Νέο εργασιακό νομοσχέδιο – Ενα δυσοίωνο μέλλον

Το νέο σχέδιο νόμου που κατατέθηκε στη Βουλή, γνωστό ως νέο εργασιακό νομοσχέδιο, φέρει τον τίτλο « Για την προστασία της εργασίας κ.λπ…». Μόνο που η εργασία, δεν προστατεύεται. Από τη θέση αυτή, δεν μπορεί να γίνει αναλυτική αναφορά στις διατάξεις που θίγονται και του ατομικού και του συλλογικού εργατικού δικαίου. Μολονότι υπάρχουν θετικές ρυθμίσεις, όπως λ.χ. η εξομοίωση της αποζημίωσης απόλυσης υπαλλήλων και εργατών, οι θετικές ρυθμίσεις είναι υποδεέστερες, έναντι αυτών, με τις οποίες επέρχεται μείωση των μισθών στο μέλλον με την τυπική κατάργηση της οκτάωρης απασχόλησης, και κυρίως με την αφαίρεση προστασίας έναντι των απολύσεων. Η δικαιοπλαστική λειτουργία της νομολογίας στο δίκαιο της καταγγελίας με την αξιοποίηση του άρθρου 281 Α.Κ., παρεμποδίζεται σημαντικά.

Μολονότι ο ντόρος έγινε για την «κατάργηση του οκταώρου», τυπικά το οκτάωρο δεν καταργείται. Και πώς θα μπορούσε άλλωστε, αφού είναι καθιερωμένο εδώ και πλέον ένα αιώνα (Ν. 2269/1920). Ομως μπορεί να καταστρατηγηθεί στην πράξη, με την εισαγωγή στο νομοθετικό μας οπλοστάσιο, της ατομικής συμφωνίας διευθέτησης του ημερήσιου χρόνου εργασίας. Δηλαδή, 10ωρη ημερήσια απασχόληση, χωρίς υπέρβαση της εβδομαδιαίας, η οποία μάλιστα θα προσφέρεται μετά από πρόταση του εργαζόμενου. Οι εργοδότες πλέον δεν θα έχουν λόγους να συνάπτουν συμφωνίες διευθέτησης με τη συνδικαλιστική οργάνωση, αλλά θα μπορούν καλώντας έναν – έναν, μια – μια στο γραφείο, να συνάπτουν τέτοιες συμφωνίες, οι οποίες τάχα είναι για το καλό τους, αφού υποτίθεται οι ίδιοι τις πρότειναν. Πάντως, όπως πλέον διαφορετικά διατυπώνεται στο σχέδιο νόμου, απ’ ότι η διάταξη ήταν διατυπωμένη στο σχέδιο που αναρτήθηκε προς διαβούλευση, αν ο εργαζόμενος δεν ασκήσει αυτό του το δικαίωμα, το οποίο τάχα του ανήκει και για τον λόγο αυτό απολυθεί, η απόλυσή του είναι εκ του νόμου άκυρη. Από την ίδια τη διάταξη ομολογείται σε ποιον τελικά ανήκει το δικαίωμα και τι τελικά θα συμβεί στην πράξη.

Η μεγαλύτερη τορπίλη όμως είναι αυτή του άρθρου 66 του σχεδίου νόμου, με την οποία πλήττεται ο κύριος προστατευτικός κορμός του ατομικού εργατικού δικαίου. Το δίκαιο των απολύσεων. Η παράγραφος 1 αναφέρεται περιοριστικά στις περιπτώσεις για τις οποίες πλέον το Δικαστήριο μπορεί να αναγνωρίσει άκυρη την απόλυση και ο εργαζόμενος να επανέλθει στη θέση εργασίας του. Περιοριστικά και συγκεκριμένα.

Με την παράγραφο 3, η οποία παρά τα σχόλια κατά τη διαβούλευση παρέμεινε ως έχει, προβλέπεται πλέον, ότι αν η απόλυση οφείλεται σε λόγο διαφορετικό από αυτούς που περιοριστικά αναφέρονται στην παράγραφο 1, όπως  απόλυση που γίνεται για λόγους οικονομοτεχνικούς, τότε το δικαστήριο δεν θα μπορεί να την κηρύξει άκυρη, αλλά ο εργαζόμενος θα λαμβάνει μια πρόσθετη αποζημίωση, μη έχοντας πλέον τη δυνατότητα να επιστρέψει στην εργασία του. Ετσι ο εργαζόμενος δεν θα νιώθει χρήσιμος μέσα και από μια θέση εργασίας, ο εργοδότης θα μπορεί να απαλλάσσεται ιδιαίτερα από «ακριβούς εργαζόμενους» και το κόστος θα μετακυλίεται στο κοινωνικό σύνολο, αφού ο ΟΑΕΔ θα επιβαρυνθεί ακόμη περισσότερο, καταβάλλοντας επιπλέον επιδόματα ανεργίας.

Συνολικά αποτιμώμενο το νέο εργασιακό νομοσχέδιο, θα φέρει στην ιστορία δυστυχώς, το αρνητικό του πρόσημο.

Η Λευκή Κιοσσέ-Παυλίδου είναι επίκουρη καθηγήτρια Εργατικού Δικαίου στη Νομική Σχολή του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης, συνήγορος φοιτητή ΔΠΘ, δικηγόρος