Επιστροφή στη Λιλιπούπολη

Δημήτρης Μαραγκόπουλος

«Γέφυρα με τον εσωτερικό μας κόσμο»

Συνήθως οι καλλιτέχνες αδημονούν και αγωνιούν για την επιτυχία της συναυλίας. Για την απήχηση στο κοινό. Αυτό φυσικά ισχύει και τώρα. Υπάρχει όμως ένα πολύτιμο συναίσθημα για αυτή τη συναυλία. Χαίρομαι που θα ακούσω τα τραγούδια μας σαν να είμαι ταυτόχρονα μέρος του κοινού! Η αλήθεια είναι ότι οι τελευταίες κατάμεστες μεγάλες συναυλίες πέρα από μεμονωμένες παρουσιάσεις έγιναν πριν από 7 χρόνια. Δεν είναι τυχαίο. Η Λιλιπούπολη συνειδητά δεν αναλώθηκε ποτέ σε υπερδοσολογία συναυλιών παρ’ όλες τις προτάσεις που είχαμε. Από την πρώτη στιγμή της γέννησής της έχω την αίσθηση ότι ευτυχώς η ροή του χρόνου δεν επηρεάζει την ενέργεια του πυρήνα των τραγουδιών. Ταξιδεύουν αβίαστα σαν κύματα μιας μεγάλης θάλασσας που έρχονται στο παρόν αποτυπώνοντας την ουσία της σύλληψης της Ρεγγίνας Καπετανάκη και της Ελένης Βλάχου που εμπλουτίστηκε από τη συνεισφορά πολύ σημαντικών δημιουργών και εκτελεστών.

Συνθέταμε αυθόρμητα και κυρίως ελεύθερα. Χωρίς την εσωτερική λογοκρισία να απλοποιήσουμε τη μουσική μας γλώσσα. Να την κάνουμε «κατανοητή» στα παιδιά. Αυτό ίσχυσε νομίζω και για τους στίχους που αποτέλεσαν τη βάση εκτόξευσης των τραγουδιών. Συμπυκνωμένη σπουδαία ποίηση της Μαριανίνας Κριεζή. Αλλά ποίηση τραγουδιών πάντα. Μόνο αργότερα μετά από χρόνια, μετά και από τις εμπειρίες των συναυλιών και των δισκογραφήσεων συνειδητοποίησα μιλώντας για τον εαυτό μου ότι τα τραγούδια ταξιδεύουν πάνω σε κύματα. Βιώνω έτσι ένα πολύ δυνατό συναίσθημα και εμπειρία. Του windsurfer.

Η Λιλιπούπολη δημιουργούσε και απρόβλεπτα δημιουργεί στο παρόν έναν πολυδιάστατο, πολύχρωμο κόσμο και μια Γέφυρα ανάμεσα στην εξωτερική πραγματικότητα και τον εσωτερικό κόσμο των παιδιών και όπως αποδείχθηκε και των ενηλίκων. Hταν όλη μαζί το Απόλυτο Παιχνίδι με το μυστήριο, τα παράδοξα, τα θαύματα, τους φόβους, τις εξάρσεις και τη λυτρωτική του ενέργεια, μια μοναδική γέφυρα του ψυχικού κόσμου και της πραγματικότητας. Αλήθεια πού είμαστε όταν ακούμε μουσική, πάμε στην Πινακοθήκη ή διαβάζουμε λογοτεχνία αναρωτιέται ο σπουδαίος ψυχαναλυτής του 20ού αιώνα Γουίνικοτ. «Πού πάει ο καιρός που φεύγει» ρωτάει και το γνωστό τραγούδι της Λιλιπούπολης. Ζούμε σε έναν τρίτο δρόμο ζωής, σε μια άλλη πολιτισμική εμπειρία ζωτική για την εξέλιξή μας. Και αυτήν την εμπειρία τη δημιουργούν μόνο το Παιχνίδι και η Τέχνη… Ο ψυχικός κόσμος όμως παιδιών και ενηλίκων έχει αλλάξει. Το ίδιο και η πραγματικότητα που είναι πιο ανήσυχη, απρόβλεπτη, βίαιη και με λιγότερους σταθερούς άξονες και κανόνες πλοήγησης. Η ανάγκη για αυτή τη Γέφυρα ακριβώς σε αυτές τις συνθήκες είναι εξαιρετικά ζωτική. Ναι, έχω την αίσθηση ότι η Λιλιπούπολη είναι ένα ανοιχτό μοντέλο που μια ισχυρή δημιουργική ομάδα θα μπορούσε να εξελίξει. Προσωπικά πιστεύω πολύ τόσο στη δύναμη του ραδιοφώνου αλλά και του animation, που δημιουργούν μεγάλους χώρους ελευθερίας και φαντασίας.

Θα ήταν πολύ σημαντικό και ίσως έχει συνεισφέρει σε αυτό μέχρι σήμερα, η Λιλιπούπολη να διευρύνει τα όρια της δημιουργικότητας, της ελευθερίας, της φαντασίας και να κάνει τα παιδιά με πιο ισχυρό και ανθεκτικό εγώ αλλά όχι εγωιστικά και πιο τολμηρά αλλά όχι απερίσκεπτα.

Νίκος Κυπουργός

«Οδηγός μας το ένστικτο και η χαρά του παιχνιδιού»

Αυτή η συναυλία που είναι μια αφορμή για να ξαναμαζευτεί όλη η παλιά παρέα, με γυρίζει αναπόφευκτα σ’ εκείνα τα χρόνια του Τρίτου. Ημασταν πολύ νέοι, με κέφι και ενθουσιασμό, με όρεξη για κάθε λογής πειραματισμούς, και με έναν Χατζιδάκι να μας εμπιστεύεται απεριόριστα, δίνοντάς μας απόλυτη ελευθερία. Ηταν μεγάλο σχολείο εκείνα τα χρόνια του Τρίτου για μας τους τυχερούς που τα ζήσαμε. Τι καλύτερο μπορεί να φανταστεί κανείς για το ξεκίνημά του; Από εκεί οδηγήθηκα στο θέατρο και στον κινηματογράφο κι έπειτα στο μουσικό θέατρο.

Εκείνη την εποχή που συνέθετα τα τραγούδια δεν είχα την αίσθηση ότι είναι κάτι που θα έχει μεγαλύτερη διάρκεια από την

εκπομπή – ούτε κατά διάνοια. Το συνειδητοποιήσαμε μόνο αφού η εκπομπή είχε πλέον τελειώσει, είχε γίνει ο δίσκος και ο κόσμος γέμιζε τις συναυλίες. Δεν υπήρχαν γκάλοπ ούτε likes για να μας «κατευθύνουν». Μόνος μας οδηγός, το ένστικτο και η χαρά του παιχνιδιού και της αναζήτησης, που απέρρεε από τη συνολική ατμόσφαιρα του Τρίτου. Και η σκέψη μιας ειλικρινούς και ισότιμης αντιμετώπισης των παιδιών. Με σεβασμό και αίσθηση ευθύνης.

Πάντα κάποιοι θα θέλουν να χορέψουν ένα βαλς πριγκιπικό, ή να καβαλούν το κύμα σαν τον Δρακατώρ, ή να χάνονται σε μια ουτοπική παραλία. Ο ονειρικός αυτός κόσμος είναι ένα καταφύγιο που μπορεί σήμερα να το έχουμε ακόμα περισσότερο ανάγκη.

Μακάρι τα τραγούδια να καταφέρνουν να ενώνουν τις γενιές. Και μακάρι να προσφέρουν τρυφερότητα, ευαισθησία, αγάπη για τη μουσική, ανοιχτό πνεύμα… Και την πίστη ότι είναι εφικτά τα πιο απίθανα πράγματα. Αν μάλιστα τα πιστέψουμε λιγάκι, ίσως βγουν αληθινά.

Σαβίνα Γιαννάτου

«Χωράει στην εποχή των video games»

Ηταν τα πρώτα τραγούδια που τραγούδησα ως επαγγελματίας. Τα τραγούδια μού άρεσαν πάρα πολύ. Επίσης θεωρούσα πολύ σημαντικό ότι ήμουν μέρος μιας καινούργιας εκπομπής με πολύ ταλαντούχους καλλιτέχνες, μουσικούς, ηθοποιούς και συγγραφείς, με κέφι και έμπνευση, σε μία περίοδο που το Τρίτο Πρόγραμμα ανανεωνόταν υπό τη διεύθυνση του Μάνου Χατζιδάκι. Δεν σκέφτηκα τότε αν θα ήταν διαχρονικά τα τραγούδια. Δεν με ενδιέφερε καν. Μου αρκούσε το ότι ήταν σημαντικά για μένα και θεωρούσα ότι ήταν σημαντικά επίσης για την εποχή τους.

Τα τραγούδια αυτά έχουν την ικανότητα να απευθύνονται τόσο σε μεγάλους όσο και σε μικρούς. Τόσο στιχουργικά όσο και μουσικά. Είναι παιδικά αλλά όχι παιδιάστικα. Ολα τα τραγούδια της Λιλιπούπολης. Είναι καλά τραγούδια με φαντασία, με χιούμορ. Ενα από τα αγαπημένα μου είναι Η Ρόζα Ροζαλία που έχει τραγουδηθεί αρχικά από τη Λένα Πλάτωνος. Αργότερα το τραγούδησα εγώ στις συναυλίες και στον δίσκο με τη ζωντανή ηχογράφηση της Λιλιπούπολης. Ο Γιαουρτοπόταμος ή το Ασπρο χρώμα που είχε τραγουδηθεί από τη Νένα Βενετσάνου και μετά από τον Σπύρο Σακκά. Ο Δράκος μού αρέσει πολύ που τον έλεγε ο Κοντογεωργίου, Μια κολυμβήτρια Κινέζα (το έλεγε η Πλάτωνος), ο Σιδερομάσας (η Βενετσάνου και η Πλάτωνος). Η Οφη Σόφη που τότε τραγουδιόταν από ηθοποιό στις εκπομπές και στις συναυλίες από τη Μαριέλλη Σφακιανάκη

Η Λιλιπούπολη χωράει και σε αυτή τη σύγχρονη εποχή των video games και της ψηφιακής τεχνολογίας και του τρισδιάστατου θεάματος. Τα παιδιά αγαπούν τα τραγούδια αυτά, τα τραγουδάνε και ζητάνε να τα ακούσουν.

Τάσης Χριστογιαννόπουλος

«Είμαστε όλοι ταυτόχρονα παιδιά και ενήλικοι»

Ως ακροατής άκουγα τη Λιλιπούπολη και την περίμενα με ανυπομονησία. Ηταν ένας γοητευτικός τρόπος και τόπος όπου αφήγηση, ιστορία, χαρακτήρες, ανατροπές, συναισθήματα, ερχόντουσαν στα αφτιά μας και στη φαντασία μας μέσα από ακρόαση, χωρίς εικόνα οπτική αλλά με μεγάλο πλούτο εικόνων, παρ’ όλα αυτά και με βασικό όχημα τη μουσική και τα τραγούδια. Ηταν μικρές προγεύσεις, ορεκτικά αν θέλετε, της μεγάλης μετέπειτα γοητείας του κόσμου της όπερας. Θυμάμαι ότι η ακρόαση ήταν συναρπαστική, άκουγες και δεν ήθελες να τελειώσει ή μάλλον δεν καταλάβαινες πώς περνούσε η ώρα και μετά αδημονούσες για την επόμενη συνάντηση, επίσκεψη σε εκείνη την πολύχρωμη χώρα.

Θυμάμαι από τότε και παραμένει μέχρι σήμερα η συγκίνηση και η χαρά με το Χοντρό μπιζέλι που χορεύει τσιφτετέλι, με τον δόκτωρα Δρακατώρ, με το Χτύπα τα πόδια σου Κινέζα για να μην κόψει η μαγιονέζα, την Αρκούδα καφέ, το Μες στο μουσείο. Δεν είναι όμως σωστό να μιλήσει κανείς για αγαπημένα τραγούδια ξεχωρίζοντας κάποια. Ολη αυτή η γιορτή και ο ενθουσιασμός αυτών των μουσικών χειρονομιών ήταν και παραμένει αγαπημένη σε όλα της τα σημεία και σε όλες της τις εκφράσεις.

Η Λιλιπούπολη είναι ένας τόπος που μας υπενθυμίζει ότι παιδικότητα και ενηλικίωση, δύο κομμάτια του εαυτού μας δεν μπορούμε πραγματικά να τα ξεχωρίσουμε. Είμαστε όλοι ταυτόχρονα όλα. Είναι τραγούδια γραμμένα από τους ενήλικους συνθέτες ή από το παιδί που διατηρείται μέσα τους ζωντανό και διεκδικεί την έκφρασή του; Οταν τα ακούγαμε και ήμασταν παιδιά δεν αισθανόμασταν μεγάλοι; Οταν τα ακούμε μεγάλοι δεν αισθανόμαστε παιδιά; Χάνεται στα αλήθεια η παιδικότητα όταν μεγαλώνουμε ή είναι πάντα παρούσα περιμένοντας την κατάλληλη στιγμή για να μας χαρίσει το ολόγλυκο και τρυφερό της χαμόγελο.

Στον χρόνο αντέχει ό,τι είναι ειλικρινές και δεν θέλει να είναι κάτι άλλο από αυτό που είναι. Τότε αγγίζει απευθείας την ψυχή του ανθρώπου. Θα μπορούσαμε να πούμε πιο απλά πως είναι καλά τραγούδια! Είναι ωραία τραγούδια. Το καλό και το ωραίο τις περισσότερες φορές ξεπερνά τα όρια του χρόνου και τις κοινωνικές συνθήκες μέσα στις οποίες γεννήθηκε. Δύο παιδιά που παίζουν και χαίρονται, ένας μεγάλος που τους λέει ένα παραμύθι, ένα τραγούδι, η ανθρώπινη φύση, η ανάγκη για επικοινωνία και σχέση είναι πέρα από τον χρόνο. Η Λιλιπούπολη είναι όλα αυτά και άλλα ακόμη.

Δώρος Δημοσθένους

«Μια ομάδα που υπηρετεί το ωραίο και το διαφορετικό»

Επειδή μεγάλωσα στην Κύπρο, δεν είχα την ευκαιρία να ακούσω τη Λιλιπούπολη στα παιδικά μου χρόνια. Τα τραγούδια τα άκουσα αργότερα, στο τέλος της εφηβείας μου, οπότε και αγόρασα τον δίσκο. Δύσκολο να ξεχωρίσεις κάποια τραγούδια, ίσως πιο πολύ να με συγκινούν το Μια βραδιά στο πόρτο Λίλι, το Ρόζα Ροζαλία.

Τα τραγούδια της Λιλιπούπολης έπαιζαν στο σπίτι από τη μέρα που επέστρεψε το παιδί μου από το μαιευτήριο. Μεγαλώνοντας, επειδή του άρεσε πολύ ο χορός, ειδικά το Χοντρό μπιζέλι το άκουγε συνέχεια και χόρευε ασταμάτητα. Είναι τραγούδια με υπέροχη μουσική και στίχους και συγκινούν κάθε ευαίσθητο άνθρωπο ανεξαρτήτως ηλικίας.

Ο,τι έχει γίνει στη νεότερη εποχή κοντά στη δική μας γενιά γνωστό – κι είναι από τα πρώτα που είχε μια μεγάλη προβολή – αναγκαστικά καταγράφεται σαν κλασικό του είδους. Αν βάλουμε και τη σφραγίδα του Χατζιδάκι αυτό το εδραιώνει περισσότερο μέσα στον χρόνο. Η αλήθεια όμως βρίσκεται και στο γεγονός ότι όσοι συμμετείχαν, συνθέτες, στιχουργός μέχρι και ο τελευταίος που έβαλε μια πινελιά στο όλο εγχείρημα, ήσαν όλοι αισθητικά συγγενείς. Μια ομάδα που υπηρετεί το ωραίο και το διαφορετικό.

info

«Εδώ Λιλιπούπολη – Τα τραγούδια». Ωδείο Ηρώδου Αττικού, 9 & 10 Ιουλίου, 21:00. Μουσική: Νίκος Κυπουργός, Δημήτρης Μαραγκόπουλος, Λένα Πλάτωνος, Νίκος Χριστοδούλου. Στίχοι: Μαριανίνα Κριεζή. Μουσική διεύθυνση: Νίκος Χριστοδούλου. Τραγουδούν: Σαβίνα Γιαννάτου, Δώρος Δηµοσθένους, Λένια Ζαφειροπούλου, Τάσης Χριστογιαννόπουλος. Την παιδική – νεανική χορωδία Rosarte διευθύνει η Ρόζη Μαστροσάββα