«Καθημερινά με σώζει η καλή μου τύχη»

Μετά την αδράνεια που επέβαλε η Covid-19 ετοιμάζεστε για την περιοδεία με τη «Μαντώ: La Bella Greca» και με το έργο του Δημητρίου Βικέλα «Λουκής Λάρας». Στο τελευταίο τα σκηνικά και τα κοστούμια έκανε η Ελλη Παπαγεωργίου.

Ηταν μια παράσταση η οποία είχε προγραμματιστεί να κάνει πρεμιέρα τον Ιανουάριο. Με την Ελλη και τον Μανώλη Μαυροματάκη αρχίσαμε να δουλεύουμε από τον Δεκέμβριο. Η μέρα που έφυγε η Ελλη ήταν Σάββατο βράδυ και την Κυριακή το μεσημέρι είχαμε πρόβα. Ελεγε συχνά ότι δεν είναι καλά, ότι νιώθει πιεσμένη. Σε αυτές τις περιπτώσεις τι μπορείς να κάνεις; Είναι ένα παιχνίδι του μυαλού. Στη δουλειά μας κρινόμαστε διαρκώς – για οτιδήποτε κάνεις, ανεξάρτητα από την πορεία που έχεις. Η Ελλη, η οποία ήταν τόσο ταλαντούχα, είχε πάντα το άγχος του πρωτάρη. Εχει φτιάξει ένα μαγικό σκηνικό για τον «Λουκή Λάρα».

Τι χαρακτηριστικά έδωσε στον ήρωα;

Αυτό που μας άφησε είναι ένα installation. Η σκέψη της είναι πολύ συγκινητική. Το σκηνικό της είναι πολλές καρέκλες μαζί οι οποίες συμβολίζουν τους ανθρώπους που έχουν φύγει. Σε αυτές τις καρέκλες είναι σαν να κάθεται και η Ελλη.

Πώς φαντάζεστε από δω την πορεία σας στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά, δεδομένου ότι στην ουσία τώρα ξεκινάει;

Εναν χρόνο εγώ και η ομάδα μου αντιμετωπίζουμε προβλήματα. Για μας η χαρά και η λύτρωση είναι να δεις κάτι που έχεις πολεμήσει για αυτό να πραγματοποιείται. Αυτή η διαδικασία είναι σαν τη γέννα. Με το που θα δεις το παιδί τα ξεχνάς όλα. Αυτή τη γέννα δεν την έχουμε βιώσει και έχει περάσει αρκετός χρόνος. Ηταν όμως ένας χρόνος πολύ δημιουργικός και προσπαθήσαμε να μην πάει χαμένος. Εγιναν κάποια πράγματα διαδικτυακά. Από την άλλη, ένας καλλιτεχνικός διευθυντής για να είναι αποτελεσματικός είναι απαραίτητο να καταλάβει πώς λειτουργεί αυτό το θέατρο. Δεν είχα αυτή την ευκαιρία αυτό το διάστημα. Φτιάξαμε ένα ολόκληρο πρόγραμμα που είχαμε παρουσιάσει με παραστάσεις για την κεντρική σκηνή, την καινούργια «Σκηνή Ωμέγα», για το φουαγέ εκθέσεις, μουσικές παραστάσεις. Μπόρεσαν να γίνουν μόνο κάποια πράγματα διαδικτυακά. Δεν έχει πληγεί μόνο το θέατρο. Εχει πληγεί ολόκληρη η κοινωνία.

Το θέατρο δέχτηκε έναν ακόμη βαθύ τραυματισμό με τις καταγγελίες για κακοποιήσεις – σεξουαλικές και λεκτικές.

Εστω και αργοπορημένα είναι καλό κάποια πράγματα να αντιμετωπίζονται, να λύνονται και να εξελίσσονται. Ηταν απαραίτητο να γίνει. Θεωρώ ότι μετά από δυο-τρία χρόνια θα μπορέσουμε να καταλάβουμε τον σωστό τρόπο αντιμετώπισής του. Βεβαίως μπορεί όλο αυτό το ξέσπασμα να εμπεριέχει κάποια υπερβολή, να χάνεται το μέτρο – γιατί είμαστε ένας χώρος που με το μέτρο έχουμε μια δική μας σχέση.

Θα κατατάσσατε σε αυτή την κατηγορία και την καταγγελία της Ηρούς Μανέ εις βάρος σας για λεκτική επίθεση;

Ναι, είναι σίγουρα. Θεωρώ όμως ότι πρέπει να σεβαστείς μια γυναίκα σε αυτό που θέλει να πει. Οταν βρίσκεσαι σε μια δημόσια θέση βάλλεσαι, και πρέπει και αυτό να το μάθεις και να το συνηθίσεις.

Ποια είναι τα όρια ανάμεσα στο μπούλινγκ και την πίεση που υπάρχει σε κάθε συνεργασία;

Στη δουλειά μας για να λειτουργήσεις χρειάζεται μια πίεση. Αλλά το πώς τη δεχόμαστε ή πώς την ασκούμε έχει να κάνει με το τι πήραμε από την οικογένειά μας. Πώς μας έμαθαν να έχουμε τις αντιστάσεις μας, να βάζουμε τα όριά μας και να διεκδικούμε. Στις περισσότερες ελληνικές οικογένειες για να μπορέσουν να λειτουργήσουν οι γονείς δημιουργούν μια σχέση εξουσίας προς τα παιδιά.

Σκεφτήκατε ότι κι εσείς μπορεί να ήσασταν κάποια στιγμή υπερβολικός στον τρόπο που διεκδικούσατε από τους συνεργάτες σας;

Σίγουρα. Δυστυχώς ή ευτυχώς ο χαρακτήρας που έχω δεν μου αφήνει περιθώρια να σκεφτώ ότι φταίει ο άλλος. Ετσι λειτουργώ. Πάντα θεωρώ ότι η μεγαλύτερη ευθύνη βαραίνει εμένα, γιατί δεν έδωσα την ευκαιρία να εξηγήσω περισσότερο. Κατά την άποψή μου είναι σημαντικό σε αυτό το σημείο που βρισκόμαστε και μετά από τόσες σοβαρές αποκαλύψεις η πολιτεία να δημιουργήσει τους μηχανισμούς εκείνους οι οποίοι θα επιτρέπουν στον κάθε εργαζόμενο σε όλους τους τομείς να μπορεί να διασφαλίσει τη δουλειά του όταν έρχεται αντιμέτωπος με τέτοια φαινόμενα.

Είπατε ότι η οικογένεια καθορίζει τον τρόπο που αντιμετωπίζουμε τη ζωή και τις επιλογές που κάνουμε. Η δική σας τι ρόλο έπαιξε;

Η οικογένειά μου ήταν αυτό που λέμε μια καθαρά αστική οικογένεια. Ο πατέρας μου είναι γέννημα-θρέμμα Πειραιώτης, αλλά εγώ το μεγαλύτερο διάστημα έζησα στη Νέα Σμύρνη. Είμαστε τρία αδέλφια κι εγώ είμαι ο μικρότερος. Ο Νίκος έχει την Ελληνική Ναυαγοσωστική Ακαδημία και ο μεσαίος, ο Γιώργος, είναι γιατρός. Αυτός ακολούθησε το επάγγελμα του πατέρα μου.

Πότε σας μπαίνει το μικρόβιο της σκηνοθεσίας και του θεάτρου;

Σίγουρα έγινε σε μικρή ηλικία, αλλά δεν μπορώ να προσδιορίσω ακριβώς πότε. Αν και υπήρχαν πολλά βιβλία στο σπίτι γιατί ο πατέρας μου είναι ένας άνθρωπος που έχει πολύ μεγάλη μόρφωση. Είναι ένα καλό μυαλό.

Οταν τους είπατε ότι θα ακολουθήσετε αυτόν τον δρόμο πώς αντέδρασαν;

Δεν μου δημιούργησαν απολύτως κανένα πρόβλημα. Είχα την τύχη να μεγαλώσω σε ένα σπίτι που είχαμε πολύ μεγάλη ελευθερία στο τι θέλαμε να κάνουμε. Αυτό που θα μας έκανε ευτυχισμένους, χωρίς καν σχολιασμό θετικό η αρνητικό. Από την άλλη βέβαια ήμουν σε μια ελληνική οικογένεια, με όλη τη… θετική τοξικότητα που έχει μία ελληνική οικογένεια.

Πώς θα περιγράφατε αυτή τη «θετική τοξικότητα»;

Με παρεμβατισμό, συγκεντρωτισμό και όλα τα -ισμός.

Η πιο ισχυρή παρέμβαση που δεχθήκατε από τους γονείς σας ποια είναι;

Νομίζω κυρίως σε πράγματα που βρίσκονται στο υποσυνείδητο. Δεν θα πω ποτέ ότι με πίεσαν να κάνω το ένα ή το άλλο. Εφυγα πολύ νωρίς από το σπίτι για να μείνω μόνος μου. Επειτα πήγα στη Νέα Υόρκη για να σπουδάσω σκηνοθεσία διότι στην Ελλάδα δεν υπήρχε κάποια σχολή. Παντρεύτηκα επίσης αρκετά μικρός, στα 28 μου χρόνια. Είχα πάντα μια δική μου ανεξάρτητη πορεία. Με την οικογένειά μου μπορώ να πω ότι η σχέση μας ήταν περισσότερο εκείνη των συνοδοιπόρων.

Από αυτή την ενδιαφέρουσα διαδρομή που ζήσατε, αρκετά χρόνια στη Νέα Υόρκη, μια εποχή που βέβαια ήταν τελείως διαφορετική η πόλη, ποια ήταν η δύσκολη στιγμή σας;

Καθημερινά έχω δύσκολες στιγμές και με σώζει η καλή μου τύχη. Η ομορφιά αυτής της δουλειάς που κάνουμε είναι ότι καθημερινά συναντάμε ανθρώπους. Για μένα αυτές οι συναντήσεις ήταν καθοριστικές και μου άλλαξαν τη θέαση της ίδιας της ζωής. Αυτό είναι κάτι που εμένα με μετακινεί. Λίγες μέρες πριν φύγω για Νέα Υόρκη συναντώ τυχαία έναν άνθρωπο ο οποίος έπαιξε καθοριστικό ρόλο.

Με ποιον τρόπο;

Μου άνοιξε μια πόρτα και μου εξασφάλισε να μείνω σε έναν ξενώνα με όλες τις ανέσεις για 10 μήνες, όταν αποφάσισα ότι ήθελα να δραπετεύσω από τη ζωή μου έφτασα στην Αμερική με μια βαλίτσα.

Γιατί θέλατε να δραπετεύσετε;

Είχα ονειρευτεί να ασχοληθώ με τη σκηνοθεσία και όσο έμενα στην Ελλάδα ασχολούμουν με την υποκριτική. Ηταν κάτι που δεν με ενδιέφερε, παρ’ όλο που εργαζόμουν συνεχώς. Αντιλήφθηκα αρκετά νωρίς ότι δεν είναι αυτό που επιθυμούσα. Ετσι έβαλα μία ημερομηνία ως στόχο και είπα «τότε θα φύγω», χωρίς να ξέρω πού θα πάω και τι θα κάνω. Τόσο τρελό ήταν όλο αυτό. Αυτός ο άνθρωπος λοιπόν που μου άνοιξε μία πόρτα και μου έδωσε την τόσο σημαντική βοήθεια ήταν ο μπαμπάς μιας φίλης μου. Διασφάλισε την επιβίωσή μου, όπως είπα παραπάνω, για 10 μήνες σε μια άγνωστη πόλη. Είχα ένα κρεβάτι και δωρεάν φαγητό. Ετσι μπόρεσα να πετύχω αυτό που ήθελα. Μου εξασφάλισε το όνειρό μου. Υπήρξαν βεβαίως και άλλοι άνθρωποι που συνάντησα στη Νέα Υόρκη και έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στη ζωή μου.

Θα μου πείτε έναν ακόμη;

Τρία χρόνια πριν πάω στη Νέα Υόρκη ένας αμερικανός σκηνοθέτης είχε γυρίσει στην Ελλάδα ένα ντοκιμαντέρ στο οποίο πήρα μέρος. Πήγα και τον βρήκα σαν να γνωριζόμασταν. Ο άνθρωπος δεν θυμόταν τίποτα, αλλά μετά γίναμε πολύ φίλοι. Αυτός μου πρότεινε τη σχολή που σπούδασα. Θυμάμαι συναντηθήκαμε μεσημέρι και το απόγευμα παρακολούθησα το πρώτο μου μάθημα. Νιώθω ευγνωμοσύνη για όσους συνάντησα στη ζωή μου. Γι’ αυτό πάντα προσπαθώ να το ξεπληρώνω, σαν να είναι ένας λογαριασμός ανοιχτός.