Δεσμεύτηκε να γεφυρώσει το χάσμα

Το μακρινό 1999, την προηγούμενη φορά που εκθρονίστηκε από την ισραηλινή πρωθυπουργία, ο Μπενιαμίν Νετανιάχου είχε βάλει τέλος στη θητεία του με ένα ποτήρι κρασί στο χέρι και μερικά ευγενικά λόγια καλωσορίσματος στον Εχούντ Μπαράκ, τον τότε ηγέτη των Εργατικών, που τον είχε νικήσει στην κάλπη. Αυτή τη φορά, έπειτα από 12 συναπτά έτη στην πρωθυπουργία, ο Νετανιάχου αρνήθηκε να συμμετάσχει στην παραδοσιακή, επίσημη τελετή παράδοσης – παραλαβής: συναντήθηκε για μόλις μισή ώρα με τον νέο πρωθυπουργό του Ισραήλ, τον Ναφτάλι Μπένετ, κεκλεισμένων των θυρών, στο πρωθυπουργικό γραφείο, και αποχώρησε κατόπιν για μία συνάντηση με τους επικεφαλής των κομμάτων που τον στηρίζουν, χωρίς δημόσια χειραψία, χωρίς φωτογραφία. Ελάχιστη ώρα αργότερα, επαναβεβαίωσε την πρόθεσή του να ανατρέψει σύντομα τη νέα, οκτακομματική «κυβέρνηση αλλαγής», επαναλαμβάνοντας πως είναι βασισμένη «στην απάτη, το μίσος και τον πόθο για εξουσία» και υπερβολικά κατακερματισμένη για να επιτύχει.

Σε αυτές τις συνθήκες ξεκίνησε χθες τη θητεία του ως πρωθυπουργός ο Ναφτάλι Μπένετ, επικεφαλής για τα επόμενα δύο χρόνια, βάσει της προγραμματικής συμφωνίας, μιας ετερόκλητης και εύθραυστης συμμαχίας αριστερών, κεντρώων, δεξιών και ακραία δεξιών κομμάτων, καθώς και ενός αραβικού ισλαμιστικού κόμματος, του Ράαμ, για πρώτη φορά στην ισραηλινή ιστορία. Στον αντίποδα, βέβαια, βρίσκονται οι πανηγυρισμοί χιλιάδων Ισραηλινών, το βράδυ της Κυριακής, αμέσως μετά την παροχή ψήφου εμπιστοσύνης στην Κνεσέτ, για το τέλος της πρωθυπουργίας Νετανιάχου. Οσο για τη συνέχεια, «μη με ρωτάτε τι θα συμβεί, κανείς δεν θα περίμενε τέσσερις εκλογές μέσα σε δύο χρόνια, δεν είναι πια δυνατές οι προβλέψεις σε αυτή τη χώρα» δήλωσε ο σπουδαίος ισραηλινός συγγραφέας Αβραάμ Γεοσούα στην ιταλική εφημερίδα «La Reppublica». «Εχει όμως σημασία να γιατρευτούν οι πληγές» πρόσθεσε. Να γεφυρώσει το ρήγμα που έχει δημιουργήσει η πολιτική ένταση μεταξύ των πολιτών, «με υπευθυνότητα και συνεργασία», δεσμεύτηκε εξ ονόματος της κυβέρνησής του ο ίδιος ο Ναφτάλι Μπένετ, έπειτα από το πρώτο υπουργικό συμβούλιο, βλέποντας μπροστά «το ξεκίνημα μιας νέας εποχής».

«Είναι μία πολύ ετερογενής κυβέρνηση, υπάρχει όμως ένα καθοριστικό στοιχείο που την ενώνει: η βούληση να επέλθει μια αλλαγή και να χαμηλώσει το επίπεδο της έντασης μεταξύ Αριστεράς και Δεξιάς» εκτιμά ο Αβραάμ Γεοσούα. «Και το πιο σημαντικό είναι πως υπάρχουν άραβες εκπρόσωποι, ένα επίτευγμα που πρέπει να αναγνωριστεί στον Νετανιάχου, γιατί αυτός ξεκίνησε πρώτος τον διάλογο. Αν λειτουργήσει η συνεργασία, θα ανοίξει τον δρόμο σε μία μεγαλύτερη αραβική συμμετοχή στην ισραηλινή πολιτική και δεν υπάρχει αμφιβολία πως αυτό είναι ένα σημείο καμπής. Δεν πιστεύω όμως πως θα δούμε σημαντικές αλλαγές, ιδιαίτερα στον τομέα της εξωτερικής πολιτικής, το παλαιστινιακό ζήτημα. Θα επικεντρωθούν στα εσωτερικά ζητήματα. Νομίζω πως πρωτίστως θα είναι απασχολημένοι με την προσπάθεια να ζήσουν ο ένας με τον άλλον και να προχωρήσουν».

Ο ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΟΣ ΔΙΑΔΟΧΟΣ. Νέος υπουργός Εξωτερικών ανέλαβε ο Γιαΐρ Λαπίντ, ο ηγέτης του κεντρώου κόμματος Γες Ατίντ και πρωτεργάτης της «κυβέρνησης αλλαγής» (το κόμμα του ήρθε δεύτερο στις εκλογές του Μαρτίου μετά το Λικούντ του Νετανιάχου με 17 έδρες, έναντι μόλις επτά του ακροδεξιού Γιάμινα, του Ναφτάλι Μπένετ), ο οποίος θα παραλάβει θεωρητικά την πρωθυπουργία από τον Μπένετ σε δύο χρόνια: ο ίδιος δεσμεύτηκε μάλιστα χθες να βελτιώσει τον διάλογο με το αμερικανικό Δημοκρατικό Κόμμα και τις ευρωπαϊκές χώρες, χαρακτηρίζοντας τις σχέσεις αυτές ως «επικίνδυνες» και «εχθρικές» αντίστοιχα επί Νετανιάχου. Υπουργός Αμυνας ανέλαβε ο κεντρώος Μπένι Γκαντζ, από το κόμμα Μπλε-Λευκό, Οικονομικών ο εθνικιστής Αβιγκντορ Λίμπερμαν από το κόμμα Ισραέλ-Μπεϊτένου, Εσωτερικών η Αγιελέτ Σακέντ από το Γιάμινα, Εσωτερικής Ασφάλειας o Ομέρ Μπαρ-Λεβ από το Εργατικό Κόμμα, Δικαιοσύνης ο Γκίντεον Σάαρ από το δεξιό κόμμα Νέα Ελπίδα, Υγείας ο Νιτζάν Χόροβιτς από το αριστερό Μερέτζ – η νέα κυβέρνηση περιλαμβάνει συνολικά 26 υπουργούς.

Ο αμερικανός πρόεδρος Τζο Μπάιντεν δήλωσε πως «ανυπομονεί να συνεργαστεί» με τον Μπένετ, με τον οποίο είχε ήδη τηλεφωνική επικοινωνία. Η γερμανίδα καγκελάριος Ανγκελα Μέρκελ εξέφρασε την ελπίδα να συνεργαστεί «στενά» με τη νέα κυβέρνηση. Το Ιράν, πάλι, ο μεγαλύτερος εχθρός του Ισραήλ, δήλωσε πως δεν περιμένει καμία αλλαγή. Και ο παλαιστίνιος πρωθυπουργός Μοχαμάντ Σταγιέζ ναι μεν χαιρέτισε το τέλος «ενός σκοτεινού κεφαλαίου στην ιστορία της διαμάχης», επεσήμανε ωστόσο πως δεν βλέπει «τη νέα κυβέρνηση ως λιγότερο επικίνδυνη». Το πρώτο τεστ για την «κυβέρνηση αλλαγής» αναμένεται σε κάθε περίπτωση σήμερα, με την πορεία που έχει προγραμματίσει η ισραηλινή Ακροδεξιά στην Ανατολική Ιερουσαλήμ, εν μέσω προειδοποιήσεων της Χαμάς για έναν νέο κύκλο βίας.