Η άνιση ανάκαμψη της παγκόσμιας οικονομίας

Οι πιθανότητες για μια γρήγορη, ομοιόμορφη ανάκαμψη από την κρίση COVID-19 έχουν μειωθεί και η παγκόσμια οικονομία αντιμετωπίζει τώρα αποκλίνουσες προοπτικές ανάπτυξης. Η ευφορία του εμβολιασμού έχει μετριαστεί από την αργή διάθεση εμβολίων στις περισσότερες χώρες, ενώ νέα κύματα μολύνσεων COVID-19 απειλούν την ανάπτυξη πολλών οικονομιών. Οι ΗΠΑ και η Κίνα θα είναι οι κύριοι μοχλοί της παγκόσμιας ανάπτυξης το 2021.

Η βιομηχανική παραγωγή ανέκαμψε στις περισσότερες χώρες, ενισχύοντας τις τιμές των βασικών προϊόντων και το διεθνές εμπόριο. Ωστόσο, οι ΗΠΑ, η Κίνα, η Ινδία, η Ινδονησία και η Νότια Κορέα πιθανότατα θα είναι οι μόνες μεγάλες οικονομίες που θα υπερβούν τα επίπεδα του ΑΕΠ πριν από την πανδημία μέχρι το τέλος του τρέχοντος έτους. Στις περισσότερες άλλες περιοχές, η ύφεση του 2020 πιθανότατα θα αφήσει μακροχρόνιες ουλές τόσο στο ΑΕΠ όσο και στην απασχόληση. Η αμερικανική οικονομία είναι έτοιμη για ένα έτος άρσης περιορισμών, καθώς η τεράστια δημοσιονομική ώθηση, οι χαλαρές νομισματικές πολιτικές και η ζήτηση μεταφράζονται σε ταχεία αύξηση του ΑΕΠ.

Μετά από μια έντονη πτώση κατά τη διάρκεια του 2020, το δολάριο ΗΠΑ ενισχύθηκε το 2021. Σε συνδυασμό με την ανοδική τάση των αποδόσεων των αμερικανικών ομολόγων, αυτό υπονομεύει πολλές αναδυόμενες αγορές και άλλες αναπτυσσόμενες οικονομίες, ιδίως εκείνες με μεγάλη έκθεση σε ξένο νόμισμα-χρέος. Οι πιέσεις στις χρηματοπιστωτικές αγορές θα μπορούσαν να ενταθούν εάν τα διαφορετικά αναπτυξιακά πρότυπα (με τις ευάλωτες οικονομίες να καταγράφουν ασθενέστερη ανάπτυξη) παραμένουν έως το 2021. Ετσι, η παγκόσμια οικονομία έχει φτάσει σε μια κρίσιμη στιγμή. Πολλές χώρες αγωνίζονται για το αν θα ανοίξουν τις οικονομίες τους παρά τη συνεχιζόμενη εξάπλωση του ιού και εάν θα παρουσιάσουν πρόσθετα μακροοικονομικά κίνητρα, τα οποία θα μπορούσαν να τις εκθέσουν σε δυσμενή παραχώρηση μεταξύ βραχυπρόθεσμων οφελών και μακροπρόθεσμων τρωτών σημείων. Οι αβεβαιότητες είναι έντονες, το στοίχημα είναι υψηλό και μια μη σταθερή χάραξη πολιτικής θα έβλαπτε την εμπιστοσύνη των καταναλωτών και των επιχειρήσεων στις ασθενέστερες οικονομίες, αυξάνοντας τις οικονομικές πιέσεις. Η συνταγή για μια ισχυρή και ανθεκτική ανάκαμψη παραμένει η ίδια: αποφασιστικά μέτρα για τον έλεγχο του ιού, σε συνδυασμό με ισορροπημένο νομισματικό και φορολογικό κίνητρο και πολιτικές που υποστηρίζουν τη ζήτηση και βελτιώνουν την παραγωγικότητα. Σε οικονομίες που ανακάμπτουν έντονα, θα ήταν πρόωρο να χαλαρώσουν από όλες τις πλευρές. Αλλού, οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής θα πρέπει να διπλασιάσουν τις προσπάθειές τους σε περισσότερα μέτωπα.

Ο Εσουάρ Πρασάντ είναι καθηγητής Οικονομικών του Cornell University και συνεργάτης του Brookings Institution.