Η ρεαλιστική αναζήτηση της ευτυχίας

Κάθομαι σε ένα παγκάκι που κοιτάζει τον Αραβικό Κόλπο με το λάπτοπ μου συνδεδεμένο στο ενσωματωμένο πάουερ μπανκ του. Λίγο παρακάτω ένα από τα σύγχρονα αρχιτεκτονικά θαύματα ξεχωρίζει, ο θόλος του Μουσείου Λούβρου. Η γειτονιά μου, η Νήσος Σαντιγιάτ με τη διάσημη λευκή παραλία της, τα απογεύματα γεμίζει με ανθρώπους από τις τέσσερις γωνιές της Γης που κάνουν βόλτες, γελούν, συνυπάρχουν αρμονικά, σε ένα απόλυτα κοσμοπολίτικο περιβάλλον.

3.423,07 χιλιόμετρα μακριά από τις Ελένες μου το μάτι του κοινωνικού επιστήμονα δεν σταματά να «μετρά». Βρίσκομαι σε ένα από τα λίγα επιτυχημένα κράτη στο σύγχρονο διεθνές σύστημα. Στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και στο Εμιράτο του Αμπου Ντάμπι. Στη Θεωρία των Διεθνών Σχέσεων είναι δύσκολο να ορίσεις την «επιτυχία» κυρίως με όρους ποιοτικής ανάλυσης. Στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα όμως η επιτυχία είναι ουσιαστική και εκκινεί από τον άρρηκτο δεσμό κοινωνίας και πολιτικής ηγεσίας. Ο επικεφαλής του κράτους, ο πρίγκιπας Μοχάμεντ Μπιν Ζαγιέντ αλ Ναχιάν, μια εκσυγχρονιστική προσωπικότητα όχι μόνο για τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα αλλά διεθνώς, στέκεται επικεφαλής αλλά και δίπλα στους πολίτες. Οταν, για παράδειγμα, ξεκίνησε η κρίση της πανδημίας, ο MBZ, όπως οι πολίτες τον αποκαλούν με αγάπη, με δημόσιο διάγγελμά του δεσμεύτηκε ότι όλοι μαζί θα εξέλθουν του ρευστού πεδίου. Σήμερα, έναν χρόνο μετά, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα στηρίζουν με ιατρικοφαρμακευτικό υλικό πολλά κράτη της Αφρικής, της Ασίας και της Μέσης Ανατολής που δεν έχουν τους πόρους να αντιμετωπίσουν την πανδημία, ενώ στο εσωτερικό του κράτους οι εμβολιασμοί συνεχίζονται με αμείωτους ρυθμούς και η αγορά έχει πλέον ανοίξει κανονικά. Ο ισχυρός δεσμός σύνδεσης μεταξύ κοινωνίας και ηγεσίας οικοδομεί την εθνική ενότητα – βασικός στόχος για κάθε κράτος στο σύγχρονο διεθνές σύστημα, αλλά και απαραίτητο συστατικό για την επίτευξη του φαινομένου «Rally ’round the Flag» σε στιγμές που η συλλογική συσπείρωση καθίσταται επιτακτική λόγω των κρίσιμων συνθηκών. Αν κάποιος θεωρήσει ότι η επιτυχία αυτή των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων στηρίζεται στα πετρελαϊκά κοιτάσματα, λανθάνει. Η Bενεζουέλα, για παράδειγμα, έχει πιο πλούσια κοιτάσματα από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, αλλά δεν απολαύει της σταθερότητας και της ανάπτυξης των Εμιράτων.

Επιπλέον, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα μετέχουν επάξια στη διεθνή πρωτοπορία με παρουσία στο Διάστημα. Πριν από λίγες εβδομάδες το διαστημόπλοιο «Hope» μπήκε σε τροχιά γύρω από τον πλανήτη Αρη, ενώ ήδη διενεργούνται μελέτες από το Εθνικό Πρόγραμμα των Εμιράτων για δημιουργία μόνιμης παρουσίας στον Κόκκινο Πλανήτη μέχρι το 2117. Την ημέρα που το «Hope» μπήκε σε τροχιά, μπορούσες να διαβάσεις παντού στους δρόμους και στα εμπορικά του Αμπου Ντάμπι το μήνυμα «#Arabs_in_Mars». Υπερηφάνεια, χαρά, δέσμευση για το μέλλον σε τρεις μόνο λέξεις!

Η επιτυχία των Εμιράτων είναι πολυεπίπεδη. Είναι ένα αρμονικό χωνευτήρι που όμως, αντί να δημιουργεί μια συνθήκη κοινωνικής ομοιομορφίας, ενθαρρύνει την πολυποικιλότητα και αναδεικνύει την πολιτισμική και θρησκευτική πολυφωνία μέσα από την αρχή του αμοιβαίου σεβασμού, όχι μόνο ως προς τις άλλες δυο αβρααμικές μονοθεϊστικές θρησκείες, αλλά και για τον ινδουισμό και τον βουδισμό. Είναι ένας τεχνολογικός παράδεισος όπου πλέον η καθημερινότητα του πολίτη με το κράτος κινείται μόνο μέσω έξυπνων εφαρμογών στα κινητά τηλέφωνα. Είναι ένα κράτος που θέτει στόχους και τους υλοποιεί, ονειρεύεται συντεταγμένα για το μέλλον και αναζητεί δημιουργικά και επίμονα την ευτυχία σε ατομικό και συλλογικό επίπεδο. Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα είναι η σύγχρονη «Εξυπνη Σπάρτη» (Smart Sparta), το θέμα της επόμενης επιστημονικής μου μονογραφίας, και είναι ένας στενός σύμμαχος της Ελλάδας σε αυτούς τους ρευστούς καιρούς. Κι αυτή είναι μια σχέση κομβική που οφείλουμε να την εξελίξουμε δημιουργικά, σε όλους τους τομείς της οικονομίας, του πνεύματος και της ασφάλειας.

Ο ήλιος δύει στη Νήσο Σαντιγιάντ. Από μακριά οι ήχοι της τελευταίας προσευχής της ημέρας έρχονται στα αφτιά μου. Μια ομάδα μικρών αγοριών παίζει μπάλα, φορώντας διαφορετικές φανέλες από όλα τα μήκη και τα πλάτη της Γης, αλλά με πρόσωπα χαρούμενα. Η αναζήτηση της ευτυχίας σε αυτόν τον τόπο δεν είναι μια ευχή αλλά μια ρεαλιστική στόχευση.

Ο Σπύρος Λίτσας είναι καθηγητής Θεωρίας των Διεθνών Σχέσεων. Σε εκπαιδευτική άδεια από το Πανεπιστήμιο Μακεδονίας, φιλοξενείται από τη Rabdan Academy στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.