Εκαναν καλά που σταμάτησαν;

Από την περασμένη Κυριακή, όταν ο Ολυμπιακός κέρδισε την ΑΕΚ με 5-1 στο ΟΑΚΑ, ξεκίνησε μια συζήτηση για το αν ο πρωταθλητής έκανε καλά που σταμάτησε μετά το γκολ του Φορτούνη. Η ομάδα του Ολυμπιακού έμοιαζε μετά το πέμπτο γκολ σαν να πήρε εντολή από τον προπονητή της να μη συνεχίσει: ο Πέδρο Μαρτίνς βγάζοντας τον Ελ Αραμπί και τον Καμαρά και περνώντας τον ξεχασμένο Ντρέγκερ στη θέση του Χολέμπας είχε στείλει ένα μήνυμα φρεναρίσματος – οι παίκτες προσαρμόστηκαν. Η ερώτηση είναι αν έκαναν καλά.

Σχολές

Στο ευρωπαϊκό ποδόσφαιρο για αυτού του είδους τις συμπεριφορές υπάρχουν δύο σχολές σκέψεις. Τη μία την πρεσβεύουν οι Γερμανοί, οι Ολλανδοί και οι Αγγλοι, αλλά την ασπάζονται και ομάδες όπως η Ρεάλ Μαδρίτης και η Μπαρτσελόνα. Με βάση τη λογική όλων αυτών μια ομάδα δεν πρέπει να σταματά ποτέ να φορτώνει έναν αντίπαλο με γκολ όσο αδύναμος και να είναι αυτός. Το «φρενάρισμα» στη λογική όλων αυτών μαρτυρά μια έλλειψη σεβασμού: οφείλεις, λένε, να δείξεις στον αντίπαλο όλες του τις αδυναμίες. Για αυτόν τον λόγο, σε μια χρονιά που η ελλιπής προετοιμασία και τα μπερδέματα με τον κορωνοϊό μεγάλωσαν και τα προβλήματα των ομάδων, είδαμε στην Αγγλία τη Λίβερπουλ να δέχεται επτά γκολ από την Αστον Βίλα ή τη Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ να δέχεται έξι γκολ από την Τότεναμ, ενώ μάλιστα προηγήθηκε και στο σκορ. Για την Μπάρτσα και τη Ρεάλ από την άλλη τέτοια θέματα δεν υπάρχουν: στα μεταξύ τους ματς έχουν υπάρξει πεντάρες και τεσσάρες που δύσκολα βλέπεις σε άλλα ευρωπαϊκά ντέρμπι. Τη λογική της Μπάρτσα είχε κι όταν δούλευε στην Ελλάδα ο Βαλβέρδε. Ο Ολυμπιακός του είχε βάλει στις 20 Μαρτίου του 2011 έξι γκολ στην ΑΕΚ στο Γ. Καραϊσκάκης χωρίς να σταματήσει κι ο Χιμένεθ που ήταν και τότε στον πάγκο της Ενωσης δεν του κράτησε κακία.

Λογική

Οι Ιταλοί, οι Πορτογάλοι όπως ο Μαρτίνς, αλλά και οι Γάλλοι και οι Ανατολικοευρωπαίοι έχουν άλλη λογική: λένε ότι είναι καλύτερο να σέβεσαι τον αντίπαλο και να μην υπερβάλλεις. Ο Λομπανόφσκι έγραφε στη βιογραφία του ότι το 1986 έκανε λάθος όταν επέτρεψε στους παίκτες της Σοβιετικής Ενωσης να βάλουν έξι γκολ στην Ουγγαρία. Πιστεύει ότι εκείνη η εμφάνιση έκανε τους παίκτες του να αντιμετωπίσουν το Βέλγιο χωρίς μυαλό και το πλήρωσαν: ο προφήτης του επιθετικού ποδοσφαίρου Βαλερί δεν ενστερνίζεται την ανάλυση των κομμουνιστών της εποχής που έλεγαν ότι η FIFA απέκλεισε τη «σοβιετική αρκούδα» τρομάζοντας από όσα είδε στο ματς με τους Ούγγρους. Ομως η ωραιότερη ιστορία έλλειψης σεβασμού που πληρώθηκε έρχεται από την Ιταλία.

Εκατό

Το 1995 η Λάτσιο είχε μια σπουδαία ομάδα που με προπονητή τον Ζντένεκ Τζέμαν είχε πετύχει 100 γκολ στο σύνολο των ματς που έδωσε στις διοργανώσεις που πήρε μέρος – πράγμα εκείνα τα χρόνια απίθανο για ιταλική ομάδα, που μάλιστα δεν κέρδισε και το πρωτάθλημα. Στις 5 Μαρτίου εκείνης της σεζόν η Λάτσιο υποδέχτηκε τη Φιορεντίνα στο Ολίμπικο. Η Φιορεντίνα είχε μια καλή ομάδα, με αρχηγό τον γερόλυκο Ντι Μάουρο και αστέρια τον τερματοφύλακα Τόλντο, τον πορτογάλο οργανωτή Ρουί Κόστα και τον μόνιμο σκόρερ Γκάμπριελ Μπατιστούτα. Αλλά η Λάτσιο είχε τον Μπόκσιτς, τον Αρον Βίντερ, τον Σινιόρι και τον Καζιράγκι και κυρίως ένα καταπληκτικά οργανωμένο επιθετικό παιχνίδι. Στο ημίχρονο προηγήθηκε με 3-0, αλλά κανείς δεν μπορούσε να φανταστεί το υπερθέαμα που θα ακολουθούσε. Πατώντας τέρμα το γκάζι η Λάτσιο έβαλε άλλα πέντε γκολ στο δεύτερο ημίχρονο: το τελευταίο ο Καζιράγκι με πέναλτι στις καθυστερήσεις. Οι Βιόλα είχαν αντιδράσει και είχαν μειώσει με τον Μπατιστούτα σε 5-2 κάποια στιγμή, αλλά στο τέλος κατέρρευσαν: το τελικό 8-2 παραμένει η πιο μεγάλη ήττα στην ιστορία τους.

Γκρέτζιο

Είχα την τύχη να δω αυτό το επιθετικό υπερθέαμα από τα δημοσιογραφικά του Ολίμπικο καθισμένος δίπλα σε έναν σοφό ιταλό δημοσιογράφο, τον μακαρίτη πλέον Ετσιο Γκρέτζιο. Ο Ετσιο δεν έμοιαζε ούτε με τον Γκάσμαν, ούτε με τον Μαστρογιάνι, ούτε καν με τον Αλμπέρτο Σόρντι, που δεν ήταν κούκλος, αλλά γοητευτικός. Ο Ετσιο γοητεία δεν είχε, αλλά αγαπούσε τη Λάτσιο κι ήξερε ποδόσφαιρο: μπορεί να του φαινόταν αδύνατο να προφέρει το όνομα Καντσέλκις και ίσως η μόνη λέξη που ήξερε στα αγγλικά να ήταν το «φουτμπόλ», αλλά τα μάτια του είχαν δει πολλά. Οταν ο Καζιράγκι πέτυχε το όγδοο γκολ στις καθυστερήσεις τον θυμάμαι να φωνάζει «vergonia vergonia», δηλαδή «ντροπή». Και κοιτούσα να δω αν κάποιος από τους μεγάλους της ιταλικής κωμωδίας είχε στήσει κάπου κάμερες.

Κάμερες

Θυμάμαι του είχα δώσει ένα ποτήρι νερό για να τον ηρεμήσω, αλλά ήταν αδύνατο. «Ολα αυτά κάνουν μόνο κακό στο ποδόσφαιρο» μου είπε. «Αυτές οι υπερβολές θα πληρωθούν κάποια μέρα πολύ ακριβά. Και να πας στη συνέντευξη Τύπου να πεις στον Τζέμαν ότι αυτό είναι έλλειψη σοβαρότητας» μου ‘χε πει αναψοκοκκινισμένος. Τρία χρόνια αργότερα τον θυμήθηκα. Η Λάτσιο πήγε προτελευταία αγωνιστική του πρωταθλήματος να παίξει στη Φλωρεντία. Εψαχνε μια νίκη για να γιορτάσει το δεύτερο πρωτάθλημα της ιστορίας της. Η Φιορεντίνα αγωνίστηκε με σπάνιο πάθος αν και εντελώς αδιάφορη. Το τελικό 1-1 έδωσε στη Μίλαν τη δυνατότητα να προσπεράσει τους Ρωμαίους, και μία νίκη της μία εβδομάδα μετά στην Περούτζια της έδωσε το πρωτάθλημα. Στο Αρτέμιο Φράνκι, λίγα λεπτά πριν από το τέλος του ματς και ενώ η Λάτσιο άφηνε ένα σκουντέτο που έμοιαζε να έχει ραμμένο στη φανέλα της, στην εξέδρα βγήκε ένα μεγάλο πανό. Που έγραφε ότι ποτέ κανένας δεν ξέχασε τα οκτώ γκολ του 1995.

Υπεύθυνοι

Το ποδόσφαιρο είναι ένα παράξενο σπορ που μεγάλωσε χάρη σε βεντέτες, σχέδια εκδίκησης και όρκους. Ο χαμένος υποφέρει, αλλά κατά βάθος ο γερο-Ετσιο είχε δίκιο: πρέπει να τον αφήνεις με τον πόνο του κι όχι να σβήνεις τσιγάρα στις πληγές του. Ο Μαρτίνς την περασμένη Κυριακή θα μπορούσε να βάλει τον Χασάν δίπλα στον Ελ Αραμπί, να κρατήσει τον Καμαρά στο γήπεδο και να έχει στο τέλος στον αγωνιστικό χώρο έναν Ολυμπιακό με δύο φορ περιοχής, δύο εξτρέμ και τον Φορτούνη. Θα μπορούσε το ματς να λήξει 7-1 ή και 8-2. Αλλά όλα αυτά θα ήταν απλά μια υπερβολή – όπως έλεγε ο γερο-Ιταλός. Οι μεγάλες νίκες περνάνε στην ιστορία – για τις υπερβολές το ποδόσφαιρο σε τιμωρεί. Ο Μαρτίνς εξασφάλισε μια θέση στην ιστορία του Ολυμπιακού – αλλά και της ΑΕΚ. Στην ΑΕΚ θα τον θυμούνται ως έναν κύριο χωρίς να του ρίχνουν κατάρες στο άκουσμα του ονόματός του. Εχουν δικούς τους υπεύθυνους του διασυρμού για να καταριούνται…