Ηχοδύναμα

Μπραμς: Δεύτερη Συμφωνία, Ακαδημαϊκή Εισαγωγή, Χέρμπερτ Μπλόμστεντ, Ορχήστρα Γκεβαντχάουζ της Λειψίας, Pentatone

Μετά την πρόσφατη έκδοση της Πρώτης Συμφωνίας του Μπραμς, ο Χέρμπερτ Μπλόμστεντ συνεχίζει τώρα με τη Δεύτερη, επικεφαλής και πάλι της μοναδικής Γκεβαντχάουζ της Λειψίας. Γεννημένος στις Ηνωμένες Πολιτείες το 1927, ο σπουδαίος σουηδός αρχιμουσικός είναι ίσως πραγματικά σήμερα ο τελευταίος μαέστρος μιας εποχής μεγάλων. Ομως φέρει ένα πολύ σπάνιο χαρακτηριστικό: εξελίσσεται παράλληλα με την εποχή του. Μπορεί ο Μπλόμστεντ να κάνει μεγάλη διεθνή καριέρα εδώ και πάνω από μισό αιώνα, αλλά αν ακούσει κανείς τις ερμηνείες του, ειδικά της τελευταίας περιόδου, θα διαπιστώσει ένα ανήσυχο πνεύμα που διαρκώς αναζητά και που δεν επαναπαύεται στις δάφνες του. Αυτό, σε συνδυασμό με την τεράστια πείρα που έχει σωρεύσει διευθύνοντας τις σημαντικότερες ορχήστρες του κόσμου επί τόσα χρόνια, παράγει αποτελέσματα που μπορεί να ξαφνιάσουν. Η αρχή έγινε πριν από λίγα χρόνια με την επιστροφή του στις συμφωνίες του Μπετόβεν: ο άλλοτε «βαρύς» μαέστρος της περιόδου της Δρέσδης, έδωσε αναγνώσεις που θυμίζουν, τουλάχιστον στις πρώτες συμφωνίες, μουσική δωματίου. Τόσο ως προς την ερμηνευτική τους κατεύθυνση, όσο και ως προς τις δυνάμεις που επιστράτευσε σε εκείνες τις συναυλίες του που αποτυπώθηκαν και δισκογραφικά. Ηταν περίπου αποκάλυψη. Και, αυτό, χωρίς να αναιρεί σε τίποτα παλαιότερες επιλογές του, που επίσης έχουν πολύ ιδιαίτερη αξία.

Κλειδί για όλα αυτά είναι το γεγονός ότι η ερμηνευτική της μουσικής δεν τελειώνει πραγματικά ποτέ. Δεν «κλειδώνει» οριστικά πουθενά. Η μεγάλη μουσική είναι πάντοτε ανοικτή σε νέες προσεγγίσεις. Το εντυπωσιακό εδώ είναι πώς τόση φρεσκάδα έρχεται από έναν άνθρωπο τέτοιας ηλικίας. Ομως συμβαίνει, τότε στον Μπετόβεν, σήμερα στον Μπραμς. Ο Μπλόμστεντ διατηρεί παλαιούς ισχυρότατους δεσμούς τόσο με τη Στατσκαπέλε της Δρέσδης όσο και με τη Γκεβαντχάουζ της Λειψίας, τις δύο κορυφαίες γερμανικές ορχήστρες που πέρασαν από το καθεστώς της πάλαι ποτέ Λαϊκής Δημοκρατίας της Γερμανίας. Είναι σχεδόν βέβαιο ότι σήμερα δεν υπάρχει στις τάξεις των δύο ορχηστρών περίπου κανένας από τους μουσικούς με τους οποίους πρωτοδούλεψε ο Μπλόμστεντ όταν αποφάσισε να δουλέψει επί μακρόν μαζί τους στην Ανατολική Γερμανία. Τότε, αυτό ήταν ένα σύνθετο πολιτικό ζήτημα, με πολύ μεγάλη απήχηση όχι μόνον στη μουσική αλλά και στη διεθνή πολιτική σκηνή. Ομως, σήμερα, που δεν υπάρχουν πια όλα αυτά, ο ήχος και η κουλτούρα των δύο ορχηστρών παραμένουν απολύτως αμετάβλητες. Κάτι που δεν είναι εύκολο, αλλά που διασφαλίζεται από τις δύο ακαδημίες τους οι οποίες κυρίως τις τροφοδοτούν με νέους μουσικούς.

Αυτή η μουσική κουλτούρα ακούγεται εδώ, και σε αυτή τη «ζωντανή» ηχογράφηση, σε κάθε μέτρο. Σε κάθε νότα. Ακούς τον ήχο που είναι ταυτόσημος με τη σπουδαιότερη εκδοχή της ιστορικής γερμανικής ορχηστικής παράδοσης. Ο Μπλόμστεντ ξέρει πολύ καλά πώς να «πατήσει» πάνω σε αυτήν, να την αναδείξει, να την «εκμεταλλευθεί», προς όφελος του έργου και, κυρίως, των ακροατών του. Και δεν υπάρχει αμφιβολία ότι όταν αυτός ο κύκλος ολοκληρωθεί, τότε, θα έχει προστεθεί μία ακόμα μεγάλη στιγμή στην, έτσι κι αλλιώς, πλούσια, γενναιόδωρη, δισκογραφία των συμφωνικών έργων του Μπραμς.