Ο θάνατος της κινεζικής ουτοπίας

Η απόφαση της Suning, του κινεζικού κολοσσού του λιανεμπορίου, να βάλει λουκέτο στη Ζιανγκζού 108 ημέρες μετά την κατάκτηση του τίτλου στο κινεζικό πρωτάθλημα μοιάζει με σύγκρουση της ακμής με τη φούσκα.

Το μεγαλεπήβολο σχέδιο της πολυπληθέστερης χώρας στον κόσμο να γίνει υπερδύναμη στο δημοφιλέστερο άθλημα βρίσκεται σε φάση χρεωκοπίας.

Πριν από πέντε χρόνια ο πρόεδρος της Κίνας Σι Τζινπίνγκ δεσμεύτηκε πως η χώρα του θα κυριαρχήσει στο ποδόσφαιρο μέχρι το 2050. Τα δεκάδες εκατομμύρια που ξοδεύτηκαν σ’ αυτό το διάστημα για την προσέλκυση δεκάδων λεγεωνάριων για τη δημιουργία ενός πρωταθλήματος που θα ανταγωνιζόταν σε αίγλη τα κορυφαία ευρωπαϊκά αποδείχτηκε πως ήταν πεταμένα λεφτά. Η αλλαγή πολιτικής είναι πλέον επιβεβλημένη.

Πριν από τη χρεωκοπία της Ζιανγκζού είχαν αποσυρθεί από το κινεζικό ποδόσφαιρο την τελευταία τριετία 16 σύλλογοι, ανάμεσά τους και η Τιανζίν Κουανζιάνγκ, άλλοτε ομάδα των Πάτο και Βίτσελ. Και αναμένεται να ακολουθήσουν κι άλλοι, μεταξύ αυτών και η Τιανζίν Τάιγκερς.

Επίσης απαγορεύτηκε στη Σαντόνγκ Λούνενγκ να συμμετάσχει στο ασιατικό Τσάμπιονς Λιγκ, λόγω ληξιπρόθεσμων χρεών.

Φεύγουν οι ξένοι
Η περίοδος που η κινεζική Σούπερ Λιγκ (CSL) έσπαγε το ασιατικό ρεκόρ μεταγραφής πέντε φορές σε λιγότερο από έναν χρόνο αποτελεί μακρινό παρελθόν.

Μεταγραφές όπως αυτή του Οσκαρ από την Τσέλσι στη Σαγκάη SIPG έναντι 60 εκατ. ευρώ ή μυθικά συμβόλαια όπως του Κάρλος Τέβεζ που αμειβόταν από τη Σαγκάη Σενχουά με 730.000 ευρώ την εβδομάδα, το υψηλότερο ποσό στον κόσμο, αποδείχτηκε πως ήταν τελικά ένα πανάκριβο αποτυχημένο πείραμα.

Το 2017 οι κινεζικές ομάδες δαπάνησαν 380 εκατ. ευρώ για την προσέλκυση νέων παικτών. Την ίδια χρονιά έξι από τους δέκα πιο ακριβοπληρωμένους ποδοσφαιριστές στον κόσμο, οι Λαβέτσι, Οσκαρ, Χουλκ, Ζερβινιό και Βίτσελ, αγωνίζονταν στην κινεζική Σούπερ Λιγκ.

Στην τελευταία μεταγραφική περίοδο το ποσό που δαπανήθηκε μόλις που ξεπέρασε τα 7 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων τα 3,3 εκατ. ευρώ δόθηκαν από τη Σαγκάη SIPG για τον Κροάτη Αντε Μαϊστόροβιτς.

Στο επόμενο πρωτάθλημα το οποίο κανείς δεν γνωρίζει πότε θα ξεκινήσει και με ποιες ομάδες, θα ισχύσει η ρήτρα των 3 εκατ. ευρώ ως μέγιστη αμοιβή για τους ποδοσφαιριστές. Η απόφαση των Κινέζων ήταν το κλειδί που άνοιξε την έξοδο κινδύνου για τους ακριβοπληρωμένους λεγεωνάριους όπως οι Τεϊσέιρα, Χουλκ, Πεγιέ, Ελ Σαραουί, Ροντόν, Γκουλαρντ και τόσων άλλων. Παρατηρείται επίσης μαζική έξοδος διάσημων προπονητών όπως του Ράφα Μπενίτεθ, του Βίτορ Περέιρα, του Μπρούνo Ζενεσιό και του Φαν Μπρόνκχορστ.

Απρόσωπα μαγαζιά
Ο ισχυρός άνδρας της κινεζικής ομοσπονδίας Τσεν Τσουγιουέν παραδέχτηκε πως ο τρόπος που έδρασαν οι σύλλογοι τα προηγούμενα χρόνια δημιούργησε μια φούσκα «που επηρεάζει όχι μόνο το παρόν αλλά και το μέλλον του κινεζικού ποδοσφαίρου».

Κατά μέσο όρο οι κινεζικές ομάδες δαπανούσαν το 2018 1,1 δισ. γουάν (περίπου 142 εκατ. ευρώ) όταν τα έσοδά τους ήταν 686 εκατ. γουάν (περίπου 89 εκατ. ευρώ).

Ο δημοσιογράφος Μα Ντεξίν που καλύπτει το κινεζικό ποδόσφαιρο για περισσότερα από 30 χρόνια δηλώνει πως έχει δει πάνω από 200 συλλόγους να βάζουν λουκέτο για λόγους που δεν έχουν σχέση με την παρούσα κρίση ή την πανδημία.

Οι κινεζικοί σύλλογοι μοιάζουν με μαγαζιά. Τους δημιουργούν και τους διοικούν εταιρείες που δεν έχουν καμία σύνδεση με τις τοπικές κοινότητες. Ουσιαστικά πρόκειται για ομάδες χωρίς ρίζες που η λειτουργία τους εξαρτάται αποκλειστικά από την οικονομική κατάσταση που βρίσκονται οι μητέρες εταιρείες. Στην περίπτωση που αυτές βρεθούν σε δυσχερή θέση δεν έχουν κανέναν ενδοιασμό να βάλουν λουκέτο. Οπως ακριβώς συνέβη με τη Ζιανγκζού και τη Suning.

Οι Κινέζοι αρχίζουν να αντιλαμβάνονται πως το μείγμα των μετόχων ενός συλλόγου πρέπει να είναι περισσότερο ποικιλόμορφο και να συμμετέχουν εκτός από εταιρείες, οι κοινότητες, ακόμα και ιδιώτες. Ταυτόχρονα διαπιστώνουν πως οι επενδύσεις στο εξωτερικό που γίνονταν υπό τις ευλογίες της πολιτικής ηγεσίας με στόχο τη μετάγγιση τεχνογνωσίας προς το κινεζικό ποδόσφαιρο δεν απέφεραν τα αναμενόμενα αποτελέσματα.

Επιστρέφουν στα πάτρια εδάφη
Τους τελευταίους μήνες παρατηρείται μια μαζική απόσυρση των κινέζων επενδυτών από το ευρωπαϊκό ποδόσφαιρο. Στα μέσα του 2017 υπήρχαν τουλάχιστον είκοσι σύλλογοι στην Ευρώπη που ελέγχονταν από Κινέζους. Αυτή τη στιγμή είναι λιγότεροι από δέκα, με την πτωτική τάση να συνεχίζεται καθώς οι εναπομείναντες Κινέζοι αναζητούν επενδυτές για να πουλήσουν τα ποσοστά τους και να φύγουν.

Το πρώτο κομμάτι που έπεσε προκαλώντας ντόμινο αποχωρήσεων ήταν ο Βανγκ Ζιανλίν ο οποίος πούλησε τον Φεβρουάριο του 2018 το ποσοστό του που κατείχε στην Ατλέτικο Μαδρίτης.

Ακολούθησε ο ιδρυτής της CEFC China Energy, Γε Ζιανμίνγκ που ουσιαστικά εξαναγκάστηκε να πουλήσει τις μετοχές που είχε στη Σλάβια Πράγας. Αργότερα ο Γε φυλακίστηκε γιατί εξέθεσε το οικονομικό σύστημα της χώρας σε κίνδυνο. Μια κίνηση που επιτάχυνε την επιστροφή των κινεζικών κεφαλαίων από την Ευρώπη στην Κίνα.

Αλλωστε αυτό υπαγόρευε και το 14ο πενταετές οικονομικό πλάνο της Κίνας που παρουσίασε το 2020: «τα χρήματα να επιστραφούν στη χώρα και οι επενδύσεις να έχουν εσωτερικό προσανατολισμό». Η Κίνα αντιλήφθηκε γρήγορα πως ο δρόμος που ακολουθούσε οδηγούσε σε αδιέξοδο και όχι στην ποδοσφαιρική ουτοπία που είχε φανταστεί.