Είναι αναγκαία μια συστημική αντίδραση στη μετανάστευση

Η Ελλάδα είναι το λίκνο του δυτικού πολιτισμού και της δημοκρατίας, όπου η Ευρώπη βυθίζει τις ρίζες της. Και η Μεσόγειος η θάλασσα όπου οι λαοί μας συναντήθηκαν, για να ανταλλάξουν γνώσεις και αγαθά μέχρι σήμερα. Με την Υπουργική Συνάντηση Med7 θέλουμε να επιβεβαιώσουμε τη σημασία της λεκάνης της Μεσογείου η οποία, για άλλη μια φορά στην ιστορία, γίνεται το κρίσιμο σταυροδρόμι για τις γεωπολιτικές, μεταναστευτικές και περιβαλλοντικές προκλήσεις.

Εδώ και μερικά χρόνια η Μεσόγειος Θάλασσα έχει ξαναβρεί μια νέα κεντρική θέση στις εμπορικές θαλάσσιες οδούς μεταξύ των ηπείρων. Η πρόκληση για την Ευρώπη σήμερα τίθεται και στο επίπεδο της κατασκευής και της διαχείρισης των υποδομών του μέλλοντος, ξεκινώντας από τα υποθαλάσσια καλώδια για τα δίκτυα του Ιντερνετ. Πρόκειται για μια ακόμη ευκαιρία που προσφέρεται στις χώρες της ευρωπαϊκής ακτής, ώστε να μπορέσουν να διαδραματίσουν ξανά έναν ηγετικό ρόλο στις παγκόσμιες διασυνδέσεις, συνδεδεμένο με τη δεύτερη ψηφιακή επανάσταση.

Η Ανατολική Μεσόγειος ειδικότερα, είναι στρατηγικής σημασίας για την ευρωπαϊκή σταθερότητα και ασφάλεια. Οι χώρες Med7 επιθυμούν να επεκτείνουν τη συνεργασία τους προς τα γειτονικά κράτη, υπό την προϋπόθεση ότι τηρείται το διεθνές δίκαιο, συμπεριλαμβανομένου του δικαίου της θάλασσας και γίνεται σεβαστή η κρατική κυριαρχία. Οπως υπενθύμισε ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Σαρλ Μισέλ, μια γόνιμη σχέση με την Τουρκία θα είναι δυνατή μόνο εάν συνοδεύεται από μια συνεχή αποκλιμάκωση των εντάσεων.

Για περισσότερο από μια δεκαετία, η λεκάνη της Μεσογείου βρέθηκε επίσης στο επίκεντρο σημαντικών μετακινήσεων ανθρώπων προς την Ευρώπη, λόγω των συγκρούσεων και των οικονομικών ανισοτήτων στις περιοχές προέλευσής τους. Πρέπει να βρεθεί μια ισορροπία στην Ευρώπη και μεταξύ των δύο ακτών της Μεσογείου. Για την Ιταλία, όπως και για την Ελλάδα, είναι σημαντικό να συνεχίσουμε τις διαπραγματεύσεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο για το Νέο Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Ασυλο, το οποίο εξισορροπεί τις ευθύνες και ενισχύει την αλληλεγγύη, διότι τα σύνορά μας με τρίτες χώρες είναι ευρωπαϊκά σύνορα.

Είναι αναγκαία μια συστημική αντίδραση στη μετανάστευση, η οποία δεν πρέπει να θεωρείται ως έκτακτη κατάσταση, αλλά πρέπει να αντιμετωπιστεί ως ένα δομικό και περίπλοκο φαινόμενο. Το Σύμφωνο – όπως είπε και ο Αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Μαργαρίτης Σχοινάς – πρέπει να μας προμηθεύσει με τα χαμένα κομμάτια του παζλ για μια ευρύτερη, πιο ολοκληρωμένη και αποτελεσματική προσέγγιση. Εκτός από την υποδοχή όσων δικαιούνται άσυλο, θέλουμε να ενισχύσουμε το σύστημα του υποβοηθούμενου επαναπατρισμού και να αντιμετωπίσουμε τις βασικές αιτίες του φαινομένου της μετανάστευσης, αναπτύσσοντας μια πιο σταθερή συνεργασία με τις χώρες προέλευσης και διέλευσης. Η Ευρώπη χρειάζεται μια νέα συνεννόηση για να βγει από δέκα χρόνια διχασμών, που βιώθηκαν στις ιστορίες και στις τραγωδίες που συνδέθηκαν με τη θάλασσά μας.

Τέλος, η ενίσχυση της μεσογειακής προοπτικής σημαίνει επίσης την αξιοποίηση όλων των ευκαιριών που αυτή προσφέρει σε επίπεδο ενεργειακών πόρων, μέσω της πλήρους ενσωμάτωσής της στην οικολογική μετάβαση που προβλέπει το Ευρωπαϊκό «Green Deal». Για αυτόν ακριβώς τον λόγο, είναι ισχυρή η ιταλική δέσμευση για μια κοινή διαχείριση των πόρων και μια βιώσιμη μπλε οικονομία.  Χρειαζόμαστε τώρα περισσότερο από ποτέ μια ΕΕ με μεγαλύτερη στρατηγική αυτονομία, βασισμένη σε έναν στιβαρό κοινωνικό πυλώνα, ικανή να αντιδρά στις παγκόσμιες κρίσεις και στις πανδημίες, χωρίς να ξαναπέσουμε στα λάθη του παρελθόντος.

Ο Βιτσέντζο Αμέντολα είναι υφυπουργός Προεδρίας της Ιταλίας