Επαιξε ρόλο το κλίμα στην κατάρρευση του πύργου;

H σοκαριστική κατάρρευση του δωδεκαώροφου κτιρίου στο Μαϊάμι την προηγουμενη εβδομάδα, προκαλεί ερωτήματα για τον ρόλο που έπαιξε στην καταστροφή η κλιματική κρίση, και εάν η ευαλωτότητα της νότιας Φλόριντα στην άνοδο της στάθμης της θάλασσας οδηγήσει πιθανώς στην αποσταθεροποίηση και άλλων κτιρίων στο μέλλον. Η ακριβής αιτία της καταστροφής του κτιρίου στο Σερφσάιντ, που είχε κατασκευαστεί το 1981, δεν έχει καθοριστεί ακόμα επισήμως, αν και έκθεση μηχανικού το 2018 προειδοποιούσε για «σημαντικές ρωγμές στο τσιμέντο» και ότι κατασκευαστικά λάθη και προβλήματα στη στεγανοποίηση θα μπορούσαν να προκαλέσουν «εκτενείς βλάβες» στην περίπτωση που επεκτείνονταν οι ρωγμές αυτές.

Οταν κατέρρευσε το κτίριο γίνονταν επισκευές στην οροφή, αλλά η αποκατάσταση του σκυροδέματος δεν είχε ξεκινήσει ακόμα. Μέχρι τώρα 11 άτομα έχουν ανασυρθεί νεκρά αλλά οι αγνοούμενοι ξεπερνούν τους 150 και τόσες ημέρες μετά την κατάρρευση δεν υπάρχουν πολλές ελπίδες ότι θα βρεθούν ζωντανοί.

Η καταστροφή κατέδειξε την επισφαλή κατάσταση της κατασκευής και συντήρησης πολυκατοικιών σε μια περιοχή υπό αυξανόμενη πίεση από την άνοδο της στάθμης της θάλασσας. Οι ειδικοί λένε ότι, ενώ ο ρόλος των ανερχόμενων θαλασσών σε αυτή την κατάρρευση είναι ακόμα ασαφής, η ακεραιότητα των κτιρίων θα απειληθεί από την πρόοδο του αλμυρού νερού που ωθεί προς τα πάνω και εξασθενεί  τα θεμέλια.

«Οταν αυτό το κτίριο είχε σχεδιαστεί πριν από 40 χρόνια, τα υλικά που χρησιμοποιήθηκαν δεν θα ήταν τόσο ισχυρά έναντι της εισβολής αλμυρού νερού, το οποίο έχει τη δυνατότητα να διαβρώνει το σκυρόδεμα και τον χάλυβα των θεμελίων», δήλωσε ο Ζονγκ Ρεν Πενγκ, καθηγητής και διευθυντής του Πανεπιστημίου του Διεθνούς Κέντρου Προγραμματισμού και Σχεδιασμού της Φλόριντα. «Οι ρωγμές στο σκυρόδεμα επιτρέπουν την είσοδο περισσότερου θαλασσινού νερού, γεγονός που προκαλεί περαιτέρω αντιδράσεις και διάδοση ρωγμών. Εάν δεν αντιμετωπιστεί έγκαιρα,  μπορεί να προκληθούν μεγάλες ζημιές».

Η γεωγραφία της περιοχής μπορεί επίσης να αποδειχθεί πρόκληση για την κατασκευή. Το Champlain Towers South χτίστηκε κοντά στην ακτή ενός στενού νησιού που έχει τον Ατλαντικό Ωκεανό από τη μία πλευρά και τον κόλπο Μπισκέιν από την άλλη. Τέτοιες μικρές νησίδες αλλάζουν φυσικά τη θέση τους με την πάροδο του χρόνου λόγω του ωκεανού που τις χτυπάει, απαιτώντας παρεμβάσεις για να παραμείνουν στη θέση τους.

Το μεγαλύτερο μέρος της νότιας Φλόριντα βρίσκεται μόλις λίγα μέτρα πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας σε μια στιγμή κατά την οποία παρατηρείται ραγδαία αύξηση της στάθμης της θάλασσας, λόγω της κλιματικής αλλαγής. Το πρόβλημα γίνεται ακόμα χειρότερο διότι η περιοχή βρίσκεται πάνω σε ασβεστολιθικά, πορώδη πετρώματα. Αυτό εξηγεί γιατί οι κάτοικοι του Μαϊάμι έχουν συνηθίσει να βλέπουν γκαράζ αυτοκινήτων να πλημμυρίζουν και νερό να διαρρέει από τους αγωγούς στους δρόμους, ακόμη και τις ηλιόλουστες μέρες. Η πόλη σχεδιάζει να κατασκευάσει ένα νέο μεγάλο θαλάσσιο τείχος όμως δεν υπάρχει πραγματική άμυνα ενάντια στο νερό που ανεβαίνει από κάτω, θέτοντας τα θεμέλια των κτιρίων σε κίνδυνο.

Η γη κάτω από το Champlain Towers South υποχωρεί, κάτι ασυνήθιστο για την ανατολική Φλόριντα, σύμφωνα με μελέτη που κυκλοφόρησε πέρυσι και διαπίστωνε ότι το κτιριακό συγκρότημα βυθιζόταν με ρυθμό περίπου δύο χιλιοστών κάθε χρόνο καθόλη τη δεκαετία του 1990. Ο Σιμόν Βντοβίνσκι, καθηγητής στο Ινστιτούτο Περιβάλλοντος του Πανεπιστημίου της Φλόριντα, ο οποίος διεξήγαγε την έρευνα, είπε ότι «σοκαρίστηκε» όταν είδε το κτίριο να καταρρέει και δεν το συνέδεσε άμεσα με τη μελέτη του.

Ο καθηγητής Πενγκ τονίζει ότι οι αλλαγές στους κανόνες δόμησης μετά τον ισχυρό τυφώνα «Ανδρέα» που χτύπησε την κομητεία Μαϊάμι-Ντέιντ το 1992, έχουν κάνει τα νέα κτίρια πιο ανθεκτικά. «Ομως τα παλαιότερα κτίρια εξακολουθούν να διατρέχουν κίνδυνο και χρειάζονται να επανεξεταστούν. Πάντως σε όλα τα κτίρια πρέπει να γίνει μελέτη για την άνοδο της στάθμης της θάλασσας. Κι αυτό διότι ανάλογα με τον ρυθμό του λιωσίματος των πάγων, στη νότια Φλόριντα θα σημειωθεί μεγάλη άνοδος της στάθμης της θάλασσας. Οπως σημειώνει ο Χάρολντ Ουάνλες, καθηγητής Γεωγραφίας στο πανεπιστήμιο του Μαϊάμι, «αυτό θα επιταχύνεται διαρκώς και θα πρέπει να το αντιμετωπίσουμε σοβαρά πολύ πιο γρήγορα απ’ όσο νομίζουμε».