Τίποτα δεν έχει αλλάξει και τίποτα δεν είναι όπως πριν

Υστερα από 11 ημέρες συγκρούσεων και 9 ημέρες εκεχειρίας, ελάχιστα δείχνουν να έχουν αλλάξει στις σχέσεις του Ισραήλ με τους Παλαιστίνιους και στην κατάσταση που επικρατεί στη Λωρίδα της Γάζας και την κατεχόμενη Δυτική Οχθη. Εκτός, βεβαίως, από το γεγονός ότι σημαντικό μέρος της πρώτης και καίριες υποδομές της έχουν μετατραπεί σε ερείπια, ενώ η ανθρωπιστική καταστροφή που έχει προκληθεί χρήζει άμεσης αντιμετώπισης – καθώς και την έρευνα του ΟΗΕ για πιθανή διάπραξη εγκλημάτων πολέμου, την οποία το Ισραήλ κατήγγειλε ήδη ως μεροληπτική και διαμήνυσε πως δεν θα συνεργαστεί.

Κατά τα λοιπά, όλα μοιάζουν σαν να μην έχει περάσει ούτε μία ημέρα – έστω κι αν οι ώρες των βομβαρδισμών έμοιαζαν για τους άμαχους με αιωνιότητα. Η κυβέρνηση και ο στρατός του Ισραήλ, για παράδειγμα, όπως προκύπτει από σχετικό ρεπορτάζ της «Haaretz» και άλλων εφημερίδων, δεν είναι βέβαιοι για το πόσο συντριπτικό είναι το πλήγμα που καταφέρθηκε στη Χαμάς (παρά τους περί του αντιθέτου αρχικούς ισχυρισμούς) και παραμένουν σε ετοιμότητα, θεωρώντας ότι ο πόλεμος δεν έχει τελειώσει.

Την ίδια στιγμή, το κλίμα στο τέμενος του Αλ Ακσα και στην Ανατολική Ιερουσαλήμ παραμένει ιδιαιτέρως τεταμένο, όπως έδειξαν και οι νέες συγκρούσεις που σημειώθηκαν τις ημέρες που ακολούθησαν την εκεχειρία, με πρωταγωνιστές (κυρίως) εβραίους εποίκους. Ο δε υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Αντονι Μπλίνκεν, ο οποίος πραγματοποίησε αυτή την εβδομάδα περιοδεία στην περιοχή και είχε συναντήσεις με όλα τα εμπλεκόμενα μέρη – πλην της Χαμάς, βεβαίως, τις επαφές με την οποία έχουν αναλάβει άλλοι -, δεν έκρυψε την ανησυχία του για το ενδεχόμενο να ξεσπάσει ένας νέος γύρος συγκρούσεων.

Αλλωστε, είναι γνωστό ότι οι αιτίες δεν έχουν εκλείψει και οι αφορμές μπορούν να δοθούν με το παραμικρό. «Εκφράσαμε την ανησυχία μας προς όλες τις πλευρές για ενέργειες που σε πρώτη φάση μπορούν να πυροδοτήσουν ένταση, συγκρούσεις και πόλεμο και, τελικά, να υπονομεύσουν περαιτέρω τις ήδη δύσκολες προοπτικές για την ύπαρξη δύο κρατών», φέρεται να δήλωσε ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας.

Με βάση τις πληροφορίες του Axios, κατά τις συνομιλίες του με τον Μπενιαμίν Νετανιάχου, ο Μπλίνκεν ήγειρε το ζήτημα της συνέχισης του εποικισμού των παλαιστινιακών εδαφών και των εξώσεων οικογενειών από συνοικίες όπως αυτή που φέρει το όνομα Σεΐχης Τζαράχ, προειδοποιώντας πως μπορεί να αποτελέσει τον πυροκροτητή. Στον πρόεδρο δε της Παλαιστινιακής Αρχής Μαχμούντ Αμπάς έθεσε το θέμα της ατιμωρησίας των πρωταίτιων της βίας (αν και γνωρίζει πως Αμπάς και Φατάχ ελάχιστη επιρροή διαθέτουν στη Γάζα), καθώς και τις «πολύ προβληματικές» οικονομικές ενισχύσεις που λαμβάνουν οικογένειες ανθρώπων οι οποίοι έχουν καταδικαστεί για τρομοκρατία. Φαίνεται, πάντως, ότι ένα από τα θέματα που θα βρεθούν στο επίκεντρο το τελευταίο διάστημα είναι το ζήτημα των δύο κρατών. Είναι γνωστό ότι τόσο ο Νετανιάχου όσο και αρκετά άλλα κόμματα που πρωταγωνιστούν στην πολιτική σκηνή του Ισραήλ έχουν κηρύξει «κλινικά νεκρό» αυτό το σενάριο, έστω κι αν στηρίζεται στις αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας. Ωστόσο, η νέα κυβέρνηση Μπάιντεν στις ΗΠΑ – σε αντίθεση με εκείνη του Τραμπ – έχει διαμηνύσει προς κάθε κατεύθυνση ότι εξακολουθεί να στηρίζει τη συνύπαρξη του Ισραήλ με ένα μελλοντικό κράτος της Παλαιστίνης.

Τη δέσμευσή τους σε αυτό το μοντέλο επανέλαβαν, επίσης, ΕΕ και Βρετανία, αφήνοντας έτσι να εννοηθεί ότι, επισήμως τουλάχιστον, η αλλαγή θέσης δεν γίνεται αποδεκτή. Μάλιστα, εκπρόσωποι δύο κρατών – μελών της ΕΕ, της Γαλλίας και της Ιρλανδίας, έκαναν δημοσίως λόγο για τον κίνδυνο δημιουργίας ενός καθεστώτος απαρτχάιντ εις βάρος των Παλαιστινίων εάν εγκαταλειφθεί το σχέδιο που προβλέπει να έχουν το δικό τους κράτος. Ωστόσο, στην πράξη και με τα δεδομένα που έχουν δημιουργηθεί, αυτή η προοπτική απομακρύνεται διαρκώς.