Με «επικίνδυνη αποστολή» να σώσει τη Δύση

Η επίσημη πρεμιέρα στο πρώτο εκτός συνόρων ταξίδι του 46ου προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών έχει προγραμματιστεί για σήμερα, όταν θα συναντηθεί με τον Μπόρις Τζόνσον, πρωθυπουργό του παραδοσιακά πιο στενού, πιστού και ισχυρού συμμάχου της χώρας του. Η συνέχεια θα δοθεί αύριο και το Σάββατο, με τη διάσκεψη των επτά πιο ανεπτυγμένων χωρών του αποκαλούμενου «δυτικού κόσμου» που απαρτίζουν την ομάδα του G7, στην Κορνουάλη. Εκεί όπου θα γίνουν και οι αναμφίβολα σημαντικές διμερείς συναντήσεις με την Ανγκελα Μέρκελ, τον Εμανουέλ Μακρόν και, πιθανώς, τον Μάριο Ντράγκι.

Μετά δε την εθιμοτυπική επίσκεψη στο πλευρό της πρώτης κυρίας στη βασίλισσα Ελισάβετ, την Κυριακή, θα ακολουθήσει η μετάβαση στις Βρυξέλλες για δύο κρίσιμες Συνόδους Κορυφής: αρχικά του ΝΑΤΟ – στο περιθώριο της οποίας θα υπάρξει και κατ’ ιδίαν συνάντηση με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν – και την επόμενη μέρα, ανάμεσα σε ΗΠΑ και ΕΕ, που θα είναι και η πρώτη μετά το 2014. Η αυλαία πριν από την επιστροφή στην Ουάσιγκτον θα πέσει στη Γενεύη, όπου θα πραγματοποιηθεί το τετ α τετ με έναν παλιό γνώριμο, τον Βλαντίμιρ Πούτιν.

Αν μη τι άλλο, λοιπόν, τουλάχιστον από άποψη προγράμματος, ο διάρκειας μιας εβδομάδας πολιτικοδιπλωματικός «μαραθώνιος» του Τζο Μπάιντεν στην Ευρώπη είναι εντυπωσιακός και πολλά υποσχόμενος. Οσο για τους οικοδεσπότες του, έχοντας διασφαλίσει ότι δεν θα ζήσουν μια ιδιόμορφη παράσταση του θρυλικού «Περιμένοντας τον Γκοντό», θα βρουν απέναντί τους τον άνθρωπο στον οποίο πολλοί από αυτούς μοιάζουν να έχουν ποντάρει κυριολεκτικά τα… ρέστα τους. Ειδικά μετά την οδυνηρή εμπειρία που βίωσαν με τον προκάτοχό του, ο οποίος, εκτός των άλλων, είχε διακόψει μια Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ και είχε αποχωρήσει πριν από το τέλος μιας διάσκεψης του G7 για να μεταβεί στο ραντεβού του με τον Βορειοκορεάτη Κιμ Γιονγκ Ουν.

Σε κάθε περίπτωση, οι συνομιλητές του αμερικανού προέδρου θα έχουν τη δυνατότητα να επικεντρωθούν στα πραγματικά και «καυτά» ερωτήματα. «Μπορεί ο Μπάιντεν να σώσει τη Δύση;» είναι ίσως το πιο σημαντικό από αυτά, σύμφωνα με την αμερικανική «Washington Post». «Εχει έρθει η ώρα να θυμίσουμε στους πάντες ποιοι είμαστε», έχει πει ο ίδιος ο Μπάιντεν – προκαλώντας το εύλογο ερώτημα που διατυπώθηκε από τη γερμανική «Handelsblatt»: «Ποιες είναι, άραγε, οι ΗΠΑ μετά τα τέσσερα χρόνια του Ντόναλντ Τραμπ;».

«Το ταξίδι έχει να κάνει πολύ περισσότερο με την αποστολή μηνυμάτων, παρά με συγκεκριμένες ενέργειες ή συμφωνίες», σημειώνει στη δική του ανάλυση το Associated Press. «Βασικός στόχος είναι να δοθεί η αναγκαία και ουσιαστική ώθηση στην εξωτερική πολιτική του Τζο Μπάιντεν, η οποία συνίσταται στην κινητοποίηση των δημοκρατιών της Δύσης προκειμένου να αντιμετωπίσουν τις μεγάλες απειλές της εποχής μας», υπογράμμισε ο σύμβουλος Εθνικής Ασφάλειας Τζέικ Σάλιβαν.

Δεν πρόκειται για μια επίσκεψη από υποχρέωση, αλλά για ένα «big deal», εκτιμά ο διευθυντής του Ινστιτούτου Carnegie στην Ευρώπη Ερικ Μπράτμπεργκ, ο οποίος σημειώνει τα εξής: «Ο Μπάιντεν επιδιώκει να στείλει το σήμα ότι (οι υπόλοιποι) μπορούν να εμπιστευτούν πάλι τον ηγετικό ρόλο των ΗΠΑ. Ταυτόχρονα, θα ασκήσει διπλωματική πίεση με σκοπό οι κυρίαρχες δημοκρατίες να συνασπιστούν πιο αποτελεσματικά απέναντι στην Κίνα και τη Ρωσία». Προσθέτει δε ότι «ο πρόεδρος θα καταστήσει σαφείς τις διαφορές από τα αυταρχικά καθεστώτα – και θα ξεκαθαρίσει πως αναμένει μεγαλύτερη εμπλοκή ειδικά από την ΕΕ».

Μπορεί, όμως, να τα καταφέρει σε αυτή τη δύσκολη και μάλλον επικίνδυνη αποστολή ο «γερο-Τζο», ο οποίος την ίδια στιγμή έχει αναλάβει να κλείσει τις μεγάλες πληγές στο εσωτερικό της αμερικανικής κοινωνίας; Πολλοί δείχνουν να αμφιβάλλουν – ανάμεσά τους και η αρθρογράφος της γαλλικής «Le Monde» Σιλβί Κάουφμαν: «Στην Ευρώπη, ο Τζο Μπάιντεν λέει ότι θέλει να ενώσει τις δημοκρατίες του κόσμου. Πρόκειται για την κραυγή αγωνίας ενός φρουρίου υπό πολιορκία», γράφει και συνεχίζει: «Ο αμερικανός πρόεδρος επιδιώκει να αναγεννήσει την Ατλαντική Συμμαχία, όμως η επιστροφή της Δύσης είναι απίθανη. Η ηγεμονική δημοκρατία την οποία αντιπροσώπευαν οι Ηνωμένες Πολιτείες βρίσκεται τώρα σε θέση άμυνας».

Σε μία εβδομάδα θα ξέρουμε κάπως περισσότερα.