Η εκεχειρία δεν τελειώνει τον πόλεμο για την Ιερουσαλήμ

Από τα ξημερώματα της Παρασκευής και έπειτα από 11 ημέρες πολέμου τέθηκε σε ισχύ μια εύθραυστη εκεχειρία, καθώς Ισραήλ και Χαμάς δήλωσαν ότι αποδέχθηκαν «άνευ όρων» την πρόταση της Αιγύπτου. Ωστόσο, οι πάντες παραμένουν επιφυλακτικοί, καθώς η εμπειρία του 2014 δείχνει πως μέχρι να σιγήσουν τα όπλα, μεσολάβησαν πολλές εκατέρωθεν παραβιάσεις τις αρχικής εκεχειρίας.

Αν υπάρχει, πάντως, μία φράση η οποία θα μας μείνει από τις αμέτρητες επίσημες ανακοινώσεις και δηλώσεις που έγιναν με αφορμή τη νέα σύγκρουση για το Παλαιστινιακό, αυτή θα είναι αναμφίβολα «το δικαίωμα του Ισραήλ στην αυτοάμυνα». Από τους πιο πιστούς υποστηρικτές του, όπως οι ΗΠΑ, η Γερμανία, η Αυστρία και η Ουγγαρία, μέχρι εκείνους οι οποίοι επικρίνουν τη στάση του Μπενιαμίν Νετανιάχου και την «υπέρμετρη βία» που χρησιμοποιεί ο στρατός, όλοι την έχουν επικαλεστεί και την έχουν μετατρέψει περίπου σε… δόγμα.

Αντιθέτως, ελάχιστοι βρέθηκαν να μιλήσουν για το δικαίωμα των Παλαιστινίων στην αυτοάμυνα. Ναι, θα ισχυριστεί κανείς, αλλά οι Παλαιστίνιοι – δικαίως ή αδίκως – δεν διαθέτουν ακόμη κράτος. Πολύ σωστά. Μόνο που έχουν σπίτια και γη, τα οποία χιλιάδες από αυτούς είτε έχουν ήδη χάσει είτε κινδυνεύουν να χάσουν από τους εποίκους, που με τη σειρά τους διαθέτουν πολύ ισχυρά στηρίγματα.

Δεν πρόκειται για κάτι δευτερεύον, που δεν έχει σχέση με την παρούσα σύρραξη. Το ακριβώς αντίθετο συμβαίνει, όπως σημειώνουν και οι «Financial Times», στο πολύ ενδιαφέρον ρεπορτάζ τους με τίτλο «Πώς οι εξώσεις των Αράβων πυροδότησαν τη σύγκρουση Ισραήλ – Παλαιστινίων».

Τι πυροδότησε την έκρηξη. «Με το Ανώτατο Δικαστήριο του Ισραήλ να είναι έτοιμο να εκδώσει, την περασμένη εβδομάδα, την ετυμηγορία του αναφορικά με τις εξώσεις – που είναι παράνομες σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, καθώς η Ανατολική Ιερουσαλήμ αποτελεί κατεχόμενη περιοχή – η διαμάχη αυτή αναμείχθηκε με τις ήδη χαοτικές διαδηλώσεις στο Τέμενος του Αλ Ακσα, που απέχει μόλις λίγα λεπτά από την Παλιά Πόλη», σημειώνουν. Δημιουργώντας, προφανώς, ένα εξαιρετικά εκρηκτικό μείγμα, που δεν ήθελε παρά μια σπίθα για να εκραγεί.

Αυτό ακριβώς συνέβη. Η ισραηλινή αστυνομία εισέβαλε στο Τέμενος, τραυματίζοντας εκατοντάδες παλαιστίνιους διαδηλωτές. Τη Δευτέρα 10 Μαΐου, η Χαμάς και άλλες παλαιστινιακές οργανώσεις έδωσαν τελεσίγραφο ως το απόγευμα στην κυβέρνηση Νετανιάχου να αποσύρει τις δυνάμεις της από τη συνοικία «Σεΐχης Τζαράχ» (που έχει πάρει το όνομά της από τον προσωπικό γιατρό του θρυλικού Σαλαδίνου), όπου βρίσκονται τα σπίτια έξι υπό έξωση οικογενειών. Οταν η διορία παρήλθε και καθώς το Ισραήλ διεμήνυσε πως δεν συζητά με τρομοκράτες ούτε δέχεται τα τελεσίγραφά τους, εκτοξεύτηκαν οι πρώτες ρουκέτες από τη Γάζα και η απάντηση ήρθε σχεδόν άμεσα.

Το τι ακολούθησε μέχρι σήμερα είναι γνωστό σε όλους. Περίπου 4.000 ρουκέτες έχουν εκτοξευθεί προς το Ισραήλ, το οποίο έχει ισοπεδώσει τμήματα της Γάζας και έχει καταστρέψει σημαντικό μέρος των υποδομών της – μαζί και το «τούνελ της Χαμάς», όπως ισχυρίζεται η Τσαχάλ. Περίπου 230 Παλαιστίνιοι έχουν χάσει τη ζωή τους από τους βομβαρδισμούς, ενώ οι νεκροί Ισραηλινοί ανέρχονται σε 12 – όσο για τους τραυματίες είναι πολλές εκατοντάδες.

Η πιο κρίσιμη αναμέτρηση. Σε αυτό το φόντο, μικρή σημασία έχει το γεγονός ότι το Ανώτατο Δικαστήριο του Ισραήλ ανέβαλε την ανακοίνωση της επίμαχης απόφασης. Η «μάχη της Ιερουσαλήμ», άλλωστε, διαρκεί εδώ και πολλές δεκαετίες και οι περισσότεροι καταλαβαίνουν πως αυτή είναι μία κρίσιμη φάση. Μια φάση που πιθανώς θα αποδειχθεί καθοριστική για το μέλλον της ιστορικής πόλης, για τα… μάτια της οποίας έχουν διεξαχθεί πολλοί ιεροί πόλεμοι και σταυροφορίες.

Για το Ισραήλ και την κυβέρνηση Νετανιάχου, η Ιερουσαλήμ τους ανήκει εξ ολοκλήρου. Γι’ αυτό μεταφέρθηκε εκεί η πρωτεύουσα από το Τελ Αβίβ – κίνηση που αναγνώρισε και ο Ντόναλντ Τραμπ, ακολουθώντας με την πρεσβεία των ΗΠΑ. Οι ακραίοι και φανατικοί, μάλιστα, θεωρούν ότι πρέπει να απαλλαγεί από όσο το δυνατόν περισσότερους Αραβες και να κατοχυρωθεί ως μια «εβραϊκή πόλη».

Οι Παλαιστίνιοι, από την πλευρά τους, διεκδικούν την Ανατολική Ιερουσαλήμ – η οποία κατελήφθη από το Ισραήλ στον «Πόλεμο των Εξι Ημερών» του 1967 – ως πρωτεύουσα του δικού τους μελλοντικού κράτους, το οποίο κάποια στιγμή ελπίζουν να ιδρύσουν. Οσο για τους 350.000 εξ αυτών που συνεχίζουν να ζουν εκεί, κυριολεκτικά περικυκλωμένοι από περίπου 200.000 εποίκους (σε σύνολο 650.000 σε ολόκληρη την κατεχόμενη Δυτική Οχθη), αποτελούν την πιο ουσιαστική εγγύηση ότι η ελπίδα δεν θα σβήσει.

Ιστορία 150 ετών. Οπως είναι γνωστό, οι Παλαιστίνιοι εγκαταστάθηκαν για πρώτη φορά σε σπίτια στην Ανατολική Ιερουσαλήμ από την Ιορδανία, η οποία ήλεγχε αυτό το τμήμα της διαιρεμένης πόλης επί 19 χρόνια, μετά τη δημιουργία του κράτους του Ισραήλ, το 1948. Οι νόμοι του Ισραήλ, όμως, που έχουν εφαρμογή μόνο για τους Εβραίους, επιτρέπουν σε όσους έχασαν την περιουσία τους το 1948 να τη διεκδικήσουν μέσω των δικαστηρίων.

Η ιστορία ενός Παλαιστινίου την οποία παρουσιάζουν οι «FT», του Ναμπίλ αλ-Κουρντ, είναι αποκαλυπτική και αποτυπώνει όλη την ιστορία της διαμάχης, η οποία έχει πιο βαθιές ρίζες στον χρόνο. «Ο Κουρντ και η οικογένειά του, πρόσφυγες από τη Χάιφα στα βόρεια του Ισραήλ κατά τον πόλεμο του 1948, μετακόμισαν σε αυτή την περιοχή το 1956. Η γη είχε αρχικά αγοραστεί από ένα εβραϊκό ίδρυμα στη δεκαετία του 1870, όταν οι Οθωμανοί εξουσίαζαν την Παλαιστίνη. Μετά τον πόλεμο του 1967, το ίδρυμα προσπάθησε να τη διεκδικήσει από την οικογένεια του Κουρντ και τελικά την πούλησε σε εποίκους, οι οποίοι προχώρησαν την υπόθεση δικαστικά. Και το 2009, ένας δικαστής παρέδωσε τα κλειδιά στους εποίκους».