρόγραμμα πολλαπλάσιας αξίας, έστω κι αν αυτό αφορούσε κάτι πολύ πιο ευρύ. Αντιστοίχως, η πώληση των υποβρυχίων δεν είναι μόνον οικονομική υπόθεση. Και η γερμανική κυβέρνηση το έχει σταθμίσει. Εντάσσεται στην πολιτική συνεχούς προστασίας και ενίσχυσης της Τουρκίας ως κύριου συνομιλητή και συμπαίκτη του Βερολίνου στην Ανατολική Μεσόγειο. Η γερμανική γεωπολιτική ήταν πάντοτε και παραμένει ενεργά υπέρ της Τουρκίας. Και τώρα που οι σχέσεις της Αγκυρας με την Ουάσιγκτον βρίσκονται επί ξυρού ακμής, το Βερολίνο επιχειρεί να γεμίσει προς όφελός του το κενό. Το τι θα σημαίνει αυτό για την Ελλάδα αλλά και για τη σταθερότητα στην περιοχή δεν ενδιαφέρει τους Γερμανούς. Ενδιαφέρει όμως πολλούς άλλους. Πρωτίστως την Ελλάδα, αλλά όχι μόνον αυτήν.