Επόμενο βήμα: συνάντησης κορυφής

Η επίσκεψη του τούρκου υπουργού Εξωτερικών προβλήθηκε ως γεγονός το οποίο ανησυχεί την Αθήνα σε περίπτωση που επιλεγεί εμπρηστική ρητορική στη Θράκη. Είναι βέβαια γνωστό ότι η τουρκική πλευρά έχει εμμονική προσήλωση στην «αμοιβαιότητα» και από αυτή την οπτική γωνία οι εικασίες για σκίαση της επίσκεψης είχαν κάποια βάση. Ομως, η Αγκυρα, έχοντας αποκλείσει τους διαύλους επικοινωνίας της με τη Δύση, στρέφεται τώρα προς την Αθήνα με την αντίληψη που είχε το 2017 ο τούρκος πρόεδρος, ο οποίος – ευρισκόμενος μπροστά στα αδιέξοδα που είχε προκαλέσει και στην ανάγκη να προβάλει κάποια θετική εικόνα στη Δύση – είχε επιδιώξει την επίσημη επίσκεψή του στην Αθήνα.

Πέρα από κινήσεις και ομιλίες, ο τούρκος υπουργός έχει πρώτιστο στόχο την εμφάνιση της Τουρκίας ως συνομιλούσας με τη δήθεν «προκλητική» Ελλάδα. Στο βάθος όμως της στόχευσης αυτής βρίσκεται η μεγέθυνση της εικόνας που ο τούρκος πρόεδρος επιδιώκει να διαμορφωθεί στη Δύση από μια συνάντησή του με τον έλληνα Πρωθυπουργό. Η συνάντηση αυτή μάλλον μεθοδεύεται για τη νατοϊκή συνάντηση κορυφής της 14ης Ιουνίου. Εκεί, σε περισσότερο θετικό πλαίσιο για τον ίδιο τον κ. Ερντογάν και υπό την αιγίδα του πάντοτε υπηρεσιακού και ουδέποτε πολιτικού γενικού γραμματέα της Συμμαχίας, θα επιχειρήσει να εκπέμψει μηνύματα συνδιαλλαγής.

Αρκετές μέρες πριν από την επίσκεψη Τσαβούσογλου, η Αγκυρα φρόντισε να αναδείξει τη μουσουλμανική μειονότητα της Θράκης ως ένα από τα πρώτα θέματα που επιθυμεί να συζητήσει με την Ελλάδα. Ωστόσο, ας μη μας διαφεύγει πως ΗΠΑ, ΕΕ, Συμβούλιο της Ευρώπης, ΟΗΕ και πληθώρα οργανώσεων μέμφονται σκληρά την Αγκυρα για την καταστρατήγηση των ελευθεριών και των δικαιωμάτων των πολιτών των μειονοτήτων της, χωρίς να παραλείπουν να αναφερθούν στη γενοκτονία των Αρμενίων που πεισματικά η Τουρκία αρνείται να δεχθεί. Τόσο για εσωτερικούς λόγους όσο και για λόγους οικονομικούς που θα συνεπαγόταν μια τέτοια αναγνώριση. Η προπαγανδιστική συνεπώς προβολή μιας δήθεν κακής μειονοτικής ελληνικής πολιτικής θεωρείται από την Αγκυρα επωφελής αντιπερισπασμός του Ερντογάν που επιδιώκει να διακριθεί ως ο υπερασπιστής των απανταχού ομοδόξων του και πολύ περισσότερο εκείνων που βρίσκονται στην ελληνική Θράκη. Μια τάση της πολιτικής της Αγκυρας που διαπιστώνει πως στους τομείς του Διεθνούς Δικαίου, του Δικαίου της Θάλασσας, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των καλών γειτονικών σχέσεων ουδένα κατορθώνει να πείσει και πως το δίκαιο που η ίδια επικαλείται είναι δικής της επινόησης και όχι το αποδεκτό από τη διεθνή κοινότητα.

Η επίσκεψη Τσαβούσογλου στην Αθήνα θα μπορούσε να πάρει μια θετική τροπή μετά τη δήλωσή του ότι «η Τουρκία ουδέποτε απέκλεισε κατηγορηματικά καμία μέθοδο διευθέτησης μέσω τρίτου μέρους που να βασίζεται σε αμοιβαία συγκατάθεση. Πρωτίστως όμως πρέπει να διεξαγάγουμε διμερείς διαπραγματεύσεις» («Το Βήμα», 30/5/2021). Και ίσως αυτό να αποτελέσει λόγο για την επιτάχυνση των διερευνητικών που καιρός είναι να πάψουν να δίνουν την εντύπωση μιας αενάως επαναλαμβανόμενης θεατρικής παράστασης στην οποία ο ένας των δύο συμμετεχόντων αποπειράται να βαρύνει με νέα στοιχεία τους διαλόγους.

Ο Γιώργος Κακλίκης είναι ειδικός σύμβουλος του ΕΛΙΑΜΕΠ