Γκολ, γκάνγκστερ και «νεκροθάφτες»

Οταν η σερβική αστυνομία συνέλαβε, σε ολονύχτια επιχείρηση, 17 άτομα με την κατηγορία ότι συμμετείχαν σε εγκληματική οργάνωση η οποία «κρυβόταν πίσω» από μία ομάδα «ultras» της Παρτιζάν Βελιγραδίου και ήταν υπεύθυνη για εκβιασμούς, ναρκεμπόριο και δολοφονίες (συμπεριλαμβανομένων αποκεφαλισμών και βασανιστηρίων), ο πρόεδρος της χώρας, Αλεξάνταρ Βούτσιτς, χαιρέτισε μία μεγάλη νίκη εναντίον του οργανωμένου εγκλήματος. Στους παροικούντες το Βελιγράδι, ωστόσο, ήταν γνωστές από καιρό οι στενές σχέσεις που διατηρούσε με την κυβέρνηση και τις δυνάμεις ασφαλείας, και η ατιμωρησία που απολάμβανε χάρη σε αυτές, ο επικεφαλής της ομάδας, Βέλικο Μπέλιβουκ, άλλως γνωστός ως «Βέλια ο Μπελάς». Το μόνο ερώτημα που τους βασανίζει, λοιπόν, είναι το τι άλλαξε και γιατί στράφηκαν εναντίον του οι Αρχές.

Ο Μπέλιβουκ και οι συνεργοί του συνελήφθησαν τη νύχτα της 4ης Φεβρουαρίου, σε κοινή επιχείρηση της σερβικής αστυνομίας και της υπηρεσίας πληροφοριών. Λίγο μετά, αστυνομικοί έκαναν έφοδο σε αυτό που θεωρούν ως μυστικό κρησφύγετο της εγκληματικής οργάνωσης: μια αίθουσα σαν μπούνκερ, μέσα σε έναν χώρο που λειτουργούσε άλλοτε ως εστιατόριο, κάτω από τις κερκίδες του σταδίου της Παρτιζάν. Στον εξωτερικό τοίχο είναι βαμμένο με λευκή και μαύρη μπογιά το προσωνύμιο που χρησιμοποιούν οι οπαδοί της ομώνυμης ποδοσφαιρικής ομάδας: «νεκροθάφτες». Είναι, όπως σημειώνουν οι «New York Times», ένα ταιριαστό παρατσούκλι: οι σέρβοι ποδοσφαιρόφιλοι, ή τουλάχιστον εκείνοι που στριμώχνονταν προ πανδημίας στο θορυβώδες νότιο πέταλο του σταδίου Παρτιζάν, καθώς και το εξίσου άγριο βόρειο πέταλο που χρησιμοποιούσαν οι οπαδοί του μεγάλου αντιπάλου τους, του Ερυθρού Αστέρα Βελιγραδίου, έχουν από χρόνια τη φήμη της ακραίας βίας – καθώς και των σχέσεων με δομές του κράτους και των υπηρεσιών ασφαλείας.

«Οι πολιτικοί μας πάντα φοβούνται το γήπεδο και τη φοβερή του δύναμη. Ξέρουν πως οποιαδήποτε δυσαρέσκεια στο γήπεδο μπορεί να εξαπλωθεί σύντομα στους δρόμους. Θέλουν να το ελέγχουν», εξηγεί ο Μίρκο Πολέντιτσα, πρόεδρος της Ενωσης Επαγγελματιών Ποδοσφαιριστών «Ανεξαρτησία». Οι ultras όπως ο Μπέλιβουκ, συνεχίζει, είναι μια τόσο τρομερή δύναμη που ο έλεγχός τους ήταν ανέκαθεν προτεραιότητα για την οποιαδήποτε κυβέρνηση. Ο ίδιος χαρακτηρίζει τον Μπέλιβουκ ένα εργαλείο της κυβέρνησης, που αξιοποιήθηκε στη διάλυση αντικυβερνητικών διαδηλώσεων και την παροχή ασφάλειας για την τελετή ορκωμοσίας του Βούτσιτς, το 2017. Την ίδια άποψη έχει και ο Βλάντιμιρ Βούλετιν, καθηγητής Νομικής στο Βελιγράδι, και πρώην αντιπρόεδρος της Παρτιζάν: υποστηρίζει μάλιστα πως ο Μπέλιβουκ, μαζί και ένας άλλος τραμπούκος που βρήκε βίαιο θάνατο, πρωτοπήρε τον έλεγχο του νότιου πετάλου του σταδίου Παρτιζάν λίγο αφότου έγινε ο Βούτσιτς πρωθυπουργός της Σερβίας, το 2014 – αρχίζοντας να ξυλοφορτώνει όποιον φώναζε ύβρεις εναντίον του.

Το 2016, ο Βέλικο Μπέλιβουκ είχε συλληφθεί κατηγορούμενος για φόνο. Αφέθηκε όμως ελεύθερος γιατί DNA και άλλα στοιχεία που τον ενοχοποιούσαν είτε εξαφανίστηκαν είτε απορρίφθηκαν λόγω αλλοίωσης. Τι άλλαξε λοιπόν τώρα και μπήκε στο στόχαστρο; Μιλώντας πάντα στους «New York Times», ο Πολέντιτσα εικάζει πως ο ίδιος και οι ακόλουθοί του το παρατράβηξαν: «Ολοι γνώριζαν πως ήταν βίαιοι, ότι έδερναν κόσμο και απειλούσαν. Αλλά να κόβουν κεφάλια;». Μεταξύ των υποστηρικτών της Παρτιζάν, πάντως, υπάρχουν πολλοί που θεωρούν πως όλα αυτά είναι μια προσωπική βεντέτα του Αλεξάνταρ Βούτσιτς, δεδηλωμένου οπαδού του Ερυθρού Αστέρα Βελιγραδίου.