Ο χρυσός κανόνας του 8-8-8 για τη ζωή μας

Μια γυναίκα η οποία μεγάλωσε στην πρώην Γιουγκοσλαβία μου διηγήθηκε πώς είχαν μια ζωή οργανωμένη γύρω από τα τρία οκτάρια: οκτώ ώρες δουλειάς, οκτώ ώρες ελεύθερου χρόνου και οκτώ ώρες ύπνου. Πολύ όμορφα. Υποθέτω, επίσης, ότι τα Σαββατοκύριακα ήταν ελεύθερα. Είναι περίεργο το πώς ακούγεται σήμερα αυτό το 8-8-8, όμως το καθημερινό οκτάωρο συνοψίζεται σε 40 ώρες εργασίας εβδομαδιαίως το οποίο, αν δεν κάνω λάθος, ήταν και εδώ ο κανόνας κάποτε.

Υποθέτω πως υπάρχουν δύο λόγοι που μπορούν να σε κάνουν να εργαστείς περισσότερο. Ο ένας είναι ότι ίσως αναγκάζεσαι να το κάνεις για να υπάρχει φαγητό στο τραπέζι σου, κάτι το οποίο ακούγεται δίκαιο – ή κυρίως άδικο, εάν καταλαβαίνετε τι εννοώ. Ο άλλος είναι ότι μπορεί να πρόκειται για καταναγκασμό, επειδή το απαιτούν ο εργοδότης ή η επιχείρησή σου, έτσι ώστε η εταιρεία να βγάλει όσο το δυνατόν περισσότερα χρήματα και, σε ορισμένες περιπτώσεις, να βρεθείς και εσύ ωφελημένος. Σε καμία από τις δύο περιπτώσεις, πάντως, δεν πρόκειται για κάτι καλό. Εχεις ανάγκη τις ώρες ανάπαυσης και χαλάρωσης που δεν εργάζεσαι για τη δική σου υγεία, όπως και για την υγεία της οικογένειάς σου και για το καλό της κοινότητας.

Το αφεντικό της Goldman Sachs, Ντέιβιντ Σάλομον, θα υπενθύμιζε αναμφίβολα το τέλος της Γιουγκοσλαβίας – αν και προσωπικά θα σημείωνα ότι αυτό το τέλος δεν είχε να κάνει με την ισορροπία ανάμεσα στην εργασία και την υπόλοιπη ζωή. Ο Σάλομον, πάντως, έχει φροντίσει να πάει ένα βήμα πιο πέρα και δεσμεύτηκε να εφαρμόσει πιο αυστηρά ένα κανόνα ο οποίος δεν επιτρέπει στους νεαρούς τραπεζίτες να μην εργάζονται από το απόγευμα της Παρασκευής ως το πρωί της Κυριακής.

«Θυμηθείτε πως εάν όλοι μας κάνουμε ένα επιπλέον βήμα για τον πελάτη μας, ακόμη και τη στιγμή που αισθανόμαστε πως έχουμε φτάσει στα όριά μας, αυτό μπορεί όντως να κάνει τη διαφορά στην απόδοσή μας», έγραψε σε ένα μήνυμά του προς τους 34.000 υπαλλήλους του ομίλου παγκοσμίως.

Η διαπίστωση αυτή είναι αποκαλυπτική. Πώς μπορεί η εργασία μέχρι το σημείο που αισθάνεσαι ότι έφτασες στα όριά σου να είναι οτιδήποτε άλλο πέρα από αρνητική για την επίδοσή σου; Οι άνθρωποι που εργάζονται τόσο δεν μπορεί να είναι στην κορυφή στον κλάδο τους. Σίγουρα, δεν θα ήθελες να μπεις σε ένα ταξί με οδηγό κάποιον που βρίσκεται στο τιμόνι επί 13 ώρες και φτάνει στα όριά του – γιατί, λοιπόν, να θέλεις να πληρώσεις για τις υπηρεσίες ενός τραπεζίτη ο οποίος θα έχει εξίσου γονατίσει; Μήπως όμως θα ήθελες να πέσεις στα χέρια ενός ή μίας χειρουργού που θα έχουν φτάσει στα όριά τους; Ασφαλώς και όχι – έστω κι αν αυτό συμβαίνει στην πραγματικότητα.

Προφανώς, η εργασία από το σπίτι έχει επιδεινώσει την κατάσταση. Ακόμη κι αν δεν εργάζεσαι τρομερά πολλές ώρες, αυτό συμβαίνει επειδή η εργασία και η υπόλοιπη ζωή στο σπίτι διαχέονται η μία στην άλλη. Γι’ αυτό, όσο σημαντική είναι η ισορροπία ανάμεσα στις ώρες εργασίας και εκείνες της ανάπαυσης, άλλο τόσο σημαντικό είναι αυτές οι δύο ενότητες να διαχωρίζονται καθαρά.

Θα πίστευα ότι η πρόοδος του ανθρώπου, με την τεχνητή νοημοσύνη ή οτιδήποτε άλλο, θα μας έφερνε πιο κοντά στον στόχο για οκτώ ώρες δουλειάς, οκτώ ώρες διασκέδασης και οκτώ ώρες ύπνου. Φαίνεται, όμως, ότι απομακρυνόμαστε διαρκώς από αυτόν.