Σε καλό δρόμο οι μελέτες με διάφορα εμβόλια

Η νόσος COVID-19, ευτυχώς, έχει πολύ μικρό επιπολασμό στα παιδιά, ο οποίος όμως αυξάνεται προοδευτικά από την έναρξη της ήβης, όπως οδεύουμε προς τη νεότητα και την ενήλικη ζωή. Βεβαίως, πολύ σπάνια, έχει παρατηρηθεί ότι λίγες εβδομάδες μετά από νόσο COVID-19 ή επαφή με ασθενή με COVID-19 ή ακόμα και χωρίς γνωστή αιτία ορισμένα παιδιά αναπτύσσουν ένα σοβαρό γενικευμένο φλεγμονώδες σύνδρομο που μοιάζει κλινικά με τη νόσο Kawasaki. Το σύνδρομο αυτό ονομάστηκε Πολυ-Συστηματικό Φλεγμονώδες Σύνδρομο στα Παιδιά [Multi-System Inflammatory Syndrome in Children (MIS-C)], είναι αγνώστου αιτιολογίας και πιθανόν οφείλεται σε κάποια σπάνια γενετική ευαλωτότητα. Ευτυχώς, το σύνδρομο αυτό είναι ιάσιμο στην πλειονότητα των παιδιών που πάσχουν.

Οι εταιρείες παραγωγής εμβολίων έχουν ήδη αρχίσει μελέτες εμβολιασμών στα παιδιά. Δεδομένα της Pfizer, η οποία ήδη έχει έγκριση για χρήση σε άτομα άνω των 16, στις ηλικίες 12-16 ετών είναι πολύ ενθαρρυντικά. Αυτή τη στιγμή γίνονται μελέτες με τα διάφορα εμβόλια σε αυτές και σε νεότερες ηλικίες. Προφανώς, η σημασία των ως άνω δεδομένων είναι μεγάλη για παιδιά που πάσχουν από χρόνια υποκείμενα νοσήματα, τα οποία θα προστατευθούν από τη νόσο COVID-19 με τον εμβολιασμό τους. Οι ειδικοί περιμένουν περαιτέρω αποτελέσματα πριν να λάβουν αποφάσεις για εμβολιασμούς ρουτίνας στα παιδιά. Ας σημειωθεί βέβαια ότι το προσδοκώμενο όφελος από τον εμβολιασμό στα υγιή παιδιά είναι αντιστρόφως ανάλογο της χρονολογικής τους ηλικίας. Φυσικά, αν το τείχος ανοσίας που χτίζεται στον πληθυσμό με τον εμβολιασμό των ενηλίκων είναι ανεπαρκές, θα πρέπει να εξεταστεί αν και σε ποιον βαθμό θα χρειαστεί να συμπεριληφθούν παιδιά στους γενικούς εμβολιασμούς.

Οι έγκυοι γυναίκες έχουν αυξημένη ευαλωτότητα στη νόσο COVID-19 και μπορεί να αρρωστήσουν σοβαρά. Υπάρχουν δεδομένα κυρίως με το mRNA εμβόλιο της Pfizer σε πάνω από 90.000 εγκύους που δείχνουν ασφάλεια και αποτελεσματικότητα. Μελέτες γίνονται αυτή τη στιγμή σε εγκύους και με τα άλλα εμβόλια. Κι εκεί οι ειδικοί περιμένουν περισσότερα δεδομένα, όμως, αναμφίβολα, ο εμβολιασμός των εγκύων είναι καθαρά αυξημένου οφέλους και συνιστάται. Προς το παρόν και μέχρι να έχουμε περισσότερα δεδομένα, συνιστάται χρήση εμβολίων mRNA, όπως της Pfizer και της Moderna. Μολονότι δεν έχουμε ακόμη επαρκή δεδομένα στην εγκυμοσύνη από τα εμβόλια που χρησιμοποιούν αδρανείς αδενοϊούς σαν φορείς της πρωτεΐνης ακίδας, όπως της Astra ή της Johnson and Johnson, δεν περιμένουμε ιδιαίτερα προβλήματα. Συνεπώς, αν μια γυναίκα που έχει πρόσφατα εμβολιαστεί με αυτά τα εμβόλια μείνει έγκυος, δεν θα πρέπει να έχει ιδιαίτερη ανησυχία για το έμβρυο. Ας σημειωθεί ότι τα αντισώματα κατά του κορωνοϊού της εγκύου περνούν στο έμβρυο και στο βρέφος μέσω του πλακούντα και του μητρικού γάλακτος, αντίστοιχα, προσφέροντας έναν βαθμό προστασίας.

Τα μέχρι στιγμής υπάρχοντα δεδομένα δείχνουν ότι ακόμα και μία δόση του οποιουδήποτε εμβολίου προστατεύει από τη σοβαρή ή και κρίσιμη νόσο COVID-19, καθώς και από τον θάνατο. Η χώρα μας έχει καταφέρει επιχειρησιακά να χορηγεί τους εμβολιασμούς άμεσα και χωρίς καθυστερήσεις, όπως τα εμβόλια καταφθάνουν από το εξωτερικό. Προχωράμε γρήγορα, με πολλούς εμβολιασμούς, χτίζοντας το τείχος ανοσίας που θα μας επιτρέψει να ξεφύγουμε από τη βάσανο της πανδημίας. Δεν είμαστε μακριά από την ποθητή απελευθέρωση, όμως οι λογικές προφυλάξεις – μάσκα, φυσική απόσταση, απολύμανση χεριών κ.λπ. – πρέπει να συνεχίζονται αμείωτες.

Ο Γεώργιος Π. Χρούσος, είναι ομότιμος καθηγητής Παιδιατρικής και Ενδοκρινολογίας, διευθυντής στο Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Υγείας Μητέρας, Παιδιού και Ιατρικής Ακριβείας, επικεφαλής στην Εδρα UNESCO Εφηβικής Υγείας και Ιατρικής, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών