Η βαριά σκιά μιας τρίτης Ιντιφάντα

Οι σφοδρότερες συγκρούσεις στην Ανατολική Ιερουσαλήμ ανάμεσα σε Παλαιστινίους και την ισραηλινή αστυνομία από το 2017 – απολογισμός, τουλάχιστον 520 παλαιστίνιοι και 32 ισραηλινοί τραυματίες. Μία συνεχής βροχή από παλαιστινιακές ρουκέτες στις ισραηλινές πόλεις Ασντόντ και Ασκελόν, βόρεια της Λωρίδας της Γάζας, και οι πρώτες ρουκέτες της Χαμάς εναντίον της Ιερουσαλήμ εδώ και περισσότερα από επτά χρόνια – απολογισμός, δύο Ισραηλινές ηλικίας 40 και 65 χρόνων νεκρές στο Ασκελόν καθώς και 70 ισραηλινοί τραυματίες. Οι δριμύτεροι ισραηλινοί βομβαρδισμοί στη Γάζα από τον Νοέμβριο του 2019 – απολογισμός, τουλάχιστον 26 παλαιστίνιοι νεκροί, ανάμεσά τους και εννέα παιδιά, και 125 τραυματίες, σύμφωνα με τη Χαμάς, 15 στελέχη της Χαμάς και της Ισλαμικής Τζιχάντ νεκρά, σύμφωνα με τον ισραηλινό στρατό. Ενας νέος κύκλος βίας, ο χειρότερος των τελευταίων ετών, έχει ανοίξει στο Ισραήλ και τα παλαιστινιακά εδάφη και παρά τις εκκλήσεις για αποκλιμάκωση που φτάνουν από τον ΟΗΕ, τις ΗΠΑ, την ΕΕ, όλα δείχνουν πως δεν θα κλείσει εύκολα: το φάσμα μιας τρίτης Ιντιφάντας ρίχνει βαριά τη σκιά του πάνω από την περιοχή.

Το Ισραήλ θα εντείνει τις επιθέσεις του εναντίον της Χαμάς και της Ισλαμικής Τζιχάντ στη Λωρίδα της Γάζας, προειδοποίησε χθες το απόγευμα ο ισραηλινός πρωθυπουργός, Μπενιαμίν Νετανιάχου, μετά τον θάνατο δύο Ισραηλινών στο Ασκελόν από ρουκέτες που είχαν εκτοξευτεί από τη Γάζα. «Η Χαμάς θα φάει ένα χαστούκι που δεν περιμένει», πρόσθεσε. Λίγο νωρίτερα, η παλαιστινιακή οργάνωση που ελέγχει τη Λωρίδα της Γάζας από το 2007 είχε καυχηθεί πως είχε εκτοξεύσει μέσα σε ένα πεντάλεπτο συνολικά 137 ρουκέτες εναντίον του Ασκελόν και του γειτονικού Ασντόντ – η ένοπλη πτέρυγά της είχε ήδη υποσχεθεί να μετατρέψει το Ασκελόν σε «κόλαση» αν οι ισραηλινοί βομβαρδισμοί προκαλούσαν θύματα μεταξύ των αμάχων στη Γάζα. Ενα μεγάλο ποσοστό, βέβαια, των εκατοντάδων παλαιστινιακών ρουκετών που έχουν εκτοξευτεί από τις 18:00 η ώρα της Δευτέρας, όταν έληξε το τελεσίγραφο της Χαμάς προς το Ισραήλ να αποσύρει τις δυνάμεις του από την Πλατεία των Τεμενών, στην Παλιά Πόλη της Ιερουσαλήμ, εκεί όπου είχαν τραυματιστεί νωρίτερα σε συγκρούσεις εκατοντάδες Παλαιστίνιοι, αναχαιτίζεται από το ισραηλινό αντιπυραυλικό σύστημα Σιδηρούς Θόλος. Οχι όλες όμως: σειρήνες συναγερμού ήχησαν προχθές ακόμα και στην ίδια την Ιερουσαλήμ, υλικές ζημιές διαπιστώθηκαν σε δύο κοινότητες κάπου 15 χιλιόμετρα μακριά από την ιερή πόλη.

Είναι γνωστό και επαναλαμβανόμενο το σενάριο στο Ισραήλ και τα παλαιστινιακά εδάφη: η βία σιγοβράζει για καιρό και κατόπιν, λιγότερο ή περισσότερο ξαφνικά, κλιμακώνεται. Σε τρεις πολέμους έχουν εμπλακεί Χαμάς και Ισραήλ από το 2007, ο πρώτος το 2008, ο δεύτερος το 2012, ο τρίτος το 2014: οι περισσότεροι αναλυτές θεωρούν πως κατέληξαν όλοι σε ήττα και για τις δύο πλευρές, με τη Χαμάς πάντα στην εξουσία στη Γάζα, και το Ισραήλ να συνεχίζει τον ασφυκτικό αποκλεισμό της περιοχής, και των δύο εκατομμυρίων Παλαιστινίων που στοιβάζονται σε αυτή. Κι εντούτοις, η κρίση που ξέσπασε τη Δευτέρα θα μπορούσε να είχε αποφευχθεί. Είναι κατά ένα μέρος, όπως επισημαίνει η γαλλική «Le Monde», καρπός ενός ανησυχητικού κενού εξουσίας στο Ισραήλ, όπου η κυβέρνηση απέτυχε να αξιολογήσει σωστά τις αστυνομικές επιχειρήσεις που πολλαπλασίαζε στην Ιερουσαλήμ εδώ και έναν μήνα, και την ολοένα και μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση που εξέφραζαν οι ακροδεξιοί σύμμαχοί της στους δρόμους. Επειτα από τέσσερις ατελέσφορες εκλογικές διαδικασίες μέσα σε δύο χρόνια, ο ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου, που δικάζεται επί του παρόντος για διαφθορά, μοιάζει απομονωμένος. Πολλά υπουργεία είναι ακέφαλα, τα επείγοντα θέματα παραμελούνται. Την περασμένη εβδομάδα, ο Νετανιάχου επέστρεψε την εντολή σχηματισμού κυβέρνησης, εντολοδόχος πρωθυπουργός είναι πλέον ο Γιάιρ Λαπίντ, ηγέτης του κεντρώου κόμματος Γες Ατίντ – ένας γνωστός ισραηλινός αρθρογράφος, πάντως, ο Μπεν Κάσπιτ, έγραφε χθες πως η βία μπορεί να ευνοήσει τον Νετανιάχου, διότι ο Λαπίντ προσπαθεί να διαπραγματευτεί μεταξύ άλλων μία συμφωνία με ένα αραβοϊσραηλινό κόμμα, την Ενωμένη Αραβική Λίστα, και με τόση ένταση, οι διαπραγματεύσεις αυτές δύσκολα θα ευοδωθούν.

Η κρίση είναι επίσης, σε κάθε περίπτωση, καρπός μιας απόλυτης απουσίας προοπτικής στα παλαιστινιακά εδάφη, την οποία ενίσχυσε η προηγούμενη αμερικανική κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ και συντηρεί το Ισραήλ. Η νέα αμερικανική κυβέρνηση του Τζο Μπάιντεν μοιάζει να επιδιώκει τη μικρότερη δυνατή εμπλοκή – το ίδιο κάνει άλλωστε και η ΕΕ. Μένουν τα ευχολόγια και η οδυνηρή πραγματικότητα στην περιοχή.