Η Πλατεία είναι και θα ’ναι πάντα γεμάτη

Η πλατεία είναι η «Πλατεία» και τέλος. Κανείς δεν την αποκαλεί «Κεντρική Πλατεία Νέας Σμύρνης», όπως είναι το πλήρες όνομά της. Η πλατεία Κολωνακίου αποκαλείται «πλατεία» μόνο από τους μόνιμους θαμώνες της – για τον κόσμο είναι το «Κολωνάκι», όπως η πλατεία Συντάγματος είναι το «Σύνταγμα» και η πλατεία Ομονοίας η «Ομόνοια». Οταν κάποιος λέει «παλιά έμενα Φωκίωνος και τώρα μένω Πλατεία», εννοεί, όπως εγώ, ότι κάποια στιγμή μετακόμισε από την Κυψέλη στη Νέα Σμύρνη. Γιατί μόνο στη Νέα Σμύρνη υπάρχει η «Πλατεία».

Η Πλατεία τραβάει τους Νεοσμυρνιώτες σαν μαγνήτης. Τα χρόνια της οικονομικής κρίσης η Πλατεία γνώρισε μέρες δόξας, ενώ σε όλη την Αθήνα έβλεπες μαγαζιά να κλείνουν. Και κάποια της Πλατείας έκλεισαν, αλλά άνοιξαν γρήγορα καινούργια στη θέση τους: κυρίως καφέ. Η Πλατεία έχει περισσότερα καφέ από οποιαδήποτε άλλη πλατεία στην Ευρώπη – τι να μας πει, για παράδειγμα, η Πιάτσα Ναβόνα; Παλιά είχε και τα περισσότερα υποκαταστήματα τραπεζών από κάθε άλλο σημείο στην Ελλάδα, αλλά την τελευταία δεκαετία κάποια έκλεισαν, ενώ τα καφέ ανθούν. Ο Νεοσμυρνιώτης σταμάτησε τα Σαββατοκύριακα να τρέχει στη Γλυφάδα και στη Βουλιαγμένη – στο κέντρο της Αθήνας δεν είχε ποτέ λόγο να πάει. Την Πλατεία του άλλωστε την αγαπούσε από τον καιρό που υπήρχε στο κέντρο της ο Γαλαξίας, που ήταν σαφώς πιο μεγάλο και πιο γνωστό στέκι από τον χιλιοτραγουδισμένο Αδωνη, στον οποίο «πηγαίνουν τεκνά και φρικιά, και αράζουνε και αθλητές»: όταν ο Νεοσμυρνιώτης σταμάτησε να τρέχει στα «παραλιακά», γιατί η βενζίνη ακρίβυνε, η Πλατεία έγινε κάτι σαν αυλή του σπιτιού του, όπως πρέπει να είναι κάθε πλατεία. Εχει χώρο για να παίζουν τα παιδιά, έχει χώρο για να ανεβοκατεβαίνουν οι μπαμπάδες με τα καρότσια, έχει χώρο για να περπατάς, έχει χώρο για το παρεμπόριο αλλά και για όποιον θέλει να μοιράσει φυλλάδια για μια εκδήλωση στο Σπόρτιγκ. Οταν κάποτε αποφασίστηκε η πεζοδρόμησή της, οι καταστηματάρχες της εποχής γκρίνιαζαν, τώρα θεωρούν ότι εκείνη η απόφαση ήταν ευλογία.

Η Πλατεία είναι πάντα γεμάτη και επειδή στη Νέα Σμύρνη μάς αρέσουν οι μεγάλες παρέες και οι ατελείωτες συζητήσεις. Και βέβαια και οι υπερβολές: όταν κάποτε ο Σάκης Ρουβάς τραγούδησε στην Πλατεία Μίκη Θεοδωράκη, έλεγαν ότι παρακολούθησαν τη συναυλία 25.000 κόσμος – για να συμβεί αυτό έπρεπε να υπήρχαν τρεις άνθρωποι σε κάθε πλακάκι της Πλατείας, αλλά ας μην αφήνουμε τις ενοχλητικές λεπτομέρειες να χαλάσουν ωραίες ιστορίες.

Η πανδημία μπορεί να ανάγκασε τα καφέ να μαζέψουν τις καρέκλες, αλλά ο κόσμος συνεχίζει να κατεβαίνει στην Πλατεία: είναι κάτι σαν υποχρέωση. Ο κόσμος αράζει στα παγκάκια και στα πεζουλάκια, συνεχίζει να συζητά, συμπεριφέρεται σαν να μην υπάρχει ο ιός. Η Αστυνομία όποτε περνούσε φρόντιζε να κάνει καμιά σύσταση για μάσκες κ.τ.λ. Αλλωστε και οι αστυνομικοί για καφέ περνούσαν κι αυτοί από την Πλατεία, όπως όλοι.

Καμιά φορά το να γνωρίζονται όλοι δεν είναι καλό. Η Νέα Σμύρνη δεν είναι ούτε μικρό ούτε κακό χωριό. Αλλά στην Πλατεία είναι όλοι γνωστοί. Αν κάποιος αντιδράσει, θα εμφανιστούν πολλοί να τον υποστηρίξουν: έτσι γίνεται στις πλατείες κι έτσι θα γίνεται.

Θα γίνει η Πλατεία η νέα πλατεία των αγανακτισμένων που πολλοί προσδοκούν να δουν; Μου φαίνεται δύσκολο: αν λειτουργήσουν τα καφέ και βγουν τα τραπεζάκια έξω, η αγανάκτηση θα πάει περίπατο – άλλωστε το σέρβις είναι εξαιρετικό. Μέχρι τότε υπομονή και ψυχραιμία.

Θα τα είχαμε αποφύγει όλα αν λειτουργούσαν τα παλιά καλά πολιτικά αντανακλαστικά που στη Νέα Σμύρνη αγαπάμε. Τη δεκαετία του ’80 ο δήμαρχος Μπάμπης Μπεχλιβανίδης είχε κηρύξει τη Νέα Σμύρνη «αποπυρηνικοποιημένη ζώνη»: ό,τι κι αν γινόταν στον κόσμο, στη γειτονιά δεν θα υπήρχαν πυρηνικά. Τώρα θα ‘πρεπε να έχει κηρυχτεί η Πλατεία «ζώνη Covid free». Πρακτικά θα συνέβαινε σε αυτή ό,τι συμβαίνει καιρό τώρα. Αλλά δεν θα υπήρχαν λόγοι για ελέγχους, καβγάδες, επαναστάσεις κ.τ.λ. Θα πίναμε τους καφέδες μας και θα λύναμε τα προβλήματα της ανθρωπότητας, όπως κάνουμε πάντα στην Πλατεία…