Αντικαπνιστική στρατηγική σε 4 άξονες

Στη Νέα Ζηλανδία των περίπου 5 εκατομμυρίων κατοίκων, 4.500 άνθρωποι πεθαίνουν κάθε χρόνο από το κάπνισμα. Η κυβέρνηση ανακοίνωσε πρόσφατα δέσμη προτάσεων με στόχο να κάνει το κάπνισμα παράνομο ώστε να δημιουργήσει μια smoke free γενιά, αρχής γενομένης από το 2025. Για να το πετύχει αυτό, προσανατολίζεται στην αύξηση του ηλικιακού ορίου για τα άτομα που θα επιτρέπεται να καπνίζουν, ανοίγοντας τον δρόμο για την απαγόρευση πώλησης τσιγάρων σε όσους γεννήθηκαν μετά το 2004, δηλαδή σε μια ολόκληρη γενιά.

Στο τραπέζι έχουν πέσει και η μείωση στα επιτρεπόμενα επίπεδα νικοτίνης, η απαγόρευση της χρήσης φίλτρων, ο καθορισμός ελάχιστης τιμής πώλησης και ο περιορισμός των σημείων πώλησης τσιγάρων.

Στην Ελλάδα, όσον αφορά την εφαρμογή του αντικαπνιστικού νόμου, που μέσα στην κρίση είχε χαλαρώσει, από τη στιγμή που άρχισε να τηρείται αυστηρά η καθολική απαγόρευση του καπνίσματος σε εσωτερικούς χώρους (Οκτώβριος 2019 – Φεβρουάριος 2020) καταγράφηκε αμέσως μείωση 83%. «Από την κυβέρνηση υπήρξε αποφασιστικότητα, από την πολιτεία οργανωμένη παρακολούθηση και από τον κόσμο τρομερή αποδοχή» εξηγεί στα «ΝΕΑ» ο επιστημονικός σύμβουλος του υπουργείου Υγείας για θέματα καπνού Γιάννης Φαρόπουλος, ενώ περιγράφει πώς εμπλουτίστηκε το εθνικό σχέδιο δράσης κατά του καπνίσματος με τον Ν. 4715/2020, ο οποίος δίνει στα χέρια της πολιτείας ένα νέο εργαλείο, την αρχή της μείωσης της βλάβης: «Η Ελλάδα ήταν πολύ πίσω στο θέμα του καπνίσματος. Με την αλλαγή της κυβέρνησης, δόθηκε η κατεύθυνση ότι εφαρμόζουμε τον αντικαπνιστικό νόμο αλλά και μια νέα στρατηγική που θέλουμε να τους προσέξει όλους, σε τέσσερις άξονες.

Πρώτον, προσέχουμε ο πληθυσμός να μην ξεκινήσει το κάπνισμα. Με εκστρατείες, αγωγή υγείας στα σχολεία και συγκεκριμένα μαθήματα για δημοτικά, γυμνάσια, λύκεια που αφορούν την αποτροπή.

Δεύτερον, προστατεύουμε τους πολίτες από το παθητικό κάπνισμα, δηλαδή εφαρμόζουμε τον αντικαπνιστικό νόμο.

Τρίτον, βοηθάμε τους καπνιστές, το 20% περίπου της ελληνικής κοινωνίας (32% το 2018, 17% σήμερα, Ινστιτούτο Μπεχράκη), οργανώνοντας από την αρχή τα κέντρα διακοπής καπνίσματος.

Και, τέταρτον, ψάχνουμε για προϊόντα μειωμένης βλάβης. Η ευνομούμενη πολιτεία, λαμβάνοντας μέριμνα και για αυτούς που δεν μπορούν να κόψουν το κάπνισμα, διερευνά αν η σύγχρονη τεχνολογία μπορεί να δώσει πιο ασφαλή καπνικά προϊόντα. Τα νέα προϊόντα καπνού είναι τα ηλεκτρονικά τσιγάρα και τα θερμαινόμενα. Τον Ιούλιο περάσαμε 4 διατάξεις που βάζουν την Ελλάδα στην αρχή της διερεύνησης της μειωμένης βλάβης. Ετσι, θεσπίσαμε μια επιτροπή αξιολόγησης κλινικών μελετών, όπου όποιος έχει ένα επιχείρημα ότι το προϊόν του έχει μειωμένη βλάβη το υποβάλλει και αξιολογείται. Αν προκύψει όντως μειωμένη βλάβη επειδή, για παράδειγμα, το προϊόν δεν έχει καύση, συμφωνείται η φράση που μπορεί να λέει η καπνοβιομηχανία στα σημεία πώλησης. Πρόκειται για μια εξέλιξη προοδευτική, επιστημονικά προχωρημένη που δεν κάνει το χατίρι σε καμία καπνοβιομηχανία και ίσα ίσα ανοίγει τον δρόμο σιγά σιγά και για την απαγόρευση του συμβατικού τσιγάρου».

Από χώροι εμβολιασμών σε κέντρα διακοπής καπνίσματος

«Αναδιοργανώνουμε τα κέντρα διακοπής καπνίσματος σε όλη την Ελλάδα» αναφέρει στα «ΝΕΑ» ο επιστημονικός σύμβουλος του υπουργείου Υγείας Γιάννης Φαρόπουλος: «Αρχικά σταματάμε να τα λέμε ιατρεία. Το κάπνισμα είναι μια εξάρτηση. Για τον λόγο αυτόν, αποφασίσαμε ότι πρέπει, μαζί με τους γιατρούς, να παίξουν ενεργό ρόλο και οι ψυχολόγοι. Αυτή τη στιγμή υπάρχει μια ευκαιρία που δεν υπήρχε όταν έγινε ο σχεδιασμός και τώρα θα ενσωματωθεί. Τα κέντρα διακοπής καπνίσματος θα είναι κάποια από τα χιλιάδες κέντρα εμβολιασμών. Δεν θα είναι 1.540, αλλά σίγουρα κάθε νομός και κάθε πόλη θα έχουν ένα κέντρο διακοπής καπνίσματος».