Το χάσμα των θέσεων κυριαρχεί έναντι της αισιοδοξίας

Προκειμένου να διαπιστώσουν αν υπάρχει κοινό έδαφος επανέναρξης των διαπραγματεύσεων για το Κυπριακό ξεκίνησαν τις πρώτες συζητήσεις στη Γενεύη ο πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκος Αναστασιάδης, ο τουρκοκύπριος ηγέτης Ερσίν Τατάρ και οι υπουργοί Εξωτερικών των τριών εγγυητριών δυνάμεων, Ελλάδας, Τουρκίας και Ηνωμένου Βασιλείου. Το χάσμα των θέσεων της ελληνοκυπριακής πλευράς από τις θέσεις της Τουρκίας, με τις οποίες ευθυγραμμίζεται πλήρως η τουρκοκυπριακή πλευρά, έχει βαθύνει εξαιρετικά και ο προβληματισμός κυριαρχεί έναντι της αισιοδοξίας, έστω και αν έμπειροι διπλωμάτες τονίζουν την ανάγκη να μην αγνοηθεί η ουσία της λύσης. Στο τραπέζι των συνομιλιών αναμένονται δυσκολίες και πολλά αδιέξοδα, με τους παίκτες που έχουν πάρει τις θέσεις τους να δηλώνουν έτοιμοι για όλα τα σενάρια…

Ελλάδα. Σε πλήρη ταύτιση και συντονισμό με την Κυπριακή Δημοκρατία συμμετέχει στις συνομιλίες της Γενεύης ο ΥΠΕΞ Νίκος Δένδιας εκ μέρους της Ελλάδας, που αποτελεί μία εκ των τριών εγγυητριών δυνάμεων. Στην Αθήνα, όπως και στη Λευκωσία, είναι σαφές ότι οι συνομιλίες δεν θα είναι εύκολες. Η θέση Τουρκίας και Τατάρ περιορίζουν εξαιρετικά το περιθώριο αισιοδοξίας, ωστόσο για την ελληνική πλευρά είναι σαφές ότι ο ρόλος της είναι υποστηρικτικός στην Κυπριακή Δημοκρατία. Οπως εκφράσθηκε σαφώς και στη συνάντηση του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Νίκο Αναστασιάδη την περασμένη εβδομάδα, η Αθήνα παραμένει δεσμευμένη σε λύση συμβατή με τον Χάρτη του ΟΗΕ, τις αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας και το ευρωπαϊκό κεκτημένο, στη βάση της διζωνικής – δικοινοτικής ομοσπονδίας. Η κυβερνητική εκπρόσωπος Αριστοτελία Πελώνη εξέφρασε τη λύπη της Αθήνας και για το ότι δεν εκλήθη η ΕΕ, τονίζοντας ότι Ενωση θα πρέπει να είναι παρούσα στα επόμενα βήματα. Στη Γενεύη τον Νίκο Δένδια συνοδεύουν ο γ.γ. του ΥΠΕΞ Θεμιστοκλής Δεμίρης, ο διευθυντής Α2 Διεύθυνσης Κύπρου Κωνσταντίνος Κόλλιας, ο πρεσβευτής της Ελλάδας στην Κύπρο Θεοχάρης Λαλάκος, ο εκπρόσωπος του ΥΠΕΞ Αλέξανδρος Παπαϊωάννου και στελέχη του υπουργείου Εξωτερικών.

Τουρκία. Ξεκάθαρη είναι η θέση της Τουρκίας στην πενταμερή: ζητεί λύση στη βάση των δύο κυρίαρχων κρατών, ξεκαθαρίζοντας ότι η συζήτηση για ομοσπονδία τελείωσε στο Κραν Μοντανά. Η Αγκυρα χαρακτηρίζει «εθνικό της ζήτημα» το Κυπριακό, ζητεί από τον ΟΗΕ και τη διεθνή κοινότητα να λάβουν υπόψη τις «νέες πραγματικότητες», με τον τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν να δηλώνει τη Δευτέρα για ακόμα μία φορά την πλήρη στήριξή του στον τουρκοκύπριο ηγέτη Ερσίν Τατάρ. Η Αγκυρα συνδέει άμεσα το Κυπριακό με το ζήτημα του διαμοιρασμού των υδρογονανθράκων και καταγγέλλει Αθήνα και Λευκωσία για προσπάθεια περιορισμού των δικαιωμάτων των Τουρκοκυπρίων και «καθοδήγηση» της ΕΕ. Στη Γενεύη επικεφαλής της αποστολής της Τουρκίας, που συμμετέχει ως εγγυήτρια δύναμη, είναι ο υπουργός Εξωτερικών Μεβλούτ Τσαβούσογλου. Μαζί του, μεταξύ άλλων, ο πολιτικός διευθυντής του τουρκικού ΥΠΕΞ Τσαγατάι Ερτζιγές, ο υφυπουργός Εξωτερικών Σεντάτ Ονάλ, ο τούρκος πρεσβευτής στην Αθήνα Μπουράκ Οζουγκεργκίν, ο τούρκος πρεσβευτής στην αποκαλούμενη «Τουρκική Δημοκρατία της Βορείου Κύπρου» Αλί Μουράτ Μπαστσερί και στελέχη του ΥΠΕΞ.

Κυπριακή Δημοκρατία. Στη Γενεύη «πάω με πλήρη αποφασιστικότητα, απόλυτη καλή διάθεση, να συνεχίσω στη βάση των όσων έχουν συμφωνηθεί» ανέφερε στα «ΝΕΑ Σαββατοκυρίακο» ο πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκος Αναστασιάδης για την πενταμερή. Η ελληνοκυπριακή πλευρά έχει ξεκαθαρίσει ότι συμμετέχει στις συνομιλίες για μία λύση στη βάση της διζωνικής – δικοινοτικής ομοσπονδίας και δεδηλωμένο στόχο την αποφυγή ναυαγίου. Η Λευκωσία εμφανίζεται προετοιμασμένη για όλες τις πιθανές εξελίξεις και σενάρια, ενώ διαμηνύει ότι λύση δύο κρατών δεν είναι αποδεκτή. Στην ελληνοκυπριακή αποστολή σίγουρα επικρατεί προβληματισμός για τις θέσεις της τουρκοκυπριακής πλευράς, αναγνωρίζοντας ότι οι συνομιλίες θα είναι δύσκολες. Πληροφορίες πάντως θέλουν τη Λευκωσία να είναι έτοιμη και για κάποιους «συμβιβασμούς». Τον Αναστασιάδη συνοδεύουν ο ΥΠΕΞ Νίκος Χριστοδουλίδης, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Κυριάκος Κούσιος, ο διευθυντής του Διπλωματικού Γραφείου του Προέδρου της Δημοκρατίας Κυριάκος Κούρος και ο διαπραγματευτής Αντρέας Μαυρογιάννης. Στη Γενεύη βρίσκονται επίσης οι επικεφαλής των πολιτικών κομμάτων, πλην του ΕΛΑΜ, καθώς επίσης και μέλη της διαπραγματευτικής ομάδας και νομικοί.

Τουρκοκυπριακή πλευρά. Απόλυτα ταυτισμένος με τις θέσεις της Αγκυρας δηλώνει ο Ερσίν Τατάρ, που προσέρχεται στις συνομιλίες για να «προωθήσει το νέο όραμά» του για «δύο κυρίαρχα κράτη που ζουν το ένα δίπλα στο άλλο με καλές σχέσεις γειτονίας, που θα συνεργάζονται με κάθε τρόπο, που θα προωθούν την ευημερία όλων των Κυπρίων». Προειδοποιεί δε ότι αν η ελληνοκυπριακή πλευρά δεν αποδεχθεί λύση δύο κρατών τότε ο ίδιος σε συνεργασία με την Τουρκία θα επιμείνουν στις προσπάθειες αναγνώρισης του ψευδοκράτους, με τη διχοτόμηση να αναδεικνύεται σε «κόκκινη γραμμή» για την Αγκυρα και τα Κατεχόμενα. Ο Τατάρ συμμετέχει στην πενταμερή ως ο ηγέτης της τουρκοκυπριακής κοινότητας. Στην τουρκοκυπριακή αποστολή συμμετέχουν επίσης ο κατοχικός «ΥΠΕΞ» Ταχσίν Ερτουγρούλογλου, ο διαπραγματευτής της τουρκοκυπριακής πλευράς Εργκιούν Ολγκούν, η εκπρόσωπος του Ερσίν Τατάρ, Μπερνά Τσελίκ Ντογρούγιολ, τα μέλη της ομάδας του Οσμάν Ερτούγ και Ογουζχάν Χασίπογλου, ο συντονιστής των δικοινοτικών Τεχνικών Επιτροπών Γκιουνές Ονάρ, νομικοί και συνταγματολόγοι, καθώς και οι επικεφαλής και εκπρόσωποι των τουρκοκυπριακών κομμάτων.

Βρετανία. «Δημιουργικότητα και ευελιξία». Με αυτή τη θέση που επιδέχεται πολλών ερμηνειών προσέρχεται στη Γενεύη ως μία εκ των τριών εγγυητριών δυνάμεων το Ηνωμένο Βασίλειο. Επικεφαλής της βρετανικής αποστολής είναι ο υπουργός Εξωτερικών Ντόμινικ Ράαμπ που συνοδεύεται από τον ύπατο αρμοστή στη Λευκωσία Στίβεν Λίλι, τον Εϊτζεϊ Σάρμα, αναπληρωτή πολιτικό διευθυντή του βρετανικού ΥΠΕΞ και τον Γκρεγκ Σουίφτ, επικεφαλής ενημέρωσης και γραμματέα Τύπου του ΥΠΕΞ. Σημειώνεται ότι το Λονδίνο έπαιξε τον δικό του ρόλο στον αποκλεισμό της ΕΕ από την πενταμερή, στηρίζοντας επί της ουσίας το τουρκικό βέτο. Για το Foreign Office η Γενεύη αποτελεί μία ευκαιρία που πρέπει να αξιοποιηθεί, ενώ όπως αναφέρεται το Ηνωμένο Βασίλειο είναι «σθεναρός υποστηρικτής μιας συνολικής, δίκαιης και διαρκούς λύσης του κυπριακού ζητήματος, το οποίο παραμένει κλειδί για την επίλυση ευρύτερων εντάσεων στην περιοχή». Στην ανακοίνωση αποφεύγεται επιμελώς η αναφορά σε «ομοσπονδιακή λύση» του Κυπριακού.