Η ρήξη, η ανασύνθεση {LF}και η τύψη{CR}

Με τον Γιώργο Παπανδρέου απενοχοποιηθήκαμε όλοι. Και μετέχοντες, και επωφελούμενοι, και θεατές των τεκταινομένων. Φυσικά και ο ίδιος είχε ευθύνη αφού για πολλά χρόνια συνδιαμόρφωνε την πολιτική και οικονομική πραγματικότητα της χώρας μας. Εντούτοις η χρεοκοπία δεν είχε έναν μόνο γεννήτορα, ζητούσε όμως έναν εσταυρωμένο. Ο Παπανδρέου και το ΠΑΣΟΚ της εποχής προσφέρονταν. Εκτός από την ατυχία να βρίσκονται την καταραμένη στιγμή στην κυβέρνηση, ήταν «φωτογραφισμένοι» συστημικοί παράγοντες, ευνοημένοι πολιτικά για χρόνια και ξαφνικά έπρεπε να γίνουν οι κομιστές του σκοτεινού αγγέλματος. «Τέλος. Καταρρέουμε». Τέλεια εύφλεκτη ύλη στην πυρά που αναπότρεπτα θα άναβε.

Στο βιβλίο του ο οικονομικός υπουργός Παπακωνσταντίνου περιγράφει μια κοινότοπη και δογματική οικονομική τεχνοτροπία που πίεζε τη χώρα ως λύση του οικονομικού της προβλήματος. Την περιγράφει, όχι ως εισηγητής της, αλλά ως αποδέκτης της απειλής της. «Κάντε αυτό, εκείνο κι εκείνο και θα δείτε άσπρη μέρα με την… ενάρετη ανάπτυξη». Παραδόξως όλοι οι οικονομικοί αφηγητές της περιόδου, ανεξαρτήτως ιδεολογικής και πολιτικής εκκινήσεως, περιγράφουν ως προταθείσα μια παρεμφερή οικονομική, φορμαλιστική, δογματική, ενίοτε και εξωπραγματική «λύση». Και ο κ. Βαρουφάκης, και η πλευρά Σαμαρά, και ο Π. Λαφαζάνης. Στην Ελλάδα προτείνονταν έτοιμες συνταγές από το λατινοαμερικανικό manual, που κατέτειναν σε μια πολιτική τερατωδία. Η Ελλάδα δεν έχει δική της οικονομία, άρα δεν δικαιούται μια δική της πολιτική σκηνή.

Μια γραφειοκρατία της οικονομίας «απαντούσε» σε μια πολυετή, δομική καταστροφή της παραγωγικής οικονομίας. Οι διεθνείς υπάλληλοι ήθελαν να επιστρέψουν με πολλά «√» στη λίστα εντολών. «Θα κάνετε αυτό για να απελευθερωθεί το τάδε ποσό». Το ελληνικό πολιτικό σύστημα το εσωτερίκευσε με καταστροφικό τρόπο. Συγκρούσεις, αποκαθηλώσεις, βασίλειο του μίσους. Κάηκαν πολλά πολιτικά πρόσωπα. Το χειρότερο είναι ότι απαξιώθηκε όλο το κοινοβουλευτικό σύστημα ως αυτό που είτε δεν προειδοποίησε, είτε δεν πρόβλεψε, είτε (για ορισμένους) έστησε τη χρεοκοπία, γιατί είναι «όλοι τους όργανα των ξένων». Δηλαδή πυροδοτήθηκε ο πολιτικός ανορθολογισμός και ένα είδος οικονομικής δεισιδαιμονίας απέναντι στον πολυετή οικονομικό ανορθολογισμό που προσπαθούσε να μεταμφιεστεί σε ανάπτυξη.

Ο κόσμος του κεντροαριστερού χώρου μετακινήθηκε στον ΣΥΡΙΖΑ και τμήμα του, σταδιακά, στη Νέα «Νέα Δημοκρατία».

Σήμερα, εκτός από τον Παπανδρέου, πολλά εμβληματικά πρόσωπα χρησιμοποιούνται – έστω χαμηλόφωνα – ως σηματωροί μιας ευρύτατης ανασύνθεσης όχι μόνο του κεντροαριστερού χώρου αλλά και των διαρροών της Νέας Δημοκρατίας. Λόγω ιστορικής και συμβολικής ανάθεσης χρησιμοποιούνται για ακύρωση ή επικύρωση του ανασυνθετικού διαβήματος. Βολεύει πολλούς. Είναι τα υπομόχλια για να διασκεδαστεί η αμηχανία ενός ασαφούς χώρου, ο οποίος, δέσμιος είτε εμπαθειών είτε ενός πολιτικού αμυντισμού, επιδεικνύει συνθετική ατολμία. Η ταλάντευση, το κενό, η αδράνεια αναζητούν σχήμα.

Οι συνθέσεις δημιουργούνται από ευρείες κοινωνικές και πολιτιστικές ανάγκες, με κόπο και δουλειά, δεν νομίζω ότι τις δίνει μια τεχνική πολιτικού styling. Επίσης, Κεντροαριστερά ή Κεντροδεξιά, δεν εκφράζονται αποκλειστικά από τις τμήσεις και τα σύνορα των κομμάτων. Στο πολιτικό πεδίο, γινόταν απαξίωση της δημοκρατίας – τάχα μου, ως γενεσιουργού στοιχείου της χρεοκοπίας. Προσοχή: αυτό πλέον είναι τμήμα του συλλογικού ασυνειδήτου. Και είναι ενεργό πολιτικά.