Οσα δεν φτάνει η αλεπού (των πάγκων)

Λένε ότι η αξία του ηττημένου δίνει αξία στον νικητή και αναμφίβολα η Σοβιετική Ενωση στα τέλη της δεκαετίας του 1980 αποτελούσε μια υπερδύναμη παγκοσμίως. Αλλωστε το 1988 ήταν χρυσή ολυμπιονίκης στη Σεούλ και με αυτό τον τίτλο κατέβηκε να διεκδικήσει το Ευρωμπάσκετ του Ζάγκρεμπ το 1989. Εκεί προπονητής της ήταν ο Βλάντας Γκαράστας, που ο μέντοράς του, ο Αλεξάντερ Γκομέλσκι, τον είχε χρίσει διάδοχό του. Ομως δεν ήταν και απόλυτα σίγουρος ότι θα μπορούσε να διαχειριστεί σωστά το παιχνίδι που η «αλεπού των πάγκων» περίμενε δύο χρόνια.

Τον ημιτελικό με την Ελλάδα, για να πάρει εκδίκηση από τη… Μαυριτανία, κατά δική του δήλωση, για τις συνθήκες όπως είπε που αντιμετώπισε η Σοβιετική Ενωση στον τελικό του 1987 από την παρουσία 14.000 Ελλήνων στις εξέδρες του Σταδίου Ειρήνης και Φιλίας. Ηταν τέτοια η αγωνία του, που έστελνε κάθε τρεις και λίγο τον μικρό του γιο Κύριλλο με ένα χαρτάκι με οδηγίες για τις αλλαγές στα μαρκαρίσματα και γενικότερα στο κοουτσάρισμα που ήθελε να κάνει ο Γκαράστας, εξού και τον… βοηθούσε. Ο σκληρός συνταγματάρχης που είχε ζήσει τον τελευταίο του μεγάλο θρίαμβο ένα χρόνο νωρίτερα στη Σεούλ με τους παίκτες του να τον πετούν στον αέρα για το χρυσό, είχε κυκλώσει την ημερομηνία με τους Ελληνες. Που πάλι του χάλασαν τη μέρα, σε ουδέτερο έδαφος, πολύ πιο φιλικό από ό,τι το 1987, με τους Σοβιετικούς υποψιασμένους (μετά την ήττα στον τελικό πριν από δύο χρόνια), ενισχυμένους και με το Σαμπόνις.

Και όμως το αποτέλεσμα ήταν ίδιο, με την Ελλάδα να θριαμβεύει. Είναι ποτέ δυνατόν να είχε γίνει το παραμικρό το 1987 και ο άνθρωπος που δεν άφηνε τίποτε στην τύχη έχοντας δημιουργήσει ένα μύθο γύρω από το όνομά του να μην είχε πει κάτι. Είναι και ανήθικο σε τελική ανάλυση για τον Βλάντας Γκαράστας (αλλά και για τον ρολίστα Χέινο Εντεν που συμπλήρωνε τη 12άδα συνήθως) να αναφέρονται σε έναν νεκρό, τον Γκομέλσκι, λέγοντας ότι κάτι ήξερε, κάτι του είχαν πει, κάτι υποπτευόταν. Ο Χέινο Εντεν το προχώρησε ακόμα περισσότερο μιλώντας για μια μυστική συνάντηση δύο ανθρώπων που δεν μπορούν φυσικά να τον διαψεύσουν αφού δεν είναι πια στη ζωή, οι δύο προπονητές του αξέχαστου τελικού του 1987, ο Κώστας Πολίτης και ο Αλεξάντερ Γκομέλσκι. Είναι κρίμα, δύο άνθρωποι που ήταν στη σκιά μεγαλύτερων παικτών και προπονητών να παίρνουν την ασίστ από τον Μαρτσουλιόνις και να την προχωράνε παραπέρα γιατί άραγε; Για να βγουν στο προσκήνιο, μετά από τόσα χρόνια; Μόνο οι ίδιοι γνωρίζουν.