Η Ιστορία είναι απίθανο να τον συγχωρήσει

Το όνομα του Ντόναλντ Ράμσφελντ θα είναι για πάντα συνδεδεμένο με το μεγαλύτερο στρατιωτικό φιάσκο στην ιστορία των ΗΠΑ, την εισβολή του 2003 στο Ιράκ, σε αναζήτηση των ανύπαρκτων όπλων μαζικής καταστροφής – μαζί με την εκτεταμένη χρήση βασανιστηρίων που σκιάζουν από τότε την εικόνα των ΗΠΑ.

Ο Ράμσφελντ δεν θα μείνει στη μνήμη μόνο για τις αποτυχημένες αποφάσεις που έλαβε ως υπουργός Αμυνας, αλλά και για τις προσπάθειές του να συγκαλύψει τα αναμφισβήτητα στοιχεία που δεν συμβάδιζαν με τη δική του εκδοχή της πραγματικότητας. Τα έγγραφα που είδαν το φως της δημοσιότητας μετά την εισβολή έδειξαν πως ο Ράμσφελντ γνώριζε τα κενά που υπήρχαν στις πληροφορίες αναφορικά με τα όπλα μαζικής καταστροφής, όμως συστηματικά παρουσίαζε δημοσίως τους ισχυρισμούς του ως αδιάσειστα γεγονότα.

Παράλληλα, υποτίμησε το εντεινόμενο αντάρτικο εις βάρος της υπό τις ΗΠΑ κατοχής μετά την πτώση του Σαντάμ Χουσεΐν, αντιμετωπίζοντας την κατάρρευση κάθε έννοιας νόμου και τάξης στη Βαγδάτη με την περιβόητη φράση «αυτά συμβαίνουν», που έμελλε να τον κυνηγά για την υπόλοιπη ζωή του.

Η απροθυμία του να αποδεχθεί τις προειδοποιήσεις που καταλάβαινε ότι δεν συνάδουν με τη δική του εκδοχή για τον κόσμο τον αποξένωσε από τους στρατηγούς και από όλη την ιεραρχία των ενόπλων δυνάμεων. Η επιμονή του ότι δεν υπήρχε σοβαρή απειλή στο Ιράκ συνέβαλε ώστε οι αμερικανικές δυνάμεις να συνεχίσουν να μετακινούνται στη χώρα με ελαφρά θωρακισμένα οχήματα Humvee, έναν χρόνο μετά την εισβολή.

Μάλιστα, τον Νοέμβριο του 2006, το έντυπο «Army Times» προχώρησε στην ασυνήθιστη πρωτοβουλία να ζητήσει την παραίτησή του. «Ο Ράμσφελντ έχει απολέσει την αξιοπιστία του στην ηγεσία του στρατεύματος, στο ίδιο το στράτευμα, στο Κογκρέσο και γενικότερα στην κοινή γνώμη», έγραφε στο κεντρικό του άρθρο.

Η αλήθεια είναι πως όταν ο Τζορτζ Μπους διόριζε τον Ράμσφελντ στη θέση του υπουργού Αμυνας, το 2001, η αντίληψη που επικρατούσε ευρέως ήταν πως αυτός και ο βετεράνος εταίρος του στην κυβέρνηση του Τζέραλντ Φορντ, Ντικ Τσένι, θα ασκούσαν μια μετριοπαθή επιρροή σε έναν άπειρο και ιδεολογικά φανατισμένο πρόεδρο.

Μετά τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου, ωστόσο, Ράμσφελντ και Τσένι, μαζί με τον αναπληρωτή του πρώτου Πολ Γούλφοβιτς, αναδείχθηκαν σε ακραίους πολεμοκάπηλους, που υποκινούνταν από τον φόβο των χειρότερων σεναρίων, που ελάχιστη ή καθόλου βάση είχαν στην πραγματικότητα – ειδικά η άποψη ότι ο Σαντάμ είχε συμμαχήσει με την Αλ Κάιντα, διέθετε χημικά και βιολογικά όπλα και ήταν έτοιμος να κατασκευάσει πυρηνικές κεφαλές.

Στα απομνημονεύματά του, ο Ράμσφελντ παραδέχθηκε μάλλον απρόθυμα ότι έκανε «μερικές λάθος εκτιμήσεις» για τα όπλα μαζικής καταστροφής του Ιράκ και για τις μεθόδους των αμερικανών ανακριτών. Παρουσίασε δε τις όποιες υπερβολές περισσότερο ως δυσλειτουργίες παρά ως αναπόφευκτες συνέπειες των πολιτικών του. Η Ιστορία είναι μάλλον απίθανο να τον συγχωρήσει.