Το πραγματικό {LF}μπόι της Τουρκίας

Η πρόσφατη Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ ήταν διδακτική για τον κ. Ερντογάν. Βρέθηκε περιστοιχισμένος από ορισμένους από τους ισχυρότερους ηγέτες στον πλανήτη, αλλά και ηγέτες δημοκρατικών χωρών οι οποίες, ανεξάρτητα από το μέγεθός τους, αποτελούν παραδείγματα κράτους δικαίου, ευημερίας και ασφάλειας. Δίπλα σε όλες αυτές τις ισχυρές ηγεσίες και δημοκρατίες ο κ. Ερντογάν πρέπει να ξαναμέτρησε το «μπόι» της χώρας του, και να το επανέφερε στις πραγματικές διαστάσεις του.

Ο Πρόεδρος της Τουρκίας κατά την τελευταία διετία προέβαλλε έντονα με δημόσιες δηλώσεις και επιχειρησιακές τακτικές την εικόνα μιας περιφερειακής δύναμης, θίγοντας τα διαχρονικά συμφέροντα των δυτικών δυνάμεων στην Ανατολική Μεσόγειο και παρουσιάζοντας ισχυρισμούς περί ιστορικών δικαιωμάτων και ανυπόστατες κατά το διεθνές δίκαιο διεκδικήσεις εις βάρος της κυριαρχίας άλλων χωρών.

Ωστόσο, η πραγματικότητα είναι αμείλικτη. Οι διατλαντικές σχέσεις είναι πλέον και πάλι ισχυρές, και το αμερικανικό ενδιαφέρον αναθερμάνθηκε για την ευρύτερη περιοχή των ανατολικών συνόρων της Ευρώπης. Οι ΗΠΑ ήδη από την εποχή του ΥΠΕΞ κ. Πομπέο είχαν αποκηρύξει τις διεκδικήσεις της Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο. Η Προεδρία Μπάιντεν πλέον έχει καταστήσει σαφές ότι δεν θα επιτρέψει την παλινδρόμηση της Τουρκίας μεταξύ Ρωσίας και Δύσης κατά το δοκούν, μέσω της επιβολής πραγματικών κυρώσεων. Η Ευρώπη ορθώς προσδιόρισε ως ζητήματα ευρω-τουρκικά τις, κατά το διεθνές δίκαιο, ελληνικές θέσεις για το Αιγαίο.

Η ελληνική εξωτερική πολιτική κινήθηκε κατά την τελευταία διετία με πραγματισμό και συστηματικότητα. Ενίσχυσε τα διπλωματικά ερείσματα με παραδοσιακούς ισχυρούς συμμάχους, εδραίωσε διπλωματικούς και αμυντικούς δεσμούς με ισχυρές χώρες, όπως το Ισραήλ, τα ΗΑΕ και η Σαουδική Αραβία, κατοχύρωσε με την ισχύ του διεθνούς δικαίου τα θαλάσσια σύνορα με την Ιταλία και την Αίγυπτο. Πέρα από το διπλωματικό επίπεδο, στο επιχειρησιακό πεδίο οι απαντήσεις μας ήταν εξίσου άμεσες και ισχυρές.

Οι παραπάνω εξελίξεις απέδωσαν σημαντικούς καρπούς: η Τουρκία επέστρεψε στο τραπέζι της διπλωματίας, στην επανεκκίνηση των διερευνητικών συνομιλιών, στις διπλωματικές επαφές για ζητήματα αμοιβαίου οικονομικού ενδιαφέροντος, αλλά και στην ανταλλαγή επισκέψεων σε επίπεδο ΥΠΕΞ. Η έκφραση των θέσεών μας είναι εξαιρετικά σαφής σε όλα αυτά τα επίπεδα. Είτε χρειάστηκε να εκφραστούν σε υψηλούς τόνους, είτε σύμφωνα με τους όρους της κλασικής διπλωματίας.

Στο πλαίσιο αυτό, λοιπόν, πρέπει να κατανοηθεί η συνάντηση του Ελληνα Πρωθυπουργού με τον Τούρκο Πρόεδρο. Ο δεύτερος, έχει πλέον ενδυθεί το κοστούμι της διπλωματίας. Κατενόησε ίσως ότι τα οθωμανικά σύμβολα απορρίπτονται σε έναν σύγχρονο κόσμο, ο οποίος δίνει έμφαση στην ειρήνη, την πολιτική συνεργασία και την αμοιβαιότητα.

Κάποιοι έσπευσαν να σχολιάσουν την ελληνική στάση ότι δήθεν κέρδισε απλώς ένα «ήρεμο καλοκαίρι». Απαντες γνωρίζουν, όμως, ότι η αποκλιμάκωση απαιτεί χρόνο και διπλωματικές κινήσεις «χαμηλής πολιτικής».

Σε κάθε περίπτωση ο Ελληνας Πρωθυπουργός έχει πλήρη εικόνα των προθέσεων του Τούρκου Προέδρου, ο οποίος στις συναντήσεις του με τους  επικεφαλής κυβερνήσεων των ΗΠΑ, της Γαλλίας και της Γερμανίας πρέπει να αντελήφθη την πραγματική θέση της χώρας του.

Δεν γνωρίζουμε εάν θα μεταβληθεί ουσιαστικά η στάση της Τουρκίας στο επόμενο διάστημα, και αν το διπλωματικό ύφος δεν αποτελεί παρά μόνο  πρόσκαιρη αλλαγή στάσης. Γνωρίζουμε, όμως, ότι η εθνική εξωτερική πολιτική απέδωσε συγκεκριμένους καρπούς και επομένως διαθέτουμε περισσότερα διπλωματικά ερείσματα σε σχέση με το παρελθόν.

Η Μαριέττα Γιαννάκου είναι βουλευτής Επικρατείας της ΝΔ και αντιπρόεδρος Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης ΝΑΤΟ