Ανάκαμψη με προειδοποιήσεις

Η γενική διευθύντρια του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα επανήλθε ξανά στο προσκήνιο με τις νέες προβλέψεις του Ταμείου που κάνουν λόγο για βελτίωση των προοπτικών της παγκόσμιας οικονομίας αλλά και για τον κίνδυνο να αυξηθεί η ψαλίδα μεταξύ πλούσιων και φτωχών κρατών. Το δημοσιονομικό πακέτο των 1,9 τρισ. δολαρίων των ΗΠΑ επιτρέπει να αναθεωρηθούν προς τα πάνω οι προβλέψεις για φέτος και το 2022, είπε η ίδια, η οποία όμως δεν παρέλειψε να κρούσει και τον κώδωνα του κινδύνου. Οπως είπε, έχει αρχίσει να φαίνεται μεγαλύτερη διαφοροποίηση μεταξύ των πιο ευκατάστατων χωρών που προχωρούν με γρήγορα βήματα στον εμβολιασμό των κατοίκων τους και εκείνων που δεν διαθέτουν τους απαραίτητους πόρους για να το κάνουν. «Οι πιο φτωχές χώρες έχουν ήδη περιορισμένα δημοσιονομικά όπλα για να αντιμετωπίσουν την κρίση (…) πολλές είναι εκτεθειμένες σε κλάδους που δέχτηκαν πλήγμα, όπως ο τουρισμός», ανέφερε. Η παγκόσμια ανάπτυξη αναμένεται τώρα να φτάσει το 6%.

Μέχρι το 2022 οι συνολικές απώλειες κατά κεφαλήν εισοδήματος σε σύγκριση με τις προ κρίσεως προβλέψεις θα είναι 11% στις ανεπτυγμένες οικονομίες και 20% στις αναπτυσσόμενες, με εξαίρεση την Κίνα, όπως είπε. Ενα από τα προβλήματα που δημιουργεί το άνοιγμα αυτό της ψαλίδας είναι η αύξηση των κινδύνων στις χρηματοπιστωτικές αγορές, γι’ αυτό και ζήτησε από τις χώρες και τις εποπτικές τους Αρχές να παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις.

Χτύπησε μάλιστα το καμπανάκι για άλλες χώρες από την ανάπτυξη στις ΗΠΑ, η οποία θα μπορούσε να οδηγήσει την Ομοσπονδιακή Τράπεζα (Fed) στο να αυξήσει τα επιτόκια. Κάτι τέτοιο θα μείωνε τις ροές χρημάτων και πιστώσεων σε όλη την οικονομία και θα οδηγούσε σε εκροές από τις πιο φτωχές χώρες. «Αυτό θα προκαλούσε μεγάλες προκλήσεις ειδικά για χώρες μεσαίου εισοδήματος με μεγάλες ανάγκες εξωτερικής χρηματοδότησης και ανεβασμένα επίπεδα χρέους», προειδοποίησε.

Ο ρόλος του Ταμείου είναι σημαντικός στις προσπάθειες αντιμετώπισης της κρίσης και η ίδια θεωρείται ως πολύ απαιτητική στη δουλειά της. Οπως έχει πει παλιός συνεργάτης της, ζητά πολλά από τους άλλους αλλά και από τον εαυτό της.

Το βιογραφικό της Γκεοργκίεβα είναι πλούσιο, όπως θα περίμενε βέβαια κανείς για την επικεφαλής του ΔΝΤ. Ξεκίνησε την καριέρα της στον όμιλο της Παγκόσμιας Τράπεζας το 1993 ως οικονομολόγος με ειδίκευση στην Ευρώπη και την Κεντρική Ασία. Στην πορεία κατάφερε να ανέβει στην ιεραρχία φτάνοντας εκεί μέχρι το πόστο της εκτελεστικής διευθύντριας της Παγκόσμιας Τράπεζας, θέση στην οποία παρέμεινε από το 2017 έως το 2019. Διετέλεσε επίσης αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής υπό τον Ζαν – Κλοντ Γιούνκερ από το 2014 έως το 2016. Το 2014 είχε διοριστεί αντιπρόεδρος του Γραφείου Προϋπολογισμού και Ανθρώπινου Δυναμικού της ΕΕ.

Μετά τις πρώτες πανεπιστημιακές της σπουδές στο Πανεπιστήμιο της Σόφιας στη Βουλγαρία μετανάστευσε στις ΗΠΑ, όπου έγινε δεκτή στο Τεχνολογικό Ινστιτούτο της Μασαχουσέτης (ΜΙΤ). Η Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα είναι παντρεμένη και έχει ένα παιδί. Οπως δηλώνει η ίδια, της αρέσει να ταξιδεύει και να παίζει κιθάρα.

Προτάθηκε από τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ενωσης για να αντικαταστήσει την Κριστίν Λαγκάρντ όταν η τελευταία αποφάσισε να παραιτηθεί από τα ηνία του ΔΝΤ για να αναλάβει επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Η Λαγκάρντ αντικατέστησε τον Μάριο Ντράγκι όταν η θητεία του έληξε χωρίς δυνατότητα ανανέωσης.

Η Γκεοργκίεβα ως οικονομολόγος βουλγαρικής καταγωγής κέρδισε, όπως ήταν ίσως αναμενόμενο, τη στήριξη των χωρών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης. Είχε επίσης την υποστήριξη και πολλών χωρών του Νότου, όπως η Ιταλία, η Ισπανία και η Πορτογαλία. Επιπλέον κατάφερε να κερδίσει την υποστήριξη της Γαλλίας που, απ’ ό,τι φάνηκε, ήταν καθοριστική για να λάβει τελικά το χρίσμα. Για να καταλήξουν στην επιλογή της Γκεοργκίεβα οι Ευρωπαίοι χρειάστηκαν 12 ώρες διαπραγματεύσεων στις αρχές του Αυγούστου του 2019. Με την Γκεοργκίεβα οι γυναίκες αύξησαν σημαντικά την εκπροσώπησή τους σε κορυφαία ευρωπαϊκά και διεθνή αξιώματα. Πλέον, γυναίκες είναι στην ηγεσία του ΔΝΤ, της ΕΚΤ, αλλά και της Κομισιόν, καθώς εκεί πρόεδρος είναι η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν. Σημειώνεται ότι στα πλαίσια άτυπης συμφωνίας με τις ΗΠΑ η Ουάσιγκτον έχει τον πρώτο λόγο για τον επικεφαλής της Παγκόσμιας Τράπεζας και οι Βρυξέλλες τον πρώτο λόγο για το πρόσωπο που θα ηγείται του ΔΝΤ.

Για να αναλάβει καθήκοντα επικεφαλής του ΔΝΤ η Γκεοργκίεβα είχε επίσης να ξεπεράσει κι ένα απροσδόκητο εμπόδιο. Το Ταμείο χρειάστηκε να αλλάξει τον εσωτερικό του κανονισμό που έθετε όριο ηλικίας για να τοποθετηθεί οποιοδήποτε άτομο ως επικεφαλής του. Η Γκεοργκίεβα που το 2019 ήταν 66 ετών δεν θα μπορούσε να διεκδικήσει τη θέση με τον κανονισμό αυτό επειδή δεν επέτρεπε την υποβολή υποψηφιοτήτων σε άτομα άνω των 65 ετών. Τελικά όμως φαίνεται ότι αυτό δεν αποτέλεσε ουσιαστικό εμπόδιο. Το Εκτελεστικό Συμβούλιο του ΔΝΤ συνεδρίασε ειδικά για τον σκοπό αυτό και αποφάσισε να καταργηθεί το όριο ηλικίας για τη θέση του γενικού διευθυντή του οργανισμού. Επίσης το Εκτελεστικό Συμβούλιο του ΔΝΤ πρότεινε να καταργηθεί και το ηλικιακό όριο των 70 ετών για την παραμονή του γενικού διευθυντή του Ταμείου στη θέση αυτή. Μεγάλος της αντίπαλος για την ηγεσία του ΔΝΤ ήταν μέχρι το τέλος ο πρώην πρόεδρος του Eurogroup Γερούν Ντεϊσελμπλούμ.