Οπου και ό,τι

«Εφυγε από την εταιρεία που ηχογραφούσε», «Βλέπουμε το δέντρο που κρεμάστηκε», «Μεγάλες καταστροφές στη Χίο που έβρεξε», «Στην εφημερίδα που διατέλεσε συντάκτης», «Το νοσοκομείο που υποβλήθηκε σε τεστ», «Το κρεβάτι που κοιμόταν ήταν σκληρό», «Οι εφημερίδες που τυλίγουν τα ψάρια», «Στη γειτονιά που έπαιζε».

Τι κοινό έχουν όλες αυτές οι φράσεις, αλιευμένες από κάθε είδους δημοσιεύματα, πρόσφατα αλλά και παλαιότερα; Μα, την εσφαλμένη χρήση του πoυ. Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις, η φράση «χρειάζεται» όπου, ή έστω την αντωνυμία ο/η/το οποίος/α/ο σε διάφορες πτώσεις. Εχουμε, λοιπόν, και λέμε: «Εφυγε από την εταιρεία όπου (στην οποία) ηχογραφούσε», «Βλέπουμε το δέντρο όπου (στο οποίο) κρεμάστηκε», «Μεγάλες καταστροφές στη Χίο όπου έβρεξε», «Στην εφημερίδα όπου διατέλεσε συντάκτης»,  κ.ο.κ. Διαφορετικά, το ουσιαστικό γίνεται υποκείμενο του ρήματος, οπότε υποβλήθηκε σε τεστ το νοσοκομείο, κοιμόταν το κρεβάτι, κρεμάστηκε το δέντρο, βρέχει η Χίος, οι εφημερίδες τυλίγουν ψάρια, κ.ο.κ.

Μιας και τα αναφορικά είναι σήμερα το κύριο πιάτο στα «Γλωσσίδια», αξίζει να αναφερθεί ένα ακόμα αρκετά συνηθισμένο φάλτσο: η μη χρήση του εντελώς απαραίτητου απ’ ό,τι (προσοχή στο κόμμα, μιλάμε προφανώς για το αναφορικό ό,τι και όχι για τον σύνδεσμο ότι), σε περιπτώσεις όπου γίνεται ένα είδος σύγκρισης. Ενδεικτικά, αλιεύω: «Ηταν πιο όμορφη από την οθόνη», «Η Κρήτη είναι πιο κοντά στη Λιβύη από την Τουρκία», «Ενας καφές στη Ρώμη είναι πιο φθηνός από τα Εξάρχεια», «Το περιοδικό σε ψηφιακή μορφή είναι 2 ευρώ φθηνότερο από το περίπτερο».

Με τη χρήση ενός σκέτου από, όχι μόνο χάνεται το στοιχείο της σύγκρισης, αλλά ενίοτε προκύπτουν και «σουρεαλιστικές» φράσεις/καταστάσεις, όπως η σύγκριση μιας γυναίκας με μια οθόνη ως προς την ομορφιά, η τιμή ενός καφέ στη Ρώμη που είναι φθηνότερη από το να αγοράσεις όλα τα Εξάρχεια, το ψηφιακό περιοδικό που είναι μόλις 2 ευρώ φθηνότερο από ένα ολόκληρο περίπτερο (με το εμπόρευμα ή χωρίς δεν διευκρινίζεται), κ.ο.κ.

Προφανώς λοιπόν, το απ’ ό,τι είναι απαραίτητο και αναντικατάστατο σε τέτοιου είδους φράσεις: «Ηταν πιο όμορφη απ’ ό,τι στην οθόνη», «Η Κρήτη είναι πιο κοντά στη Λιβύη απ’ ό,τι η Τουρκία», «Ο καφές στη Ρώμη είναι πιο φθηνός απ’ ό,τι στα Εξάρχεια», κ.ο.κ.

Επιδόρπιο

Στα διαβάσματα αυτού του καιρού, επηρεασμένα από την επέτειο του 1821, βλέπω συχνά να γίνεται λόγος για γρόσια και παράδες. Να λοιπόν μια μη περιττή, κατά τη γνώμη μου, πληροφορία: μια τουρκική λίρα είχε 100 γρόσια και κάθε γρόσι είχε 40 παράδες.