Βελτιωμένο εμβόλιο από την Pfizer, διχασμός για το AstraZeneca

Μια βελτιωμένη εκδοχή του εμβολίου των εταιρειών Pfizer/BioNTech αναμένεται σύντομα – ενδεχομένως και εντός του καλοκαιριού – ώστε η διανομή και η αποθήκευσή του να παύσει να αποτελεί επιχειρησιακή πρόκληση παγκοσμίως. Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπέγραψε χθες νέα σύμβαση δεσμεύοντας επιπλέον 1,8 δισ. δόσεις για λογαριασμό όλων των κρατών-μελών από τα τέλη του 2021 έως το 2023. Υπενθυμίζεται, δε, ότι η ΕΕ φαίνεται να βάζει οριστική τελεία σε μελλοντικές συμφωνίες με την AstraZeneca καθώς, σύμφωνα με σχετικές ανακοινώσεις, δεν προτίθεται να ανανεώσει τα συμβόλαια με τη φαρμακοβιομηχανία μετά τον Ιούνιο. Ωστόσο, όπως σημειώνει ο γενικός γραμματέας Πρωτοβάθμιας Υγείας, Μάριος Θεμιστοκλέους, η απόφαση αυτή δεν επηρεάζει τις προμήθειες για το 2021.

Εν τω μεταξύ, οι εξελίξεις που αφορούν το πρώτο mRNA εμβόλιο που έλαβε έγκριση από τους αρμόδιους υγειονομικούς οργανισμούς της Ευρώπης και των ΗΠΑ (EMA και FDA) αγγίζουν δύο διαφορετικούς, πλην όμως κρίσιμους, τομείς σε ό,τι αφορά τη διαχείριση αλλά και την αποτελεσματικότητα του εμβολίου. Στην πρώτη περίπτωση και όπως  προανήγγειλε o διευθύνων σύμβουλος της Pfizer, Αλμπερτ Μπουρλά, σύντομα θα είναι διαθέσιμη νέα βελτιωμένη έκδοση του εμβολίου έναντι της Covid-19.  «Οπως γνωρίζετε τα εμβόλια τώρα αποθηκεύονται στους -70 βαθμούς, αλλά πλέον θα μπορούν να παραμείνουν σε απλή κατάψυξη για πάνω από έναν μήνα. Αυτό είναι μια σημαντική βελτίωση, η οποία παρέχει τρομερή ευελιξία για τους υγειονομικούς υπαλλήλους», ανέφερε στο αμερικανικό «Axios», συμπληρώνοντας ότι «πιστεύουμε πως θα μπορούμε να το έχουμε αυτό το καλοκαίρι». Επιπρόσθετα, όπως αναφέρεται στη νέα συμφωνία της ΕΕ με τις Pfizer/BioNTech για επιπλέον 1,8 δισ. δόσεις, οι 900 εκατ. δόσεις θα αφορούν το υφιστάμενο εμβόλιο καθώς και ένα εμβόλιο προσαρμοσμένο στις παραλλαγές, με τη δυνατότητα αγοράς επιπλέον 900 εκατ. δόσεων.

ΒΑΒΕΛ ΜΕ ΤΟ AstraZeneca. Την ίδια ώρα, «διχασμένες» εμφανίζονται οι χώρες της ΕΕ-ΕΟΧ σχετικά με το θέμα του εμβολίου της AstraZeneca, που σημειωτέον είναι το δεύτερο σε κυκλοφορία (23,8%). Είναι ενδεικτικό ότι στη χώρα μας έχουν διατεθεί 1,29 εκατ. δόσεις, εκ των οποίων έχουν ήδη χορηγηθεί περισσότερες από τις 778.000. Εντούτοις, στις περισσότερες χώρες υπάρχουν ηλικιακοί περιορισμοί – που όμως ομοιάζουν σε Βαβέλ, λόγω της πολυφωνίας των οδηγιών – ενώ σε άλλες χώρες αναμένονται οι αποφάσεις σχετικά με τη χορήγηση της δεύτερης δόσης.

Ετσι, για παράδειγμα – και σύμφωνα με νέα έκθεση του Ευρωπαϊκού Κέντρου Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων – στη Δανία η χορήγηση του εν λόγω εμβολίου έχει διακοπεί, στο Βέλγιο χορηγείται σε πολίτες άνω των 40 ετών, στη Γαλλία άνω των 55 ετών, στη Γερμανία άνω των 60 ετών, στην Ισπανία στην ηλικιακή κατηγορία 60-69 ετών και στη χώρα μας σε πολίτες 30 ετών και άνω. Παράλληλα, το ζήτημα της δεύτερης δόσης βρίσκεται υπό αξιολόγηση σε τέσσερις χώρες (Ισλανδία, Νορβηγία Ισπανία και Ιρλανδία), ενώ οι αρμόδιοι οργανισμοί Δανίας, Φινλανδίας, Γαλλίας, Γερμανίας και  Σουηδίας έχουν αποφανθεί στο δεύτερο ραντεβού να χορηγείται εμβόλιο mRNA. Οι διαφορετικές προσεγγίσεις όμως δεν σταματούν εδώ. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι στη Γαλλία χορηγούνται αποκλειστικά mRNA εμβόλια σε περιοχές με υψηλή εμφάνιση του νοτιοαφρικανικού στελέχους (B.1.351), λόγω αναφορών για περιορισμένη αποτελεσματικότητα του AstraZeneca.

Στη χώρα μας πάντως και όπως σημειώνουν στα «ΝΕΑ» μέλη της Εθνικής Επιτροπής Εμβολιασμών δεν έχει τεθεί στο τραπέζι των συζητήσεων το θέμα της αλλαγής εμβολίου κατά τη δεύτερη δόση, αντιμετωπίζοντας – σύμφωνα με τα υπάρχοντα δεδομένα – όλα τα διαθέσιμα εμβόλια ως «ένα».

Η ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ. Αλλωστε, τα τελευταία αποτελέσματα ανάλυσης του αγγλικού οργανισμού δημόσιας υγείας (Public Health England) δείχνουν ότι η αποτελεσματικότητα του εμβολίου της AstraZeneca έπειτα από τις δύο δόσεις φτάνει στο 85%-95% κατά της συμπτωματικής νόσου. Επιπλέον, οι ειδικοί του ίδιου οργανισμού ανακοίνωσαν χθες ότι εκτιμάται πως το πρόγραμμα εμβολιασμών εκεί, έχει συνολικά αποτρέψει 13.000 θανάτους σε πολίτες άνω των 60 ετών έως τις 9 Μαΐου. Αντίστοιχα, αποτέλεσε «ασπίδα» για 39.100 πολίτες άνω των 65 ετών δεδομένου ότι δεν χρειάστηκαν νοσοκομειακή περίθαλψη.

Ζητούμενο εντούτοις παραμένει με ποιο εμβόλιο θα… τσιμπηθούν οι Ευρωπαίοι στην περίπτωση που τελικά οριστικοποιηθεί η ανάγκη και για τρίτη, αναμνηστική, δόση. Καθώς όμως, και σύμφωνα με τις τελευταίες ενδείξεις η ανοσία διαρκεί έως και εννέα μήνες, το ζήτημα αυτό μετατίθεται για το μέλλον. Αξίζει πάντως να σημειωθεί ότι όπως αναλύουν οι καθηγητές της Ιατρικής του ΕΚΠΑ Δημήτριος Παρασκευής (αναπληρωτής καθηγητής Επιδημιολογίας και Προληπτικής Ιατρικής) και Θάνος Δημόπουλος (πρύτανης ΕΚΠΑ) έπειτα από ανασκόπηση της βιβλιογραφίας, «ο εμβολιασμός με διαφορετικά εμβόλια όπως αυτά των εταιρειών Oxford-AstraZeneca και Pfizer-BioNTech μπορεί να επάγει ισχυρή ανοσιακή απάντηση έναντι στον ιό SARS-CoV-2».