Αλερετούρ στις ρίζες

Μία εβδομάδα μετά τους εορτασμούς για τα 200 χρόνια από το 1821 και ακόμη μηρυκάζουμε το κόνσεπτ «κιμάς γαρίδας» – ούτε κατσίκες να ‘μαστε. Κινδύνευσε να κατακρημνιστεί, σου λέει, το πολύ υψηλό αισθητικό μας επίπεδο από κάτι ραγίσματα στο μπισκότο από μελάνι σουπιάς. Πολύ δήθεν, πολύ τάχα μου, πολύ βλαχογκλάμουρ, πολύ έτσι, πολύ κοτέτσι. Και γιατί μακρόστενα τραπέζια και όχι μια ροτόντα – από αυτές τις ωραίες, τις τσόχινες, τις πτυσσόμενες που είχε και η θεία Ευθυμία και μια την έστηνε ασκέπαστη για μπιρίμπα, μια της πέταγε ένα τραπεζομάντηλο επάνω για να κάθεται, το Πάσχα, η νεολαία. Πώς ήταν στο «Βίβα Ρένα» με τη Βλαχοπούλου η καπιτάλε σκηνή της δεξίωσης στο τέλος; Α γεια σου.

Για να σοβαρευτούμε λίγο, τόσο όσο χρειάζεται δηλαδή, δεν είναι τυχαία η διαχρονική επιτυχία της Μαντάμ Σουσού του Ψαθά. Από το 1940 και κυκλοφορεί ακόμη ανάμεσά μας. Αλλάζοντας κάθε τόσο στυλ, λανγκάζ, απόψεις, γούστα, ακόμη και πολιτικές πεποιθήσεις. Διατηρώντας πάντα όμως το αφ’ υψηλού ύφος της. Διότι πάντα αυτή γνωρίζει καλύτερα. Και αναγνωρίζει, μυρίζεται με την υπερυψωμένη μυτούλα της το κιτς, το βλαχομπαρόκ, την μπαναλιτέ.

Οι λέξεις αλλάζουν, οι νοοτροπίες, κατά βάση, μένουν ίδιες. Στη δεκαετία του 1970, η ανερχόμενη τάξη ήθελε να αποτινάξει το παρελθόν και τις ρίζες της. Εσβησε το χωριό της από τον χάρτη της μνήμης της και ανακάλυψε το οροφοδιαμέρισμα και τις γαρίδες κοκτέιλ με σος από μαγιονέζα, κέτσαπ και ουίσκι. Και μετά, τα παιδιά της ήθελαν επιστροφή στις ρίζες και στη φύση (με τζιπ 4Χ4) και να κάνουν το μισογκρεμισμένο σπίτι στο χωριό παραδοσιακό μπουτίκ ξενώνα. Από τότε είμαστε σε ένα συνεχές πίσω – μπρος. Από τα ριζότα στα τραχανώτα, από τα σούσι στις προβατίνες και από το νεγκρόνι στο τσίπουρο με ή χωρίς γλυκάνισο. Και τούμπαλιν. Και στο βάθος, κήπος ή αίθριο και Ρέμος ή Θανάσης Παπακωνσταντίνου (που σου δίνει την ευκαιρία να γκουγκλάρεις τι σημαίνει «πεχλιβάνης» διότι, πλέον, μπορεί να το έχουν ξεχάσει και οι γονείς σου).

Ή το δικό μας τσάμικο
ή το δικό τους

Στη φετινή στροφή του εθνικού εορτασμού, πέσαμε πάνω στις γνωστές ιδεοληψίες που μπερδεύουν τον Βελουχιώτη με τη συναγρίδα. Το μένος για το μενού δεν είχε προηγούμενο. Ο κιμάς γαρίδας έγινε μιμίδιο. Ενας αντίστροφος σουσουδισμός που καταγγέλλει τους «άλλους» ως αρχοντοχωριάτες. Διότι αυτό είναι πάντα το πρόβλημα. Οι «άλλοι». Που δεν είναι του επιπέδου μας, που δεν ξέρουν, που δεν νογάνε, που δεν ήρθαν να μας ρωτήσουν εμάς που τα ξέρουμε όλα καλύτερα.

Σημασία δεν έχει αν χορεύουμε τσάμικο ή βαλς. Σημασία έχει ότι φωνάζουν πολύ αυτοί που πιστεύουν ότι το «δικό τους» τσάμικο είναι καλύτερο από το πολύ. Φωνάζουν μέχρι αυτοεξευτελισμού. Ε, όσο και να ‘ναι ακούγεται κάπως σε μια Ελλάδα που κάθε βράδυ στενάζει (στο τηλεοπτικό ριάλιτι μαγειρικής) με τα παστινάκια, τα μπλανσαρίσματα και τα κενέλ, να θέλεις να γίνει η γαστρονομική αλλά, κυρίως, πολιτιστική ανατομία ενός κιμά γαρίδας.

Επιθυμίες και πραγματικότητες

Τα χθεσινά νούμερα ήταν, σε κάποιους δείκτες, τα χειρότερα από την αρχή της πανδημίας, δηλαδή εδώ και πάνω από έναν χρόνο. Αυτή είναι η πραγματικότητα. Και στην άλλη άκρη της σκηνής στέκεται η επιθυμία. Μια επιθυμία που καταπιέζουμε εδώ και ένα χρόνο τώρα. Για μια βόλτα στα μαγαζιά, για την αγορά ενός «τίποτα» που για την ψυχολογία μας μπορεί να είναι το άπαν. Για μια αγκαλιά με φίλους, από εκείνες τις παρηγορητικές, με το τρίψιμο στην πλάτη. Βέβαια, κάποιοι δεν τις καταπίεσαν τις επιθυμίες τους. Το είδαμε από την άνοδο των κρουσμάτων στη Νέα Σμύρνη. Και συνεχίζουν. Ποιος είπε ότι η διαφορά του παιδιού από τον ενήλικα είναι η σχετικότητα πραγματικότητας και επιθυμίας;