170 χρόνια

Θα έπρεπε να μην είναι είδηση, αλλά είναι: μια σειρά από μεγάλα μέσα ενημέρωσης επιλέγουν το τελευταίο διάστημα γυναίκες για να καθίσουν στο τιμόνι. Η Ρασίντα Τζόουνς ανέλαβε πέρυσι πρόεδρος του MSNBC. H Κίμπερλι Γκόντγουιν αναλαμβάνει πρόεδρος του ABC News. Γυναίκες πήραν επίσης φέτος τα ηνία στο HuffPost, το Vox Media και το Entertainment Weekly.

Η πιο εντυπωσιακή είδηση όμως αφορά το πρακτορείο Ρόιτερς, τη διεύθυνση του οποίου αναλαμβάνει γυναίκα για πρώτη φορά στα 170 χρόνια της ιστορίας του. Η 47χρονη Αλεσάντρα Γκαλόνι, που έχει γεννηθεί στη Ρώμη αλλά έχει και τη βρετανική υπηκοότητα, δούλεψε αρχικά στην ιταλική υπηρεσία του Ρόιτερς, πέρασε για 13 χρόνια από τη «Wall Street Journal» και στη συνέχεια επέστρεψε στο πρακτορείο. Από τη νέα της θέση θα διοικεί κάπου 2.450 δημοσιογράφους και 600 φωτογράφους σε όλο τον κόσμο. Και η βασική της αποστολή θα είναι η ίδια με εκείνη που θα είχε ένας άνδρας στη θέση της: να βρει νέες πηγές εσόδων. Αλλιώς το Ρόιτερς θα πουληθεί. Κι ας είναι κερδοφόρο.

Πέραν των προφανών συμβολισμών, λοιπόν, δεν κάνει καμιά διαφορά το να είναι άνδρας ή γυναίκα επικεφαλής ενός μέσου ενημέρωσης; Κάνει. Η ποικιλoμορφία, είτε αφορά το φύλο είτε τη φυλή, την ηλικία, την καταγωγή, το εκπαιδευτικό ή το ταξικό υπόβαθρο, λειτουργεί πάντα υπέρ της αποτελεσματικότητας: οι αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες «έχασαν» τις προετοιμασίες των επιθέσεων της 11^ης Σεπτεμβρίου επειδή δεν είχαν αραβόφωνους μεταφραστές. Και όσο πιο σύνθετα είναι τα προβλήματα, τόσο μεγαλύτερη είναι η ανάγκη να ανακατεύονται διαφορετικοί τρόποι σκέψης για την αντιμετώπισή τους.

Οταν η Ρούλα Kαλάφ ανέλαβε υποδιευθύντρια των «Financial Times», το 2016, βάλθηκε να θέσει σε εφαρμογή δύο προγράμματα. Το ένα ονομάστηκε «JanetBot» και αναλύει τις εικόνες στην ιστοσελίδα της εφημερίδας ώστε να εξασφαλίζεται μια δίκαιη αντιπροσώπευση των γυναικών. Το άλλο ονομάστηκε «She Said He Said bot» και αναλύει το περιεχόμενο του φύλλου ώστε να εξασφαλίζεται ότι προέρχεται από ένα ευρύ φάσμα φωνών (ο όμιλος είχε διαπιστώσει πως μόνο το 21% των δηλώσεων που δημοσιεύονταν προέρχονταν από γυναίκες).

Κάποιοι θα σπεύσουν να μιλήσουν για τεχνητές ποσοστώσεις, κατασκευασμένες θετικές διακρίσεις, υπερβολές της πολιτικής ευπρέπειας κ.λπ. Θα έχουν άδικο για τους λόγους που προαναφέρθηκαν: όταν η ποικιλομορφία δεν υπάρχει, πρέπει να επιβάλλεται, όχι για λόγους ισορροπίας, αλλά για λόγους επιβίωσης. Η ιδιοκτησία των «Financial Times» το γνωρίζει, γι’ αυτό και τον Νοέμβριο του 2019 ανέθεσε σε μια γυναίκα – την Καλάφ φυσικά – τη διεύθυνση της εφημερίδας για πρώτη φορά στα 131 χρόνια της ιστορίας της.

Οι αλλαγές στα newsrooms της Αμερικής δεν οφείλονται τόσο στο #ΜeToo, όσο στις διαδηλώσεις του κινήματος Black Lives Matter: γι’ αυτό και πολλές από τις νέες διευθύντριες είναι μαύρες. Στην Ευρώπη τα κριτήρια είναι διαφορετικά, αλλά η τάση είναι η ίδια. Και οι προκλήσεις εξίσου μεγάλες.