Η Danone και ο «καπιταλισμός με ανθρώπινο πρόσωπο»

^«Πιστεύω ότι στον κόσμο που ζούμε και σίγουρα στον κόσμο ο οποίος ανοίγεται ήδη μπροστά μας θα δίνεται ολοένα μεγαλύτερη προσοχή στο ήθος των επιχειρήσεων και των διάφορων προϊόντων από την πλευρά καταναλωτών, κυβερνήσεων, εργαζομένων, της κοινωνίας των πολιτών και πολλών άλλων».

Αυτά δήλωνε τον Ιούλιο του 2020 στο περιοδικό «Fortune» ο Εμανουέλ Φαμπέρ, διευθύνων σύμβουλος τότε της γαλλικής Danone από το 2014 και πρόεδρός της από το 2015. Προσπάθησε δε να εξηγήσει τους λόγους που τον οδήγησαν στην απόφαση να προωθήσει ένα διαφορετικό επιχειρηματικό μοντέλο.

Δήλωσε έτοιμος, με άλλα λόγια, να αναλάβει συγκεκριμένες δεσμεύσεις με στόχο τον σεβασμό της δημόσιας υγείας και του πλανήτη, καθώς και των ανθρώπων που εργάζονταν στην Danone. Ειδικά όσον αφορά τους τελευταίους, με το ξέσπασμα της πανδημίας ο όμιλος είχε εγγυηθεί πως δεν θα χαθεί ούτε μία από τις περίπου 100.000 θέσεις εργασίας παγκοσμίως – αν και στο τέλος Νοεμβρίου ανακοίνωνε τις πρώτες 2.000 απολύσεις…

Ολα τα παραπάνω αποτυπώθηκαν στο σύνθημα της Danone, της εταιρείας με πωλήσεις 25 δισ. δολαρίων παγκοσμίως, το οποίο συνοδεύει τη φωτογραφία ενός παιδιού που κοιτά προς τα άστρα: «Ενας Πλανήτης, Μια Υγεία». Το όραμα έδειξε, μάλιστα, να συγκινεί και τον Εμανουέλ Μακρόν, ο οποίος το 2019 ανέθεσε στον Φαμπέρ να ηγηθεί ενός συνασπισμού γαλλικών επιχειρήσεων για την καταπολέμηση των ανισοτήτων σε όλα τα επίπεδα. Ο πρόεδρος της Γαλλίας θα θυμήθηκε, προφανώς, τι είχε συμβεί και το 2018, όταν ο εκλεκτός του είχε «αποκηρύξει» το συνταξιοδοτικό πακέτο των 1,2 εκατ. ευρώ ετησίως για να ενταχθεί στο ασφαλιστικό σχήμα που καλύπτει τους «κοινούς» υπαλλήλους της εταιρείας – «αρκούμενος», έτσι, στα 2,8 περίπου εκατομμύρια της ετήσιας αμοιβής του.

Φαίνεται, ωστόσο, πως δεν είχαν όλοι την ίδια άποψη. Κι αυτό κατέστη πασιφανές μετά το ξέσπασμα της πανδημίας. Τα πράγματα έγιναν πιο δύσκολα από τη στιγμή που οι δείκτες των μετοχών αποτύπωσαν την υστέρηση της Danone (άρα και των μερισμάτων) έναντι βασικών ανταγωνιστών της, όπως οι Nestle και Unilever.

Σε αυτό το φόντο, με μπροστάρηδες την αμερικανική Artisan Partners και την Bluebell Capital, που ελέγχουν το 6% του μετοχικού κεφαλαίου του ομίλου, κάποιοι επενδυτές απαίτησαν την απομάκρυνση εδώ και τώρα του Φαμπέρ. Χωρίς δε να χάσουν χρόνο, πρότειναν και τους αντικαταστάτες του: Ως νέο πρόεδρο τον Ζιλ Σνεπ και ως νέο δίδυμο εκτελεστικών διευθυντών τη Βερονίκ Πεντσιενάτι-Μποσέτα και τον Σέιν Γκραντ.

Υπό το βάρος των ασφυκτικών πιέσεων, ο Φαμπέρ αναγκάστηκε να συνθηκολογήσει και η εταιρεία δημοσιοποίησε την απόφασή του να παραιτηθεί τη Δευτέρα 15 Μαρτίου.

Εχουμε, λοιπόν, να κάνουμε με έναν (ακόμη) θρίαμβο των σκοτεινών… Νταρθ Βέιντερ του καπιταλισμού σε βάρος των Τζεντάι, που επιδιώκουν με τα φωτόσπαθά τους να του δώσουν ένα πιο ανθρώπινο πρόσωπο; «Ενα τέτοιο συμπέρασμα θα ήταν κάπως αφελές» σημείωνε η γαλλική «Liberation» στις 17 Μαρτίου.

«Η ερμηνεία αυτού που συνέβη ως απόδειξης για το γεγονός ότι ο καπιταλισμός δεν επιθυμεί την ύπαρξη μιας εταιρείας με αποστολή ανάλογη της Danone είναι αυθαίρετη» δήλωσε στην ίδια εφημερίδα, δέκα ημέρες αργότερα, κορυφαίο στέλεχος μιας από τις εισηγμένες στον δείκτη CAC 40. Από την πλευρά του, ο Ζαν-Ζακ Μπαρμπερίς, ένας από τους διαχειριστές της Amundi, που διαχειρίζεται κεφάλαια ύψους 1,7 τρισ. ευρώ και είναι η μεγαλύτερη στο είδος της στην Ευρώπη, ισχυρίστηκε ότι εάν η Danone «είχε μια πιο ευρωπαϊκή μετοχική σύνθεση, η ιστορία θα είχε γραφεί διαφορετικά».

Επιχείρησε, έτσι, να ρίξει την ευθύνη στον αγγλοσαξονικό καπιταλισμό, που εκφράζεται από τους δύο μεγαλομετόχους του ομίλου – τις αμερικανικές MFS (9,3%) και Blackrock (6,2%). Φιλότιμη, αναμφίβολα, η προσπάθεια να διασωθεί η τιμή του γαλλικού και γενικότερα του ευρωπαϊκού μοντέλου…