Ποιος φταίει για {LF}την αναζωπύρωση;

Πρόκειται για εκδίκηση του Ιράν; Υπάρχουν σοβαροί λόγοι να υποπτευθεί κάποιος ότι η ξαφνική, ακραία βίαιη αναζωπύρωση της ισραηλινο-παλαιστινιακής σύγκρουσης σχεδιάσθηκε και προκλήθηκε από την Τεχεράνη. Ας μη βιαζόμαστε τόσο, λένε οι επικριτές του Μπενιαμίν Νετανιάχου. Οι καταπιεστικές, ρατσιστικές πολιτικές που ακολούθησε ο ισραηλινός πρωθυπουργός, στηριγμένος μέχρι πρόσφατα από τον ασυνείδητο Ντόναλντ Τραμπ, είναι η βασική αιτία της έκρηξης, επιμένουν.  

Αλλοι θεωρούν ότι όλα είναι λάθος των ενόπλων της Χαμάς και της ισλαμικής Τζιχάντ καθώς και της αδύναμης παλαιστινιακής ηγεσίας. Ενα είναι σίγουρο: εάν και όταν σταματήσει όλο αυτό, ευθύνες θα επιρρίπτονται προς όλες τις κατευθύνσεις.  

Οι σκληροπυρηνικοί που κυριαρχούν στο Ιράν είχαν κίνητρο, ευκαιρία και τρόπους. Οι υπεύθυνοι των αρχών ασφαλείας έχουν επανειλημμένα ταπεινωθεί από ισραηλινές επιθέσεις. Η πίεση για αντίποινα εντείνεται. Το  Ιράν έχει ηττηθεί και διπλωματικά, καθώς οι εχθροί του στον Κόλπο έχουν συνάψει ειρηνευτικές συμφωνίες με το Ισραήλ. Η Τεχεράνη τώρα μάλλον ελπίζει ότι θα διαλυθούν οι λεγόμενες «συμφωνίες του Αβραάμ». Οι προεδρικές εκλογές στο Ιράν έχουν προγραμματισθεί για τον επόμενο μήνα. Εάν η πόλωση που βαθαίνει αποτρέψει τις ΗΠΑ από το να άρουν τις κυρώσεις – και καταρρεύσουν οι συνομιλίες για τα πυρηνικά στη Βιέννη – οι σκληροπυρηνικοί στο Ιράν (και στο Ισραήλ) θα το θεωρήσουν νίκη.  

Οι επικριτές του Νετανιάχου, όπως ο Λούις Φίσμαν, που γράφει στην εφημερίδα «Χααρέτζ», κατηγορούν τον πρωθυπουργό πάνω απ’ όλα, για μια προβλεπόμενη καταστροφή –  την αποκορύφωση, λένε, της συμπεριφοράς του στο εσωτερικό της χώρας εδώ και πολλά χρόνια. Μια «σχεδόν αδιαπέραστη φούσκα» κάλυψε τους Ισραηλινούς Εβραίους, γράφει ο Φίσμαν τυφλώνοντάς τους στην κλιμακούμενη καταπίεση. «Αυτό που δεν μπορούσαν να δουν από τον απομονωμένο κόσμο τους ήταν ότι, για τους Παλαιστίνιους, η σύγκρουση δεν τελείωσε ποτέ», προσθέτει. Αυτό εξηγεί γιατί οι εβραίοι πολίτες του Ισραήλ εμφανίζονται τόσο σοκαρισμένοι από το βάθος του θυμού που τους απευθύνεται, όχι μόνο από τη Γάζα, αλλά και σε μεικτές εβραϊκές-αραβικές γειτονιές. Αυτή η μαζική αυταπάτη υποβοηθήθηκε ακούσια από μια παλαιστινιακή ηγεσία που χωρίζεται μεταξύ της απομονωμένης, δυσφημισμένης Παλαιστινιακής Αρχής του Μαχμούντ Αμπάς και της Χαμάς, που εκτοξεύει πυραύλους από τη Γάζα.

Παραμελώντας το θέμα, η διεθνής κοινότητα, ειδικότερα η Βρετανία και η Ευρώπη, ουσιαστικά συνέβαλαν στις προσπάθειες Νετανιάχου – Τραμπ να θάψουν τη λύση των δύο κρατών. Μια βαθιά αίσθηση εγκατάλειψης και αδικίας, που επιδεινώθηκε από τις αδυσώπητες κινήσεις των δεξιών εποίκων στη Δυτική Οχθη και, πρόσφατα, στην ανατολική Ιερουσαλήμ, ώθησε τους Παλαιστινίους πίσω στο επικίνδυνο χείλος που βρίσκονταν κατά τη διάρκεια της Ιντιφάντα το 2000.

Σε τέσσερις εκλογές τα τελευταία δύο χρόνια, ο Νετανιάχου απέδειξε ότι η πλειονότητα των ψηφοφόρων τον απέρριψε ως ηγέτη. Ωστόσο, προσκολλάται στην εξουσία. Τώρα κάποιοι Ισραηλινοί ισχυρίζονται ότι ο Νετανιάχου σκόπιμα δημιούργησε μια νέα εθνική κρίση ασφαλείας ώστε να μπορέσει να παραμείνει στην εξουσία, όπως έκανε στο παρελθόν επικαλούμενος τον ιρανό μπαμπούλα.  

Αλήθεια ή όχι, το αποτέλεσμα είναι το ίδιο. Μεγάλη ευθύνη φέρει ο Τραμπ που δεν έχασε ευκαιρία τα προηγούμενα χρόνια να ενισχύσει τον Νετανιάχου σε κάθε ευκαιρία, που αναγνώρισε την Ιερουσαλήμ ως πρωτεύουσα του Ισραήλ, κόβοντας ταυτόχρονα κάθε βοήθεια στους παλαιστίνιους πρόσφυγες. Δυστυχώς, ο διάδοχός του Τζο Μπάιντεν δεν τα πηγαίνει πολύ καλύτερα. Μαζί με τον σύμβουλό του εθνικής ασφαλείας Τζέικ Σάλιβαν ήθελαν να αφήσουν το θέμα στη γωνία και να επικεντρωθούν στην Κίνα, την πανδημία και τα εσωτερικά ζητήματα των ΗΠΑ. Ομως το θέμα φούντωσε και πάλι. Ακόμα και εάν ο Μπάιντεν παρέμβει έντονα για να τερματιστεί η βία, δεν έχει ελπίδες να φέρει την ειρήνη.  

Ιρανικές δολοπλοκίες, τυφλή οργή και πολιτικό αδιέξοδο στο Ισραήλ και την Παλαιστίνη, ανικανότητα των ΗΠΑ. Ολα αυτά μαζί, δείχνουν πως δεν υπάρχει προοπτική για να σταματήσει το χάος.