Το μεσαιωνικό χωριό που βγήκε από τη λίμνη

Αν δεν γνωρίζετε τι είναι το Κουρόν και δοκιμάσετε να γράψετε τη συγκεκριμένη λέξη σε μια διαδικτυακή μηχανή αναζήτησης, η εντύπωση που θα σας δημιουργηθεί είναι ότι πρόκειται για μια ιταλική – δημοφιλή διεθνώς πλέον – σειρά της πλατφόρμας Netflix, υπό τον τίτλο «Οι καμπάνες του Κουρόν», που ανήκει στην κατηγορία του μεταφυσικού θρίλερ και η οποία από πέρυσι το καλοκαίρι που κυκλοφόρησε αποκτά όλο και περισσότερους φανατικούς θεατές.

Αν πάλι ρωτούσατε κάποιον ενημερωμένο επί της ιταλικής λογοτεχνικής παραγωγής, πιθανότατα θα σας έλεγε ότι το Κουρόν είναι ο τόπος όπου εξελίσσεται η υπόθεση του ιστορικού μυθιστορήματος του ιταλού συγγραφέα Μάρκο Μπαλζάνο «Resto Qui» («Μένω εδώ»), στο οποίο πρωταγωνιστεί μια κοινότητα που υπερασπίστηκε τον ιταλικό και τον γερμανικό φασισμό.

Αν φτάνατε δε στη Βόρεια Ιταλία, μια ανάσα μόλις μακριά από τα αυστριακά και τα ελβετικά σύνορα, στις Νότιες Αλπεις, και ρωτούσατε για το Κουρόν, υπάρχουν δύο εκδοχές. Η πρώτη είναι να συναντούσατε κατοίκους της γειτονικής Κουρόν Βεντόζα και να σας ενημέρωναν πως το Κουρόν έχει εξαφανιστεί από τον χάρτη εδώ και 71 χρόνια. Θα σας έδειχναν, δε, ως μοναδικό κατάλοιπό του ένα τμήμα του καμπαναριού της Αγίας Αικατερίνης που εξέχει από μια λίμνη. Η δεύτερη είναι να συναντούσατε αλαφροΐσκιωτους ντόπιους, οι οποίοι θα σας παρότρυναν να περπατήσετε πάνω στην παγωμένη λίμνη (κατά τους χειμερινούς μήνες) για να ακούσετε τον ήχο από τις καμπάνες της καταποντισμένης εκκλησίας.

Τι κοινό θα είχαν οι παραπάνω τέσσερις εκδοχές; Σε καμία περίπτωση δεν θα αντικρίζατε το Κουρόν. Δεν θα είχατε ούτε κατ’ ελάχιστο την εικόνα του. Κι αυτό διότι το 1950 βυθίστηκε κάτω από τόνους νερού ώστε να δημιουργηθεί μια τεχνητή λίμνη κι ένα φράγμα για τη λειτουργία μιας μονάδας παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος, η οποία τροφοδοτεί ολόκληρη την περιοχή.

Οι 900 κάτοικοι που ζούσαν στα 160 σπίτια του χωριού του 14ου αι. διατύπωσαν τις αντιρρήσεις τους, αλλά δεν στάθηκαν αρκετές ώστε τελικά το βιος τους να μη χαθεί κάτω από το νερό της λίμνης Ρέζια. Κι έκτοτε μόνο το καμπαναριό έχει μείνει να θυμίζει την ύπαρξη του Κουρόν.

Ολα αυτά μέχρι τον Απρίλιο, όταν το ιταλικό κράτος αποφάσισε να προχωρήσει στην αποστράγγιση της λίμνης, ώστε να γίνουν κάποιες αναγκαίες εργασίες συντήρησης του υδροηλεκτρικού εργοστασίου. Κι έτσι το Κουρόν ήρθε ξανά στο φως.

ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΣΤΑ ΕΡΕΙΠΙΑ. Σήμερα το μεσαιωνικό χωριό είναι σχεδόν στεγνό. Τα πέτρινα σκαλοπάτια, οι διαβρωμένες καμάρες των σπιτιών και οι πληγωμένοι από την υγρασία τοίχοι επιχειρούν να ανταγωνιστούν το τμήμα τού καμπαναριού που τόσες δεκαετίες στέκει αγέρωχο κάτω από τις αχτίδες του ήλιου. Και οι κάτοικοι των γύρω κυρίως περιοχών – μόλις προσφάτως έγινε άρση των περιορισμών μετακίνησης και στην Ιταλία – πλησιάζουν αμήχανοι, περιηγούνται τα σπίτια των προγόνων τους, αναζητούν τα ίχνη των περασμένων γενεών και φωτογραφίζουν τα ερείπια επιχειρώντας με τον τρόπο αυτό να διατηρήσουν ζωντανή τη μνήμη του Κουρόν και των ανθρώπων που έζησαν εκεί για κοντά έξι αιώνες. Οι επόμενες γενιές – περίπου 2.500 άτομα – ζουν σε μικρή απόσταση από την περιοχή, σε μια κωμόπολη που χτίστηκε για να φιλοξενήσει τους πρόσφυγες του Κουρόν και ονομάστηκε Κουρόν Βεντόζα (Ανεμοδαρμένο Κουρόν).

Οι εικόνες όσων κατάφεραν να αντικρίσουν το μοναδικό θέαμα του μεσαιωνικού χωριού που «ανέπνευσε» ύστερα από επτά δεκαετίες παραμονής κάτω από το νερό έχουν ήδη κερδίσει το ενδιαφέρον όσων ασχολούνται με τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Είναι λίγοι, ωστόσο, πλέον οι τυχεροί που θα μπορέσουν να ζήσουν αυτή τη μοναδική εμπειρία – να έρθουν αντιμέτωποι με ένα κομμάτι της Ιστορίας που θα ξαναχαθεί -, καθώς η διαδικασία αναπλήρωσης της λίμνης Ρέζια αναμένεται να ξεκινήσει τις επόμενες εβδομάδες και το καμπαναριό της Αγίας Αικατερίνης θα ξαναγίνει ο μοναδικός μάρτυρας του Κουρόν. Κι αν ποτέ φτάσετε ως εκεί μη διακινδυνεύσετε να περπατήσετε στην παγωμένη λίμνη για να ακούσετε τις καμπάνες του να ηχούν. Στην πραγματικότητα είχαν αφαιρεθεί μία εβδομάδα προτού το χωριό εξαφανιστεί κάτω από το νερό.