Ποιος δουλεύει ποιον;

Μεθαύριο Δευτέρα αναμένεται επισήμως ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας Μελβούτ Τσαβούσογλου στην Αθήνα. Θα συζητήσει με τον Νίκο Δένδια αλλά, πιθανώς, και με τον Κυριάκο Μητσοτάκη. Οι επίσημες ανακοινώσεις αναφέρουν ότι «οι συνομιλίες θα εστιάσουν στις διμερείς σχέσεις, καθώς και στις περιφερειακές και διεθνείς εξελίξεις». Ε, εντάξει, τι θα συζητούσαν; Για τον καιρό; Δηλαδή, δεν ανακοινώνεται τι πραγματικά πρόκειται να συζητηθεί. Αυτό δεν είναι αναγκαστικά πρόβλημα. Η ιδέα ότι η διπλωματία διεξάγεται με το μεγάφωνο είναι ξεπερασμένη. Θριάμβευσε, όπως και πολλά άλλα αντίστοιχα, ως ρητορεία, στη δεκαετία του ’80, με τις πράσινες ιαχές κατά της «μυστικής διπλωματίας», αλλά αυτά έχουν περάσει πια. Ουδείς λογικός άνθρωπος αναμένει από δύο υπουργούς Εξωτερικών να τα βγάζουν όλα στη φόρα. Εδώ ακριβώς όμως είναι που ξεκινάει και το νέο ελληνοτουρκικό παράδοξο που διαρκώς όλο και εντείνεται. Γιατί μπορεί να μην ανακοινώνεται τι πραγματικά συζητούν οι δύο πλευρές, υπάρχει όμως τέτοιος καταιγισμός ασυμβατότητας και με τέτοια επίμονη διάρκεια, που δεν μπορεί πια να καταλάβει κανείς τι μένει τελικά να συζητήσουν. Αυτές οι συναντήσεις έχουν αρχίσει να μοιάζουν με ένα παθιασμένο ζευγάρι του τύπου «μαζί δεν κάνουμε και χώρια δεν μπορούμε»…

Οι Τούρκοι θέλουν να πάρουν μία ρεβάνς από τις δηλώσεις Δένδια στην Αγκυρα. Θέλουν επίσης ρεβάνς που ο Μητσοτάκης είπε τα παιδιά των Πομάκων ελληνόπουλα – και πολύ καλά έκανε. Αύριο, πρωί Κυριακής, ο Τσαβούσογλου αναμένεται να περιοδεύσει «ιδιωτικά» στη Θράκη. «Ιδιωτικά» δεν σημαίνει ότι θα πάει να δει μία θεία του. Σημαίνει ότι η εκεί περιοδεία του δεν περιλαμβάνεται στο επίσημο πρόγραμμα, ώστε να μην αναγκαστεί η Ελλάδα να του πει «φύγε» αν πει χοντράδα. Αλλά μόνον ιδιωτική δεν είναι. Αντιθέτως όλοι αναρωτιούνται: θα την κάνει εκεί τη χοντράδα; Αντε να περιμένει ο Δένδιας στο γραφείο με τους μεταφραστές να ακούν τηλεόραση. Ή θα την κάνει στην Αθήνα; Ή μήπως τελικά δεν την κάνει καθόλου; Και αν την κάνει πόσο μεγάλη θα είναι; Και πώς θα απαντηθεί; Θα επηρεάσει το δείπνο της Κυριακής ή το πρόγραμμα της Δευτέρας; Αν λ.χ. αύριο βράδυ πάνε να φάνε στην Ακρόπολη και έχει φεγγάρι, και μάλιστα με χρώμα, και πει ο Τσαβούσογλου «τι ωραία πάει η κόκκινη ημισέληνος στον Παρθενώνα», μετά ποιος θα το φάει το ψάρι που χαλάει κιόλας;

Ολα αυτά έχουν αρχίσει να μοιάζουν λίγο με σίριαλ. Συντηρούν μία ατζέντα έντασης ίσως περισσότερης από την ηρεμία που υποτίθεται ότι επιχειρούν να εξασφαλίσουν. Γιατί κάθε δύο μήνες πρέπει να έχουμε ένα πινγκ πονγκ αντεγκλήσεων σε επίσημες συναντήσεις, ποιο ακριβώς είναι το νόημα; Κυρίως όμως, τι συμβαίνει όταν κλείνουν οι πόρτες; Συνεχίζονται τα ίδια, ή αλλάζει το κλίμα και η ατζέντα; Γιατί ο διάλογος καρκινοβατεί και συντηρείται στη ζωή τεχνητά, όπως ήταν εξ αρχής αναμενόμενο με τέτοια επίπεδα αποκλίσεων.

Συνεπώς, το ερώτημα φαίνεται να είναι: ποιος δουλεύει ποιον; Εμείς αυτούς; Αυτοί εμάς; Μαζί τους άλλους; Ερώτημα όχι ρητορικό μα πραγματικό. Που ενισχύεται από τον άλλο παράλληλο διάλογο που βρίσκεται στον τέταρτο κύκλο του, σε στρατιωτικό επίπεδο, για τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης. Ουδείς στις δύο πλευρές του Αιγαίου πιστεύει ότι μπορεί να βγάλει κάτι είτε ο ένας είτε ο άλλος διάλογος, είτε επίσης οι υπηρεσιακές διερευνητικές επαφές των δύο υπουργείων Εξωτερικών που είναι μία ακόμα διαδικασία, η μακροβιότερη όλων: μετράει θητείες καμιά 20ριας υπουργών Εξωτερικών εκατέρωθεν. Αν τελικά πρέπει να συζητάμε για να περνάει η ώρα, εντάξει, ας συζητάμε. Κακό δεν κάνει. Αυτό όμως που κάνει κακό είναι να συζητάμε αλλιώς μέσα και αλλιώς έξω από τα κλειστά δωμάτια. Κάτι που ελπίζει κανείς να μη συμβαίνει. Ειδικά τώρα, που οι κομβικές διεθνείς ισορροπίες στα ελληνοτουρκικά έχουν ανατραπεί καθολικά.