Ψαρεύοντας σε «προοδευτικά» νερά

Πολλές φορές τα τελευταία δέκα χρόνια η συζήτηση επανέρχεται: Μετά την κρίση και την αναδιάταξη δυνάμεων που αυτή έφερε, μπορούμε να μιλάμε για έναν νέο δικομματισμό με πόλους τη ΝΔ και τον ΣΥΡΙΖΑ; Η πρόσφατη δημοσκόπηση της GPO δείχνει πως κάτι τέτοιο δεν υπάρχει – τουλάχιστον ακόμα. Οχι μόνο γιατί τα ποσοστά της αξιωματικής αντιπολίτευσης δεν αφήνουν πολλά περιθώρια κυβερνητικής εναλλαγής (ενισχύοντας τη θεωρία του «ενάμισι κόμματος»), αλλά γιατί τα νερά στον προοδευτικό χώρο δεν έχουν καταλαγιάσει ακόμα. Η αναμόρφωση του πολιτικού τοπίου είναι πιο βαθιά απ’ όσο φαίνεται. Ειδικά, δε, από τη στιγμή που οι πολίτες που αυτοχαρακτηρίζονται κεντρώοι στην πλειοψηφία τους δεν ψηφίζουν σταθερά το ίδιο κόμμα από το 2015 έως σήμερα: ενώ στο σύνολο του δείγματος η σταθερότητα στην κομματική επιλογή αγγίζει το 63%, για τους ψηφοφόρους του Κέντρου το ποσοστό πέφτει στο 46%.

ΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ. Παρά τη διαφορά στα εκλογικά ποσοστά ανάμεσα στον ΣΥΡΙΖΑ και στο Κίνημα Αλλαγής, το τρίτο κόμμα, ως συνέχεια του ΠΑΣΟΚ, εξακολουθεί να θεωρείται ο κύριος εκφραστής της σοσιαλδημοκρατίας στην Ελλάδα, με 49,5% στο σύνολο. Στους ψηφοφόρους της ΝΔ το ποσοστό του αγγίζει το 71%, ενώ ακόμα και το 19,5% των ψηφοφόρων του ΣΥΡΙΖΑ συμφωνεί με τη συγκεκριμένη διαπίστωση. Η ίδια τάση παρατηρείται και στους αρχηγούς, με τη Φώφη Γεννηματά να θεωρείται πιο σοσιαλδημοκρατική φιγούρα από τον Αλέξη Τσίπρα (48,2% έναντι 37,3%). Στην ερώτηση «ποιο κόμμα θα θέλατε να είναι ο ισχυρός προοδευτικός πόλος απέναντι στη ΝΔ», το Κίνημα Αλλαγής δείχνει ξανά μικρό προβάδισμα απέναντι στον ΣΥΡΙΖΑ, με 41,9% και 41,4% αντίστοιχα. Στην Κουμουνδούρου κερδίζουν από άποψη συσπείρωσης, ενώ στη ΝΔ εμφανώς προτιμούν εκ των δύο το Κίνημα Αλλαγής – δεδομένο που αφενός μπορεί να χρησιμοποιηθεί από τους πιο αντιδεξιούς του ΣΥΡΙΖΑ, αφετέρου δείχνει μια παραδοχή εκ μέρους του αντιπάλου που κανονικά θα έπρεπε να ανήκει στην αξιωματική αντιπολίτευση και όχι στο τρίτο κόμμα. Εμφανώς, πάντως, οι ψηφοφόροι του Κινήματος Αλλαγής θα ήθελαν να το δουν να μετακινείται προς το Κέντρο, ενώ θεωρούν τη Γεννηματά κατά κύριο λόγο κεντρώα πολιτικό. Αντίθετα, το 48,3% των ψηφοφόρων του ΣΥΡΙΖΑ προτείνει μετατόπιση στα αριστερά για το κόμμα του.

Στην μάχη του Κέντρου έχει μπει και η ΝΔ, κυρίως διά του αρχηγού της. Η πλειοψηφία των ψηφοφόρων της ΝΔ και του Κινήματος Αλλαγής θεωρούν τον Κυριάκο Μητσοτάκη κεντροδεξιό πολιτικό (με 55% και 51,3%), ενώ μόνο οι ψηφοφόροι του ΣΥΡΙΖΑ βλέπουν σε αυτόν, με μεγάλη απόκλιση, έναν αμιγώς δεξιό πολιτικό. Γεγονός που ενισχύει τη διαπίστωση πως οι κεντρώοι ψηφοφόροι (που σε μεγάλο βαθμό τριγυρνούν από το 2015 έως σήμερα δανείζοντας την ψήφο τους κάθε φορά στην πλατφόρμα με την οποία συμφωνούν περισσότερο) δεν έχουν κατασταλάξει ακόμα ποιο κόμμα τους εκφράζει.