Οταν η πολιτική «μαγεύει» αριθμούς

Κατέληγα το σημείωμα του προηγούμενου Σαββάτου με την εξής ευχή: «Αντί της χασμωδίας των τηλεπαραθύρων και προτού εξαντληθεί η πίστη μας στους ειδικούς, θέλουμε να ακούσουμε ξανά τον πράο και πειστικό λόγο του Σωτήρη Τσιόδρα». Ο καθηγητής μίλησε, πράγματι, στην Ακαδημία Αθηνών και στο ευρύ κοινό που «βουτά τη γλώσσα στο μυαλό» προτού μιλήσει. Δεν ήταν πράος αλλά ανήσυχος. Λογικό, γιατί ολόκληρο τον Φεβρουάριο, μαζί με την επιτροπή έχασε και η πολιτική τον στόχο συνοχής της κοινωνίας. Ευτυχώς, οι περισσότεροι συνεχίζουν να συνταράσσονται, τουλάχιστον οι εχέφρονες, στην ανάκρουση των ρέκβιεμ. Λιγότεροι, καθοδηγούμενοι ηθικά από τη μείζονα αντιπολίτευση συνέχισαν τα «καλέσματα» για συγχρωτισμό στις «εστίες αντίστασης στο καθεστώς».

Στην Σχολή Επιδημιολογίας του Πανεπιστημίου του Χάρβαρντ λένε: «Μελετούμε τη συχνότητα, την κατανομή και τους προσδιοριστικούς παράγοντες των νοσημάτων, ως θεμέλιο της επιστήμης της δημόσιας υγείας». Αυτό κάνουν και οι δικοί μας επιδημιολόγοι και θα ήταν καλό να παρουσιάζουν αυτοί, αντί των πολιτικών, αριθμούς, ποσοστά και διαγράμματα. Να αξιολογούν δημοσίως κράτος και σύστημα υγείας στην εποχή του Covid-19. Λατρεύω τη Στατιστική εδώ και πενήντα χρόνια, από τότε που διάβασα τις μόλις 115 σελίδες ενός σπουδαίου βιβλίου όπου με σοφία αναφέρεται: «Μια διαφορά είναι διαφορά μόνον αν κάνει τη διαφορά» (Α difference is a difference only if it makes a difference, Darell Huff στο How to Lie with Statistics, εκδοθέν το 1954 και ανατυπωμένο το 1973).

Το αγνοεί, προφανώς, ο νεοαριστερός αντιπολιτευτής όταν αγωνιά, όπως έκανε στη Βουλή, να αποδείξει ότι η Ελλάδα δεν τα καταφέρνει. Παράδειγμα, χρησιμοποιεί έναν περίπλοκο δείκτη θνησιμότητας (fatality rate), κόβει-ράβει «βολικά» τις ημερομηνίες μόνον για να τρομάξει πως «είμαστε πρώτοι στην Ευρώπη σε ρυθμό θνητότητας». Δεν πρόσεξε καν τη σημείωση ότι ο δείκτης είναι μια «ανασφαλής μέτρηση του κινδύνου θανάτου». Στην απέναντι πλευρά, σκληρός ίσως αλλά άμεσος, ο Πρωθυπουργός, πιστός ορθολογιστής, προτίμησε να αναφερθεί στις απώλειες ανά εκατομμύριο ανθρώπων: 822 στις 6 Απριλίου. Πολύ λιγότεροι από όλα τα κράτη της Ενωσης (πλην Δανίας -419, Εσθονίας -726, Φινλανδίας -155), με τις Γαλλία στους 1.488, Γερμανία 927, Βέλγιο 1.995, Ελβετία 1.195 και Αυστρία 1.052. Μπέρδεμα στη μαυρίλα των θανάτων, νοητική αναταραχή και στην ελπίδα του εμβολίου.

Επιμένουν με το πλήθος μοναδικών εμβολιασμών κρατών που δεν δεσμεύουν τη δεύτερη δόση (σύμφωνα με το υπέροχο σύστημα Πιερρακάκη) και όχι τους ασφαλώς διπλοεμβολιασμένους. Ακόμη κι έτσι, στην πρώτη περίπτωση υστερούμε κατά μόλις 1% από την ΕΕ. Ενώ στη δεύτερη, με σωστή σύγκριση, είμαστε πρώτοι. Οταν η πολιτική προσπαθεί να «μαγέψει» τους αριθμούς για να ταιριάξουν σε προκάτ απόψεις, το κράτος χάνει την εμπιστοσύνη του πολίτη. Βεβαίως, οι μάχες περί διαγραμμάτων δεν πρέπει να μας κάνουν να ξεχνούμε ότι δουλειά της πολιτικής είναι να εμπνέει θέληση κι εμπιστοσύνη.

Ο Μπάμπης Παπαδημητρίου είναι δημοσιογράφος και βουλευτής