Σύγχρονη αντιμετώπιση της παχυσαρκίας

Η παχυσαρκία αποτελεί μείζον πρόβλημα δημόσιας υγείας, με συχνότητα που συνεχίζει να αυξάνεται διεθνώς. Πράγματι, 39% των ενηλίκων είναι υπέρβαροι και 13% παχύσαρκοι σε παγκόσμιο επίπεδο. Παρουσιάζει σημαντικές επιπτώσεις στη σωματική και ψυχική υγεία των ατόμων αλλά και του περιβάλλοντός τους, αφού συνοδεύεται συχνά από σακχαρώδη διαβήτη, υπέρταση, δυσλιπιδαιμία, υπνική άπνοια, καρδιαγγειακά νοσήματα και κατάθλιψη. Στις γυναίκες οδηγεί, επίσης, σε διαταραχές στον εμμηνορυσιακό κύκλο και υπογονιμότητα, ενώ αυξάνει τις επιπλοκές κατά την κύηση. Στους άνδρες έχει συσχετιστεί αντίστοιχα με λειτουργικό υπογοναδισμό.

Η παχυσαρκία είναι σημαντικός παράγοντας κινδύνου για σοβαρή νόσηση και θάνατο από COVID-19 στην οξεία φάση, ενώ φαίνεται ότι μπορεί να αυξάνει σημαντικά και τον κίνδυνο εμφάνισης μακροχρόνιων επιπλοκών. Σε ένα πρόσφατο άρθρο που δημοσιεύτηκε στο έγκριτο διεθνές επιστημονικό περιοδικό JAMA, επιστήμονες από τις ΗΠΑ επισημαίνουν ότι η πανδημία COVID-19 ανέδειξε, μεταξύ άλλων, και μια άλλη πιο χρόνια πανδημία, αυτή της παχυσαρκίας, η πρόληψη και αντιμετώπιση της οποίας θα πρέπει να αποτελέσει καίριο μέλημα της σύγχρονης κοινωνίας.

Οι κατευθυντήριες οδηγίες που ισχύουν σήμερα για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας σε ενηλίκους προτείνουν κλιμάκωση των θεραπευτικών μέτρων ανάλογα με τον Δείκτη Μάζας Σώματος (ΔΜΣ) και την παρουσία συννοσηροτήτων. Ο ΔΜΣ υπολογίζεται με βάση το βάρος και το ύψος [βάρος (kg)/ύψος (m)2]. Σε όλους τους υπέρβαρους (ΔΜΣ>25 kg/m2) ή παχύσαρκους (ΔΜΣ>30 kg/m2) ασθενείς προτείνεται περιορισμός της θερμιδικής πρόσληψης και αύξηση της φυσικής δραστηριότητας. Σε παχύσαρκα άτομα (ΔΜΣ>30 kg/m2) ή άτομα με ΔΜΣ >27 kg/m2 και παρουσία σχετικών νοσημάτων συνιστάται συχνά επιπρόσθετη φαρμακευτική αγωγή, από του στόματος ή ενέσιμη. Χειρουργική αντιμετώπιση με βαριατρικές επεμβάσεις συστήνεται σε άτομα με ΔΜΣ>40 kg/m2 ή ΔΜΣ>35 kg/m2 και παρουσία συννοσηροτήτων.

Σχετικά με τις φαρμακευτικές θεραπείες, συνολικά πέντε επιλογές έχουν έγκριση για χορήγηση από τον αμερικανικό FDA και αφορούν την ορλιστάτη, τον συνδυασμό φαιντερμίνης και τοπιραμάτης, τον συνδυασμό ναλτρεξόνης και βουπροπιόνης, τη λιραγλουτίδη και τη σεμαγλουτίδη. Οι πρώτες τρεις λαμβάνονται από του στόματος, η λιραγλουτίδη δίδεται ως ημερήσια υποδόρια ένεση, ενώ η σεμαγλουτίδη ως εβδομαδιαία υποδόρια ένεση. Στην Ελλάδα κυκλοφορούν οι περισσότερες από τις ανωτέρω φαρμακευτικές επιλογές, που πρέπει φυσικά να χορηγούνται με οδηγία και παρακολούθηση από ειδικούς ιατρούς.

Ο Θάνος Δημόπουλος είναι καθηγητής Θεραπευτικής Αιματολογίας – Ογκολογίας, πρύτανης του ΕΚΠΑ