ΠΕΡΙΟΔΙΚΑ

«ΕΝΤΕΥΚΤΗΡΙΟ»

Το πρώτο διήγημα του Ρότζερ Εντζελ

«Κάποτε ήθελα να εξηγήσω σ’ έναν ξένο που έβρισκε ασήμαντα τα ποιήματά του στις μεταφράσεις που κυκλοφορούν πού έγκειται η αισθητική του Καβάφη… Του εξήγησα πως η γλώσσα του παίζει τον σημαντικότερο ρόλο σ’ αυτήν την αισθητική του. Του ‘φερα ένα παράδειγμα, για να καταλάβει τη φινέτσα της γλώσσας του. “Φαντάσου ένα σαλόνι επιπλωμένο με θρόνους μαρμάρινους, που μοιάζουν σαν χαρτονένιοι: Για τον Καβάφη πάντως και όμως είναι αληθινοί, από πέτρα, πηλό, βαρείς, και προέρχονται από ένα αρχαιότατο θέατρο». Το απόσπασμα προέρχεται από αφήγηση του Γιάννη Τσαρούχη, που υπαγορεύθηκε στον Αλέξιο Σαββάκη το 1977 και πλέον περιέχεται στο τρέχον τεύχος 122 του «Εντευκτηρίου» (mailto:entefkti@otenet.gr). Μαζί με αυτό αξίζει να επισημάνουμε – μόνο ενδεικτικά και όχι αξιολογικά ως προς την υπόλοιπη ύλη – το σημείωμα του Κοσμά Κοψάρη «Πιερ Πάολο Παζολίνι: ο κινηματογράφος ως αναπαράσταση του λογοτεχνικού μύθου», αλλά και το μεταφρασμένο από τον Γιάννη Θεοδοσίου διήγημα «Τρεις κυρίες ένα πρωινό» του αμερικανού θρύλου Ρότζερ Εντζελ, ο οποίος έκλεισε τα 100 τον περασμένο Σεπτέμβριο. Το κείμενο ήταν το πρώτο που ο σπουδαίος γραφιάς έδωσε στο περιοδικό «New Yorker», τον Μάρτιο του 1944, εγκαινιάζοντας μια συνεργασία που έφτασε μέχρι το 2020. Διάσημος κυρίως για τις ιστορίες γύρω από το μπέιζμπολ, ο Εντζελ ανέλαβε επίσης την αρχισυνταξία του περιοδικού στον τομέα της μυθοπλασίας (1956), ενώ για χρόνια έγραφε το ετήσιο χριστουγεννιάτικο ποίημά του. Στη στήλη «1 Χ 3 Χ 201 (λέξεις)» ο Βασίλης Αμανατίδης σχολιάζει το «Λήθη και Λίνκολν» του Τζορτζ Σόντερς (εκδ. Ικαρος, μτφ. Γιώργος-Ικαρος Μπαμπασάκης), το «Μνημείο πεσόντων» της Αλις Οσβαλντ (Μελάνι, μτφ. Μυρσίνη Γκανά) και τη συλλογή της Μαρίας Λαϊνά «Ο,τι έγινε» (Πατάκης). Στο φωτογραφικό ένθετο του περιοδικού φιλοξενείται η σειρά «Ευεργετική πανδημία» του Μανώλη Καραταράκη.

«ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ»

Για την Κοζάνη το 1821

Ο προσωπικός τόνος του εκδότη Βασίλη Καραγιάννη – κυρίως στα ιστοριοδιφικά σημειώματα – εναλλάσσεται με τα ποιήματα, τα αφηγήματα και τις βιβλιοκρισίες και σ’ αυτό το τεύχος του κοζανίτικου περιοδικού «Παρέμβαση», που με αύξοντα αριθμό 201-202 μετράει τον 37ο χρόνο του. Σταχυολογώντας πρώτες εντυπώσεις: η «επιστολή» της Ελένης Κοφτερού προς την Εμα (Μποβαρί) ως άσκηση ύφους – «Δεν ήταν η ανία, ο βαρετός σου σύζυγος, η απογοήτευση της μητρότητας, η άθλια ακινησία της επαρχίας που σε βασάνιζε. Το δαιδαλώδες, σκοτεινό και αχόρταγο κενό που παράδερνε μαζί σου κάθε νύχτα, αυτό ήταν που σε εμπόδιζε να βρεις λίγη γαλήνη». Τα τρία ποιήματα του Γέιτς που μεταφράζει ο Νώντας Τσίγκας: «Η αναθεωρημένη Δημοτική Πινακοθήκη», «Ανάμεσα σε παιδιά σχολείου», «Πολιτική». Περιλαμβάνονται ποιήματα, εκτός άλλων, των Α. Κάλφα, Γ. Υφαντή, Β. Τασιόπουλου, Λίλιας Τσούβα, Διώνης Δημητριάδου, καθώς και πεζά των Βασίλη Τσιαμπούση, Ευάγγελου Αυδίκου, Φωτεινής Βασιλοπούλου, Νίκης Μπλούτη-Καράτζαλη. Σημειώνεται ότι η «Παρέμβαση», με αφορμή την επέτειο των 200 χρόνων από το 1821, κυκλοφόρησε την ειδική έκδοση με τίτλο «1.821 λέξεις για το χθες…», που αφορά τη δράση της Κοζάνης πριν, κατά και μετά τον Αγώνα. Σε αυτή γράφουν η καθηγήτρια Νέας Ελληνικής Ιστορίας Σοφία Ηλιάδου -Τάχου (για τους αρματολούς και κλέφτες πριν από την Επανάσταση), ο υποψήφιος διδάκτωρ Νεοελληνικής Φιλολογίας Μάριος Κυπαρίσσης-Μώρος («εισαγωγικές παρατηρήσεις στο έργο του Νικολάου Κασομούλη»), ο εκπαιδευτικός – ιστορικός Θανάσης Καλλιανώτης («Γιατί δεν επαναστάτησε η Κόζιανη το 1821»), ο χημικός Νίκος Μπουκουβάλας («Χρονικό των Σερβίων»), ο φιλόλογος Αναστάσιος Χαρέλας («Η δραστηριότητα των εμπόρων στα Βαλκάνια»), η φιλόλογος Αννα Μαμάτσιου (η λογοτεχνική παραγωγή των εκ Κοζάνης λογίων) και ο εκδότης («Εικόνες της Κοζάνης λίγο πριν την Επανάσταση»).