Πληρωμένες πρόβες, επιδοτήσεις, λιγότερες παραστάσεις

Ενας χρόνος και ένας μήνας με τα θέατρα κλειστά. Με αφορμή τη δύσκολη συγκυρία το Δημοτικό Θέατρο Πειραιά διοργάνωσε προχθές το βράδυ ανοιχτή συζήτηση – που μεταδόθηκε στο κανάλι του YouTube – με εκπροσώπους απ’ τον θεατρικό κόσμο. Τίτλος της «Κλειστές αίθουσες – ανοιχτό θέατρο. Σκέψεις και προβληματισμοί για τη μέρα πριν από την “επόμενη μέρα” του θεάτρου». Σκηνοθέτες, ηθοποιοί και δραματολόγοι αντάλλαξαν απόψεις και προβληματισμούς πάνω σε θέματα πολιτιστικής πολιτικής, προσαρμογής, κρίσης, ανανέωσης αλλά και των κινημάτων #support art workers και #metoo.

Ο καλλιτεχνικός διευθυντής του Δημοτικού Θεάτρου Πειραιά Λευτέρης Γιοβανίδης στο καλωσόρισμά του σχολίασε πως «είναι σημαντικό να αφουγκραστούμε τις προκλήσεις που δημιουργούνται αλλά και να είμαστε σε εγρήγορση για το τι θα φέρει το μέλλον, για πράγματα και προκλήσεις που μπορεί ακόμα να μη διακρίνουμε». Από την πλευρά της η θεατρολόγος Δηώ Καγγελάρη που συντόνιζε τη συζήτηση, ορίζοντας το θέατρο ως μια τέχνη ανθρωποκεντρική που έχει πληγεί το τελευταίο διάστημα και αναγνωρίζοντας τον αναβρασμό στον χώρο, έδωσε τον κοινό τόπο που συνέδεε, κατά τη γνώμη της, όλα τα αιτήματα της εποχής: «την ανάγκη για μια ριζική αλλαγή του θεάτρου μέσα από τη δράση των ανθρώπων του».

Ο Ακύλλας Καραζήσης, δηλώνοντας ερωτευμένος με το θέατρο αλλά και ταυτόχρονα εχθρός του, σχολίασε πως «η πανδημία αποδεικνύει ότι βασική ανάγκη από το θέατρο έχουν μόνο όσοι δουλεύουν σ’ αυτό». Προτείνοντας για την επόμενη μέρα την υιοθέτηση ενός μοντέλου ανοιχτών προβών όπου ο θεατής θα αποτελεί σημαντικό κομμάτι του και η σύγχρονη δραματουργία θα μπλέκεται με την προσωπική αφήγηση, δεν ξέχασε όσους θέλουν να εκφράζονται μέσα από το θέατρο. «Για μένα το ιδανικό είναι ένα σοσιαλδημοκρατικό κράτος που πληρώνει αδρά τις τέχνες, όπως γινόταν τη δεκαετία του 1970 στην Κεντρική Ευρώπη. Να πληρώνει να δουλεύουν οι άνθρωποι, να δοκιμάζουν, να προβάρουν» τόνισε.

Η θεατρολόγος Ιλεάνα Δημάδη, υπεύθυνη δραματολογίου της Στέγης Ιδρύματος Ωνάση, διαπίστωσε πως με αφορμή την πανδημία «έσπασε η αλυσίδα που ήθελε το θέατρο δεμένο, υποταγμένο σχεδόν στο άρμα που υπαγόρευε να λειτουργεί από την παραγωγή στην κατανάλωση». Τονίζοντας πως όταν μπήκε λουκέτο στις αίθουσες τον περσινό Μάρτιο 1.362 παραστάσεις παρουσιάζονταν στην Αθήνα, είπε πως δεν θα ήθελε να επιστρέψει σ’ έναν συνωστισμό παραστάσεων. «Η λύση ίσως είναι η ανάδειξη, σε επίπεδο πολιτιστικής πολιτικής, της έρευνας, της πληρωμένης πρόβας, της πληρωμένης εργασίας καλλιτεχνών και συντελεστών», σχολίασε. Μαζί της συμφώνησε και ο Σίμος Κακάλας υπογραμμίζοντας: «Νομίζω πως αυτό που μπορεί να γίνει είναι μια πολιτιστική πολιτική. Να υπάρχει ασφάλιση, να μην υπάρχουν απλήρωτες πρόβες, να υπάρχει ένας εργασιακός χώρος που θα παρέχει μια ασφάλεια κι ένα ήθος επαγγελματικό».

ΦΟΡΕΙΣ ΑΛΛΑΓΗΣ. Η καλλιτεχνική διευθύντρια του Θεάτρου Τέχνης Μαριάννα Κάλμπαρη ανέφερε πως «δεν είναι δυνατόν έπειτα από μια τόσο μεγάλη αρρώστια να μην μπορείς ν’ αλλάξεις. Είναι όλοι σαν να αρρωστήσαμε και να βγαίνουμε άλλοι μέσα απ’ αυτό». Αναγνωρίζοντας πως «χρειάζεται μεγάλη αντίσταση για να μην ξαναγυρίσουμε εκεί όπου ήμασταν», προέβλεψε πως «το τοπίο θα ξεκαθαρίσει από τη σεζόν 2022-2023», βάζοντας ως φορέα αλλαγής και τις αποκαλύψεις του #ΜeΤoo. Στην ενδυνάμωση των καλλιτεχνών στάθηκε ο ηθοποιός, δραματουργός και σκηνοθέτης Πρόδρομος Τσινικόρης, αναφέροντας: «Εν μέσω πανδημίας, οι καλλιτέχνες αποφάσισαν να παίξουν έναν άλλο ρόλο, έναν πολιτικό ρόλο. Ολα αυτά, η ριζοσπαστικοποίηση του χώρου, θα διαμορφώσουν τις συνθήκες με τις οποίες κάνουμε θέατρο στο μέλλον κι αυτές θα διαμορφώσουν το περιεχόμενο της νέας δραματουργίας».

Παρόμοια άποψη εξέφρασε ο ηθοποιός Αρης Λάσκος, γενικός γραμματέας του Σωματείου Ελλήνων Ηθοποιών, υπογραμμίζοντας πως οι 13 μήνες της θεατρικής απραξίας έφεραν την παραδοχή πως «οι παραστάσεις μας έγιναν μη λειτουργικές και δεν υπηρετούν το θέατρο». «Καταλήψεις, συλλογικότητες, τα σωματεία ενδυναμώνονται, γίνονται καταγγελίες, καθαιρούνται καλλιτεχνικοί διευθυντές, προφυλακίζονται. Αυτά είναι σαν κοσμογονία ακριβώς γιατί το θέατρο είναι μια ανθρώπινη τέχνη». Ακόμα συνέδεσε τις νέες αυτές διεργασίες στο εσωτερικό του χώρου με το άγχος της επόμενης μέρας, «του πού επιστρέφω, τι γίνεται μετά».