Αθόρυβα σπάει τα ρεκόρ

Ηθοποιός που, όπως έχει αποδείξει μέσα σε 37 χρόνια κινηματογραφικής καριέρας, συνηθίζει να «πετάγεται» από το πουθενά και να κάνει την έκπληξη, η Φράνσες ΜακΝτόρμαντ, στα 64 χρόνια της, είναι μια από τις πολυτιμότερες ερμηνεύτριες αλλά και – όπως αποδείχθηκε στα φετινά Οσκαρ – παραγωγούς της σύγχρονης αμερικανικής κινηματογραφίας. Δεν την είχαμε ακούσει καθόλου στα τρία χρόνια που μεσολάβησαν από τότε που απέκτησε το δεύτερο Οσκαρ της Α’ γυναικείου ρόλου για την ταινία «Οι τρεις πινακίδες έξω από το Εμπινγκ στο Μιζούρι» (2017). Και να που καθ’ όλο αυτό το διάστημα η ΜακΝτόρμαντ δούλευε πάνω σε μια ταινία που έμελλε να φτάσει πολύ ψηλά: τη «Χώρα των νομάδων» (Nomadland), που έφυγε από την τελετή των Οσκαρ της περασμένης Κυριακής με τρία σημαντικά βραβεία: καλύτερης ταινίας, σκηνοθεσίας (Κλόε Ζάο) και Α’ γυναικείου ρόλου.

Το «Nomadland» είναι «μωρό» της ΜακΝτόρμαντ. Εκείνη ήταν που μαζί με τον συμπαραγωγό Πίτερ Σπίαρς ανακάλυψαν το ομότιτλο (μη μυθοπλαστικό) βιβλίο της Τζέσικα Μπρούντερ και αγόρασαν τα δικαιώματά του προκειμένου να το μεταφέρουν στο σινεμά. Και εκείνη ήταν που επέλεξε και προσέγγισε την κινέζα σκηνοθέτρια Κλόε Ζάο (γνωστή μόνο στους φεστιβαλικούς κύκλους) και της πρότεινε να συνεργαστούν. Το αποτέλεσμα τη δικαιώνει πλήρως, γιατί η ειλικρίνεια στον χειρισμό της ιστορίας (η προσπάθεια μιας γυναίκας κοντά στα 60 να ξαναβάλει μπροστά τη ζωή της έχοντας χάσει τα πάντα από την πρόσφατη οικονομική κρίση των ΗΠΑ) ήταν το όπλο όλων όσοι ασχολήθηκαν με τη «Χώρα των νομάδων».

Δεν μπορείς να ξέρεις αν η ζωή της Φράνσες ΜακΝτόρμαντ υπήρξε μια μεγάλη περιπέτεια, όμως όλα δείχνουν ότι κάτι τέτοιο θα πρέπει να ισχύει. Γεννήθηκε στις 23 Ιουνίου 1957 ως Σίνθια Αν Σμιθ στο Γκίμπσον Σίτι του Ιλινόι και υιοθετήθηκε σε ηλικία μόλις ενός έτους. Μεγάλωσε στο Πίτσμπεργκ με τους θετούς γονείς της, τον καναδό καθολικό ιερέα Βέρνον Γουίρ ΜακΝτόρμαντ και τη σύζυγό του Νορίν Ελοΐζ Νίκερσον, μια νοσοκόμα. Οι δραματικές τέχνες τη συνεπήραν από πολύ νωρίς και αυτή την πορεία επέλεξε να ακολουθήσει σπουδάζοντας στο Κολέγιο Μπέτανι και αργότερα στο Γέιλ. Το θέατρο, από όπου ξεκίνησε, δεν σταμάτησε ποτέ να έχει μεγάλη σημασία στην καριέρα της και μια από τις παραστάσεις της, του «Λεωφορείον ο Πόθος» του Τενεσί Ουίλιαμς, θεωρείται μεγάλη στιγμή της σε αυτό το μέσο.

Οι ρόλοι στον κινηματογράφο ξεκίνησαν στα μέσα της δεκαετίας του 1980 και ήταν τυχερή διότι έκανε αίσθηση με τον πρώτο της: ήταν το κινηματογραφικό ντεμπούτο των αδελφών Τζόελ και Ιθαν Κόεν «Μόνο αίμα» (1984), ένα εκπληκτικό νεονουάρ που όρισε την καριέρα και των τριών (υπήρξαν κάποτε και συγκάτοικοι όλοι μαζί στη Νέα Υόρκη, όταν όλοι τους ήταν εντελώς άσημοι). Την ίδια χρονιά, το 1984, η ΜακΝτόρμαντ παντρεύτηκε τον Τζόελ Κόεν, με τον οποίο εξακολουθεί να είναι παντρεμένη (έχουν υιοθετήσει ένα παιδί από την Παραγουάη, τον Πέδρο). Με τους αδελφούς Κόεν, εξάλλου, η ηθοποιός έχει συνεργαστεί πολλές φορές και χάρη σε δική τους ταινία, το «Φάργκο», απέσπασε το 1997 το πρώτο της Οσκαρ.

Ανθρωπος ανοιχτός και φιλελεύθερος, η ΜακΝτόρμαντ δεν αρνήθηκε ποτέ το γεγονός ότι η σχέση της με τους αδελφούς Κόεν και ιδιαίτερα με τον σύζυγό της έπαιξε ρόλο στην εξέλιξη της καριέρας της. Συγχρόνως, δεν έδωσε ποτέ σημασία στην έννοια του σταρ, κάνοντας πάντα αυτό που ένιωθε ότι έπρεπε να κάνει και επιλέγοντας ηρωίδες που κατά κύριο λόγο δεν ήταν βαρετές. Εχει πει επί του θέματος: «Οι περισσότερες “γυναικείες” ταινίες είναι τόσο βαρετές και τόσο τυποποιημένες όσο και οι “ανδρικές”. Αν οι ανδρικές έχουν το κλισέ μιας σκηνής καταδίωξης αυτοκινήτων ή μιας σκηνής μάχης, οι γυναικείες έχουν πολύ κοντινά πλάνα γυναικών που καταρρέουν από το κλάμα. Κλαίω κι εγώ, ίσως τρεις φορές την εβδομάδα, αλλά το πλάνο δεν είναι κοντινό. Είναι μια ευρεία λήψη. Είναι στο πλαίσιο ενός πολύ μεγάλου και πολύ σκληρού κόσμου».

Ο πρόσφατος θρίαμβος της Φράνσες ΜακΝτόρμαντ στα Οσκαρ την τοποθετεί πλέον σε άλλο επίπεδο. Στο πρωτοσέλιδο τους οι «Τάιμς του Λος Αντζελες» ανέφεραν ότι από πλευράς βραβείων για ρόλους η ΜακΝτόρμαντ είναι πλέον «ανώτερη» από τη Μέριλ Στριπ (που έχει επίσης τρία Οσκαρ ρόλων, αλλά ένα από αυτά είναι για Β’ – «Κράμερ εναντίον Κράμερ»). Για την ακρίβεια, η ΜακΝτόρμαντ (που μετρά και τρεις ακόμη υποψηφιότητες για το Οσκαρ Β’ ρόλου στις ταινίες «Ο Μισισιπής καίγεται», «Σχεδόν διάσημοι» και «Ανιση μάχη») βρίσκεται μόλις μια θέση κάτω από την Κάθριν Χέπμπορν, τη μοναδική ηθοποιό με τέσσερα Οσκαρ Α’ ρόλου.

Η ίδια η ΜακΝτόρμαντ πολύ πιθανόν να μη δίνει σημασία σε όλα αυτά, όμως η αλήθεια είναι ότι έχει σίγουρα πολλά ακόμα να μας δώσει. Προς το παρόν περιμένουμε να τη δούμε στην τελευταία ταινία του Γουές Αντερσον «The French Dispatch» (2021), αλλά και στην καινούργια ταινία του ανδρός της «Η τραγωδία της Λαίδη Μακμπέθ», όπου υποδύεται την ηρωίδα του Σαίξπηρ δίπλα στον Ντενζέλ Ουάσιγκτον που παίζει τον Μακμπέθ. Και για το απώτερο μέλλον έχει γραφεί ότι έχει δεσμευτεί για την ταινία της Σάρα Πόλεϊ «Women Talking».

Ποιος ξέρει, ίσως κάποια στιγμή «ισοφαρίσει» την Κάθριν Χέπμπορν.