Lockdown, παχυσαρκία και καρδιαγγειακά νοσήματα

Το καθολικό κλείσιμο (lockdown) και ο κοινωνικός περιορισμός την περίοδο της πανδημίας του Covid-19 προκάλεσε πολλές αλλαγές και επιπτώσεις στην καθημερινή ζωή των ανθρώπων. Μία από αυτές τις αλλαγές αφορά την έλλειψη ή τον περιορισμό της σωματικής δραστηριότητας και τις συνοδευτικές αλλαγές στις διατροφικές συνήθειες. Δεδομένα από σχεδόν μισό εκατομμύριο χρηστών έξυπνων ρολογιών παγκοσμίως ανέδειξαν σημαντική μείωση στα καθημερινά βήματα κατά τη διάρκεια της πανδημίας με 27% μείωση στη μέση τιμή βημάτων μέσα σε 30 ημέρες με γεωγραφική μάλιστα ανομοιογένεια αντανακλώντας τη διαφορετική αυστηρότητα του lockdown αλλά και τη διαφορετική κουλτούρα των πολιτών μεταξύ νοτίου και βορείου Ευρώπης: 48% μείωση στην Ιταλία και 7% στη Σουηδία.

Μία από τις άμεσες αρνητικές συνέπειες της καθιστικής ζωής αφορά την αύξηση των μέσων επιπέδων της αρτηριακής πίεσης μέχρι και 4 mmHg. Αισιόδοξο στοιχείο είναι το γεγονός, πως κυρίως στις μεγάλες πόλεις αναζητήθηκαν εναλλακτικοί τρόποι μετακίνησης πέραν των μέσων μαζικής μεταφοράς, αφού π.χ. παρατηρήθηκε  αύξηση στις πωλήσεις των ποδηλάτων.

Τα μέτρα απαγόρευσης της κυκλοφορίας είχαν αντίστοιχο αρνητικό αντίκτυπο και στις διατροφικές επιλογές του πληθυσμού. Παρότι είναι γνωστό πως ασθενείς με υψηλό δείκτη μάζας σώματος έχουν μεγαλύτερο κίνδυνο για σοβαρές επιπλοκές από τον Covid-19 και πιθανή χρήση μηχανικού αερισμού κατά τη νοσηλεία τους, από πρόσφατες μελέτες παρατηρήθηκε αύξηση στην κατανάλωση σνακ κατά 52%, κυρίως σε ήδη παχύσαρκους συμμετέχοντες. Πρόσφατη έρευνα, στην οποία συμμετείχαν 32.000 άτομα, αξιολόγησε τον δείκτη μάζας σώματος και την αρτηριακή πίεση πριν και μετά από πρόγραμμα άσκησης 90 λεπτών για 10 εβδομάδες με οδηγίες για συγκεκριμένη διατροφή, και πρόγραμμα ωρών ύπνου. Το αποτέλεσμα ήταν μείωση της συστολικής αρτηριακής πίεσης κατά 13 mmHg και της διαστολικής κατά 5 mmHg.

Η παχυσαρκία χαρακτηρίζεται από μια χρόνια φλεγμονώδη κατάσταση και η στενή συσχέτισή της με τα καρδιαγγειακά νοσήματα και την υπέρταση υποδηλώνουν πιθανή αύξηση των καρδιαγγειακών συμβαμάτων στο κοντινό μέλλον. Η επαρκής ενημέρωση του πληθυσμού σχετικά με τις επιπτώσεις της παχυσαρκίας τόσο στη βαρύτητα της νόσου από Covid-19 όσο και στο καρδιαγγειακό σύστημα θα πρέπει να είναι οργανωμένη, συστηματική και πολυεπίπεδη ώστε να έχει ορατά ευεργετικά αποτελέσματα.

Ο Κωνσταντίνος Τσιούφης είναι καθηγητής Καρδιολογίας ΕΚΠΑ – Α’ Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική στο «Ιπποκράτειο» Αθηνών