Σύνοδος – καμπή για τους G7, παρά τις διαφωνίες

Την Παρασκευή, καθώς οι συμμετέχοντες στη σύνοδο κορυφής της ομάδας της G7 στην Κορνουάλη ετοιμάζονταν για την καθιερωμένη «οικογενειακή φωτογραφία» πριν από την έναρξή της, μια φράση της βασίλισσας Ελισάβετ έκανε ορισμένους να γελάσουν, κάποιους να χαμογελάσουν αμήχανα και άλλους (όπως ο Μπόρις Τζόνσον) να επιχειρήσουν να δικαιολογηθούν. «Υποτίθεται, τώρα, ότι πρέπει να δείχνετε σαν να το ευχαριστιέστε;», ρώτησε η 95χρονη μονάρχης – και η αλήθεια είναι ότι έπεσε διάνα.

Αν και οι περισσότεροι το εξέλαβαν ως αστείο, εάν αναλογιστεί κανείς τι ειπώθηκε στη σύνοδο, το περιεχόμενο του τελικού ανακοινωθέντος και τις δηλώσεις των ηγετών, θα διαπιστώσει πως επρόκειτο για μια μάλλον… προφητική παρατήρηση. «Είχαμε μια φανταστική αρμονία», ενώ «αναγεννήθηκε η εταιρική μας σχέση», δήλωσε πανευτυχής ο οικοδεσπότης βρετανός πρωθυπουργός, κηρύττοντας τη λήξη των εργασιών. Για μια «εξαιρετική σύνοδο», η οποία «συσπείρωσε τις δημοκρατίες του πλανήτη» έκανε λόγο ο πρόεδρος των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν, ο οποίος αντικειμενικά βρέθηκε στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος – ειδικά μετά τη λαίλαπα Τραμπ, τον οποίο έσπευσε να «υμνήσει» o Βλαντίμιρ Πούτιν: Πρόκειται για «εξαιρετικό, προικισμένο με ταλέντο άτομο και με πολύ χρώμα, το οποίο μπορεί κανείς να συμπαθεί ή όχι, όμως δεν προέρχεται από το κατεστημένο των ΗΠΑ», όπως είπε ο ρώσος πρόεδρος, αφήνοντας σαφείς αιχμές για τον Μπάιντεν, λίγα 24ωρα πριν από τη συνάντηση της Γενεύης.

Κίνα και Brexit. Σε κάθε περίπτωση, πίσω από τις κοινές διακηρύξεις και τη «στρογγυλεμένη» γλώσσα σε πολλά σημεία του ανακοινωθέντος, οι σοβαρές διαφωνίες σε αρκετά ζητήματα ήταν εμφανείς. Οπως συνέβη, για παράδειγμα, για την Κίνα. Παρότι ήταν εμφανής η πρόθεση όλων να αυξήσουν την πίεση προς το Πεκίνο και το καθεστώς του, ενώ αναγνωρίστηκαν οι διαφορές που υπάρχουν μαζί του, υπήρξαν ηγέτες οι οποίοι ξεκαθάρισαν πως δεν είναι στις προθέσεις τους να οδηγηθούν σε μία κατά μέτωπο σύγκρουση με την ανερχόμενη υπερδύναμη. «Δεν υιοθετούμε μια ιδιαιτέρως σκληρή στάση απέναντι στην Κίνα, οφείλουμε να συνεργαστούμε μαζί της» δήλωσε ο Μάριο Ντράγκι – ενώ ο Εμανουέλ Μακρόν είχε φροντίσει, προκαταβολικά, να διαμηνύσει ότι Γαλλία και Ευρώπη δεν θα συρθούν από τις ΗΠΑ σε μια εφ’ όλης της ύλης αντιπαράθεση.

Ενα άλλο σημαντικό σημείο τριβής αποτέλεσε η υπόθεση της Βόρειας Ιρλανδίας και το καθεστώς της μετά το Brexit. Τζόνσον και Μακρόν συνέχισαν να ανταλλάσσουν πυρά, με τον βρετανό πρωθυπουργό να δηλώνει πως η ακεραιότητα του Ηνωμένου Βασιλείου είναι αδιαπραγμάτευτη και τον γάλλο πρόεδρο – με τη σύμφωνη γνώμη όλων των Ευρωπαίων – να ξεκαθαρίζει πως τα συμφωνηθέντα πρέπει να τηρηθούν.

Ουδείς, παρ’ όλα αυτά, αμφισβητεί ότι επρόκειτο για μια ιδιαιτέρως σημαντική σύνοδο, έστω και σε επίπεδο συμβολισμών. Μια σύνοδο η οποία σφραγίστηκε από ένα ακόμη highlight με πρωταγωνίστρια τη βασίλισσα: Την κοπή μιας τούρτας με… σπαθί – η Ελισάβετ το προτίμησε από το μαχαίρι, ως «διαφορετικό» όπως είπε – στη διάρκεια γεύματος προς τιμή των G7, με τη βοήθεια της δούκισσας της Κορνουάλης, Καμίλα.

Το κοινό ανακοινωθέν

Οικονομία: Στήριξη για όσο χρειάζεται ώστε να ανακάμψουν οι οικονομίες από την κρίση, αλλά και μέτρα για τη διασφάλιση βιώσιμων δημοσιονομικών. Στόχος η θέσπιση ελάχιστου φορολογικού συντελεστή 15% για τις μεγάλες επιχειρήσεις κατά τη σύνοδο της G20 τον Ιούλιο. Διεθνές εμπόριο βασισμένο σε ελευθερία, δίκαιους κανόνες και ένα εκσυγχρονισμένο σύστημα.

Κλίμα: Επαναβεβαιώθηκε ο στόχος να μην αυξηθεί η μέση θερμοκρασία του πλανήτη πάνω από 1,5 βαθμό Κελσίου έναντι της προβιομηχανικής εποχής. «Μηδενικό αποτύπωμα άνθρακα» ως το 2050 και δέσμευση για διακοπή «αναποτελεσματικών» κρατικών επιδοτήσεων στα ορυκτά καύσιμα ως το 2025. Η κλιματική αλλαγή αναγνωρίστηκε, μαζί με τις εντεινόμενες ανισότητες, ως βασική απειλή για την παγκόσμια οικονομία.

Covid-19: Υιοθέτηση της αρχής «Ενας πλανήτης – Μία υγεία». Δωρεάν διάθεση ενός δισ. εμβολίων στις φτωχές χώρες ως το τέλος του 2022. Στήριξη του αιτήματος για διεξαγωγή δεύτερης ενδελεχούς έρευνας, από επιτροπή υπό τον ΠΟΥ, για την προέλευση και τη διάδοση του νέου κορωνοϊού. Προετοιμασία για πιο αποτελεσματική αντιμετώπιση μελλοντικών υγειονομικών κρίσεων.

Κίνα: Ανησυχία για το κλίμα έντασης στις Θάλασσες της Νότιας και Ανατολικής Κίνας. Κάλεσμα για να υπάρξει ειρηνική επίλυση των διαφορών με την Ταϊβάν και σαφής αναφορά στα ανθρώπινα δικαιώματα των Ουιγούρων στην επαρχία Σιντζιάνγκ και στον σεβασμό των αρχών της αυτονομίας του Χονγκ Κονγκ.

Ρωσία: Απομάκρυνση άμεσα των δυνάμεών της από την Ανατολική Ουκρανία και την Κριμαία. Τερματισμός των αποσταθεροποιητικών ενεργειών και βλαπτικών συμπεριφορών, καθώς και αποτελεσματικός έλεγχος των χάκερ στο ρωσικό έδαφος. Να δοθούν οι αναγκαίες εξηγήσεις για χρήση χημικών όπλων εντός συνόρων.

Φυλετική ισότητα: Μη αποδεκτές οι διακρίσεις, σε όλα τα επίπεδα, στη βάση του φύλου, των σεξουαλικών προτιμήσεων και του χρώματος του δέρματος. Αναγνώριση των καταστροφικών επιπτώσεων της πανδημίας ειδικά για τις γυναίκες και τα κορίτσια. Σήμα κινδύνου για τις εκπαιδευτικές ανισότητες λόγω κρίσης, ειδικά στις πιο φτωχές χώρες και τις πιο ευάλωτες κοινωνικές ομάδες.