Γιατί το άνοιγμα εστιατορίων, καφετεριών ελλοχεύει κινδύνους

Με βάση την επιδημιολογική εικόνα στις 20/4, με σχεδόν 3.800 νέα κρούσματα, και κυρίως την επιβαρυμένη εικόνα του συστήματος υγείας, το οποίο βρίσκεται κοντά στα όριά του, όπως περιγράφεται από τους 4.368 νοσηλευομένους σε απλές κλίνες και κυρίως τους 847 διασωληνωμένους σε κλίνες ΜΕΘ, παρά την απόλυτα κατανοητή κόπωση του κόσμου, θα συνιστούσα να κάνουμε λίγη ακόμα υπομονή, τόσο εμείς, οι απλοί πολίτες, όσο και ο κόσμος της εστίασης, έτσι ώστε να αποφευχθεί ένα πρόωρο άνοιγμα που θα επιβαρύνει ακόμα περισσότερο την επιδημιολογική εικόνα και θα μπορούσε να οδηγήσει σε μια αναπάντεχη επαναδιακοπή της λειτουργίας της. Πιο συγκεκριμένα, με βάση τα υπάρχοντα στοιχεία αλλά και τις προβλέψεις του μοντέλου CORE, διαφαίνεται ότι στην παρούσα φάση βρισκόμαστε σε μια σταθεροποίηση έως και ελαφρά πορεία αποκλιμάκωσης όσον αφορά τον αριθμό νέων κρουσμάτων.

Αξίζει να σημειωθεί ότι αυτή η ελαφρά πορεία αποκλιμάκωσης είναι το αποτέλεσμα παραγόντων που δρουν συνεργιστικά, δηλαδή το υπάρχον lockdown (στον βαθμό που εφαρμόζεται), η σταδιακή βελτίωση του καιρού (η άνοδος της θερμοκρασίας και η επαγόμενη πτώση στη μεταδοτικότητα), ο αυξημένος αριθμός των test ανίχνευσης που πραγματοποιούνται τις τελευταίες δύο εβδομάδες, η εντατικοποίηση των εμβολιασμών καθώς και η θεσμοθέτηση των self tests για μεγάλη μερίδα του πληθυσμού. Ο τρόπος που αυτό επιτυγχάνεται είναι ότι επιτρέπει τον έγκαιρο εντοπισμό των προσυμπτωματικών και των ασυμπτωματικών φορέων, συντελώντας στην απομάκρυνσή τους από τις αλυσίδες μετάδοσης, και στον περιορισμό της διασποράς στην κοινότητα, άρα στη συνολική κάμψη της επιδημικής πορείας.

Παράλληλα, προχωρούν και οι εμβολιασμοί, η καθοριστική επίδραση των οποίων θα αρχίσει να διαφαίνεται μετά το τέλος Μαΐου, όπου ο συνδυασμός των μέτρων περιορισμού της πανδημίας, σε συνδυασμό με την επίκτητη ανοσία μέρους του πληθυσμού (περίπου στο 30%), καθώς και την περαιτέρω άνοδο της θερμοκρασίας θα εδραιώσουν μια πιο έντονα καθοδική πορεία στην πανδημία. Να σημειωθεί εδώ ότι σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη στο περιοδικό «Nature», πρέπει να εμβολιαστεί το 50% του πληθυσμού με μία τουλάχιστον δόση για να επιφέρει ουσιαστικό αποτέλεσμα ο εμβολιασμός στον έλεγχο της διασποράς.

Εάν η καθοδική τάση που αναμένουμε – αν όλα τα παραπάνω τηρηθούν στον αναμενόμενο βαθμό – παρατηρηθεί, τότε θα μπορούσε να γίνει το άνοιγμα της εστίασης στις 15 Μαΐου, με αυστηρούς υγειονομικούς όρους, τουλάχιστον για τις πρώτες εβδομάδες λειτουργίας της. Αυτοί περιλαμβάνουν την πραγματοποίηση self tests σε όλους τους εργαζομένους της εστίασης (ιδεατά κάθε τρεις-τέσσερις ημέρες), αλλά και το άνοιγμα με τη χρήση τραπεζοκαθισμάτων σε εξωτερικούς χώρους μόνο και στις προβλεπόμενες αποστάσεις (μεγαλύτερες του ενός μέτρου).

Επειδή η εστίαση είναι δραστηριότητα που συντελεί σε υψηλό συγχρωτισμό, είναι απαραίτητη η τήρηση των μέτρων που αναφέρθηκαν. Αντίθετα, ένα πρόωρο άνοιγμα της εστίασης ελλοχεύει κινδύνους, και θα μπορούσε να συντελέσει σε σημαντική αναστροφή τη διαφαινόμενης σταθεροποιητικής/πτωτικής πορείας. Επιπλέον, πρέπει να γίνει εντελώς καθαρό ότι το πρόωρο άνοιγμα της εστίασης θα συντελέσει σε αύξηση των επαφών (και άρα της μεταδοτικότητας), και όχι σε αποσυμπίεση των εικόνων συνωστισμού που παρατηρούμε τις τελευταίες ημέρες κυρίως σε περιοχές της Αθήνας, δεδομένου ότι η εστίαση θα δώσει την ευκαιρία αύξησης των επαφών σε ηλικιακές ομάδες που σήμερα δεν συγχρωτίζονται στις πλατείες, οπότε το άνοιγμα των εστιατορίων δεν θα λειτουργήσει ως δικλίδα αποσυμπίεσης για τους νεαρούς που γεμίζουν τις πλατείες των μεγάλων αστικών κέντρων.

Ο Δημοσθένης Σαρηγιάννης είναι καθηγητής Περιβαλλοντικής Μηχανικής ΑΠΘ και Υγειονομικής και Περιβαλλοντικής Μηχανικής στην Πανεπιστημιακή Σχολή Προηγμένων Σπουδών της Παβία