Οργιο λαθρεμπορίου παρά την πανδημία

Ούτε η πανδημία δεν κατάφερε να ανακόψει τη δράση της παράνομης διακίνησης προϊόντων που κοστίζει στα δημόσια ταμεία κάθε χρόνο πάνω από 1,3 δισ. ευρώ. Αλκοολούχα ποτά, τσιγάρα, καύσιμα, καφές αλλά και κάθε είδους άλλα είδη από ρούχα έως φάρμακα περνούν τα ελληνικά σύνορα και διακινούνται χωρίς παραστατικά, προκαλώντας σημαντικά προβλήματα στις επιχειρήσεις, συρρικνώνοντας τη δραστηριότητά τους, με ό,τι αυτό σημαίνει και για τις θέσεις εργασίας που χάνονται.

Χρησιμοποιώντας ως κύριο διάδρομο τις εισόδους από τη Βόρεια Ελλάδα, επιτήδειοι, χωρίς φυσικά να αποδώσουν στο ελληνικό Δημόσιο τους αναλογούντες δασμούς και φόρους, «εμπορεύονται» εκατομμύρια τεμάχια προϊόντων. Σύμφωνα με υπολογισμούς των αρμόδιων υπηρεσιών αλλά και των εκπροσώπων των κλάδων, που κυρίως πλήττονται από τη δράση των κυκλωμάτων αυτών, μόνο από το λαθρεμπόριο των προϊόντων καπνού (τσιγάρα και καπνός) οι απώλειες φόρων υπολογίζονται σε πάνω από 600 εκατ. ευρώ τον χρόνο, από το λαθρεμπόριο καυσίμων τουλάχιστον 200-230 εκατ. ευρώ, από τη διακίνηση λαθραίων οινοπνευματωδών περίπου 130 εκατ. ευρώ, ενώ από τον καφέ περίπου 12-15 εκατ. ευρώ. Και αυτά είναι τα πλέον δημοφιλή είδη στα οποία αναπτύσσεται το παρεμπόριο εξαιτίας των ειδικών φόρων κατανάλωσης που τα επιβαρύνουν, γεγονός που ανοίγει και την όρεξη των επιτήδειων για μεγαλύτερες «business».

Παρά τις σημαντικές υποθέσεις που έχουν αποκαλυφθεί τόσο από τη Διυπηρεσιακή Μονάδα Ελέγχου της Αγοράς (ΔΙΜΕΑ) όσο και από τα αντίστοιχα κλιμάκια ελέγχου του υπουργείου Οικονομικών, όπως ο εντοπισμός τον περασμένο Μάιο 340 εκατ. τεμαχίων παράνομων τσιγάρων που αν έπεφταν στην αγορά θα οδηγούσαν σε απώλεια για το Δημόσιο σχεδόν 72 εκατ. ευρώ από φόρους και δασμούς, η εμπειρία έχει δείξει ότι τα κυκλώματα αυτά είναι βαθιά ριζωμένα. Ετσι, με δεδομένο αυτό το πλέγμα μέτρων που φιλοδοξεί να εφαρμόσει η κυβέρνηση εισάγει ασφαλιστικές δικλίδες ηλεκτρονικού τύπου για την πάταξη του παράνομου εμπορίου.

ΤΑ ΜΕΤΡΑ. Ηδη η Ελλάδα εξασφάλισε 30 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης για να ενισχύει τον ελεγκτικό μηχανισμό της και τα χρήματα αυτά θα διατεθούν για την τοποθέτηση κατά μήκος της Εγνατίας Οδού τεσσάρων hotspots με σκάνερ που θα στελεχωθούν με ελεγκτές, ώστε ό,τι έρχεται από τα βόρεια σύνορα της χώρας να ελέγχεται και να εντοπίζονται οι λαθραίες ποσότητες.

Επίσης ο νόμος για την αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση του λαθρεμπορίου, που ψηφίστηκε τον περασμένο Δεκέμβριο από τη Βουλή, περιλαμβάνει δράσεις στην κατεύθυνση αυτή όπως η δημιουργία ηλεκτρονικών συστημάτων για την παρακολούθηση των διακινούμενων ποσοτήτων αλκοολούχων ποτών και η δημιουργία μητρώου δεξαμενών ενεργειακών προϊόντων. Ειδικότερα, η κυβέρνηση προχωρά σε:

n Δημιουργία ηλεκτρονικών συστημάτων για την παρακολούθηση των αλκοολούχων ποτών με μητρώο επιτηδευματιών αλκοολούχων ποτών στην ΑΑΔΕ και σύστημα ταυτοποίησης αλκοολούχων ποτών με την καθιέρωση ηλεκτρονικού συστήματος ταυτοποίησης με βάση την ένδειξη παρτίδας.

n Δημιουργία Μητρώου Δεξαμενών Ενεργειακών Προϊόντων. Ενα ηλεκτρονικό μητρώο, στο οποίο θα καταγράφονται οι σταθερές και κινητές δεξαμενές αποθήκευσης και διακίνησης ενεργειακών προϊόντων.

n Εγκατάσταση ηλεκτρονικού συστήματος γεωγραφικού εντοπισμού (GPS) σε βυτιοφόρα οχήματα και πλωτά εφοδιαστικά μέσα.

n Αδειοδότηση δραστηριοτήτων σχετικά με την αγορά και τον εξοπλισμό παραγωγής καπνικών προϊόντων για αποτελεσματικότερο έλεγχο.

n Αυστηροποίηση ποινών λαθρεμπορίας με φυλάκιση και άνω των δέκα ετών ανάλογα με την περίπτωση λαθρεμπορίας.

Να σημειωθεί ότι στην Ελλάδα υπολογίζεται ότι το παράνομο εμπόριο συνολικά προκαλεί κάθε χρόνο απώλειες της τάξεως των 20 δισεκατομμυρίων ευρώ σε διαφυγόντα τζίρο από την αγορά. Οι επιπτώσεις δεν αφορούν βεβαίως μόνο το εμπόριο, αλλά συνολικά την ανάπτυξη και την απασχόληση. Χαρακτηριστική εικόνα δίνουν τα στοιχεία που δημοσίευσε το EUIPO τον Ιούνιο του 2019, παρουσιάζοντας τον αντίκτυπο της παραποίησης και απομίμησης σε 11 κλάδους, που θεωρούνται οι πλέον ευάλωτοι. Μεταξύ αυτών είναι τα καλλυντικά, τα ενδύματα, υποδήματα και αξεσουάρ, τα αθλητικά είδη, τα παιχνίδια, τα κοσμήματα, τα δερμάτινα είδη, η ηχογραφημένη μουσική, τα αλκοολούχα ποτά, τα φαρμακευτικά και οι συσκευές κινητής τηλεφωνίας.