Πολιτικές κόντρες με όρους τρολ

Τι κοινό έχουν γερμανοτσολιάδες και παιδεραστές; Κι οι δυο χαρακτηρισμοί λογίζονται από τις πολακικές προσωπικότητες σαν επιχειρηματολογία σε μια κομματική αντιπαράθεση. Περιγράφουν, με άλλα λόγια, αμφότερες μονολεκτικά την ποιότητα του δημόσιου διαλόγου εδώ και μια δεκαετία. Οπως και την ποιότητα του πολιτικού  – αφού δεν πληκτρολογούνται στα συνωμοσιολογικά και άναρθρα βάθη των σόσιαλ μίντια μόνο, αλλά συχνά ακούστηκαν από τα κοινοβουλευτικά έδρανα ή τα μιντιακά βήματα.   

Η προχθεσινή συζήτηση στη Βουλή με «προεξέχον θέμα» το επίπεδο στο οποίο πέφτουν οι πολιτικοί της χώρας προκειμένου να πλήξουν τους αντιπάλους τους άργησε, ενώ κάποιοι συμμετέχοντες δεν υπήρξαν απόλυτα ειλικρινείς – καταδίκασαν την ασυδοσία του πληκτρολογίου, όχι όμως των στελεχών τους που ως Μπάνον της Λεβεντογέννας γράφουν με αυτό σε ασύντακτα πεζοκεφαλαία. Χρησίμευσε, παρ’ όλα αυτά, σαν υπόμνηση της κοινοτοπίας του φαινομένου. Μιας κοινοτοπίας τόσο επικίνδυνης όσο εκείνη του κακού.   

Πολύ προτού εμφανιστεί το hashtag «ΝΔ_ΠΑΙΔΕΡΑΣΤΕΣ» ένας πολιτικός αρχηγός αποφαινόταν πως «κάποιοι Ελληνες δεν είναι και τόσο Ελληνες. Αυτοί που μας κυβερνούν». Ο Αλέξης Τσίπρας πριν από το κρίσιμο Εurogroup του 2012, το οποίο κατέληξε τις πρώτες πρωινές ώρες στο PSI, αποκαλούσε έμμεσα τους Λουκά Παπαδήμο, Αντώνη Σαμαρά και Βαγγέλη Βενιζέλο γερμανοτσολιάδες επειδή χρησιμοποιούσαν – κατά τα λεγόμενά του – τα ίδια επιχειρήματα με τον Σόιμπλε. Δεν μεμφόταν απλά τις πολιτικές τους επιλογές. Υιοθετούσε ακροδεξιά ρητορική σπέρνοντας αμφιβολίες για τον πατριωτισμό τους. Είχε βγάλει το πατριωτόμετρο και μετρούσε – όπως κάθε λαϊκιστής που σέβεται τον εαυτό του – όλους τους άλλους.   

Εναν χρόνο νωρίτερα, το 2011, σε χαιρετισμό του σε ημερίδα της Ομάδας της Ευρωπαϊκής Ενωτικής Αριστεράς και της Αριστεράς των Πρασίνων των Βορείων Χωρών αντιπολιτευόταν τον Γιώργο Παπανδρέου καταλογίζοντάς του πως «έχει ξεπεράσει πια και τη Θάτσερ, έχει ξεπεράσει και τον Πινοτσέτ και φαίνεται τελικά ότι προκειμένου να κρατηθεί λίγο ακόμα στην εξουσία, είναι αδίστακτος. Ο,τι του ζητήσουν, θα το εξαγγείλει». Μετά βέβαια, στη Βουλή, διατεινόταν ότι δεν τον αποκάλεσε δικτάτορα, τις πολιτικές του χαρακτήρισε. Είχε, ωστόσο, κερδίσει το σούπερ «πάλι ο Τσίπρας πήρε αμπάριζα τον ΓΑΠ» σε περιθωριακά κανάλια.   

Το αρχηγικό μοτίβο ακολουθούσαν αριστερά στελέχη όλων των βαθμίδων. Η απέναντι πλευρά ήταν για εκείνους γεμάτη Τσολάκογλου και Κουίσλινγκ. Οπως χρόνια αργότερα για σύσσωμο τον ΣΥΡΙΖΑ νούμερο ένα στόχος της αντιπολιτευτικής του στρατηγικής υπήρξε η σύζυγος του προέδρου της ΝΔ.   

Πάνω σε αυτό το στυλ πάτησε κι ο κυβερνητικός εταίρος της πρώτη φορά Αριστεράς για να εξασφαλίσει τα δεκατρία έδρανα που του χάρισαν πέντε υπουργικούς θώκους. Το «εξέλιξε», οφείλει να του αναγνωρίσει κανείς, στην πιο μπρούτα εκδοχή του με την πάροδο των μηνών. Τον Ιούνιο του 2015, για παράδειγμα, ο Πάνος Καμμένος φώναζε μέσα στην Ολομέλεια στους γαλάζιους «στα τέσσερα εσείς, στα τέσσερα». Στην ίδια συνεδρίαση, όταν ο Νικήτας Κακλαμάνης τον κάλεσε να απαντήσει για τη βάση του ΝΑΤΟ στην Κάρπαθο, σχολίασε «νόμιζα πως ενδιαφέρεστε μόνο για τη Μύκονο κ. Κακλαμάνη».

Οι γαλάζιες μακεδονομαχικές ιαχές για «κυβέρνηση εθνικής μειοδοσίας που ξεπουλάει τη Μακεδονία μας» την περίοδο της Συμφωνίας των Πρεσπών, και οι μπογδανικές κατηγορίες για πώληση της Μακεδονίας έναντι των συντάξεων, ήρθαν μερικά χρόνια μετά να προστεθούν στο ρεπερτόριο περί προδοτών.  

Ακόμη κι οι μετριοπαθείς δεν έχουν αντισταθεί στον πειρασμό μιας πάλης στις λάσπες. Στην προπέρσινη προεκλογική περίοδο ο Κυριάκος Μητσοτάκης μπήκε σε μια αρένα η οποία από καιρό είχε αποδειχθεί προνομιακή για τον αρχηγό του ΣΥΡΙΖΑ. Με αφορμή τις φωτογραφίες από τις διακοπές του τότε πρωθυπουργού σε κότερο εφοπλιστή – και προκειμένου να μουντζουρώσει το αριστερό προφίλ του – εκστόμισε το περίφημο «νάτος, νάτος ο Τσίπρας ο σκαφάτος».   

Στη δευτερολογία του άφησε και υπονοούμενα σαν αυτά που η Κουμουνδούρου καθιέρωσε ως συνήθη αντιπολιτευτική πρακτική.  Υπονοούμενα για οικονομικές σχέσεις του πατέρα του Τσίπρα με τη χούντα. Στις μέρες που ακολούθησαν οι εκλογολόγοι της Πειραιώς είδαν για μοναδική φορά πριν από τις κάλπες τα ποσοστά του κόμματος να πέφτουν. Οι ψηφοφόροι δεν είχαν εκτιμήσει την αλλαγή από τον προγραμματικό λόγο στις κορόνες φτηνού εντυπωσιασμού.   

Το παραπάνω ποτ-πουρί έχει παιδευτική αξία. Αν οι εκλογές του 2019 δίδαξαν πως ο λαϊκισμός παύει να γοητεύει τα εκλογικά σώματα όταν πια η επιθυμία για επιστροφή στην κανονικότητα επικρατήσει, η τοξικότητα των περασμένων ετών μας έμαθε – με τον δύσκολο τρόπο – πόσο επιβλαβής μπορεί να αποδειχθεί η ρητορική του μίσους για τη δημοκρατία.   

Τα πρόσκαιρα κομματικά οφέλη μιας κόντρας με όρους τρολ κρύβουν έναν μεγάλο κίνδυνο: την απαξίωση της πολιτικής μακροπρόθεσμα – τόσο για τους μεν που την προκαλούν όσο και για τους δε που παρασύρονται σε αυτή. Οποτε οι επαγγελματίες πολιτικοί φροντίζουν με το ύφος τους να κυριαρχήσει το «όλοι ίδιοι είναι», στο τέλος δεν κερδίζουν ποτέ τα δημοκρατικά κόμματα. Επωφελούνται τα άκρα.  

Οι συκοφαντίες, η συνωμοσιολογία κι η σκανδαλοθηρία οδηγούν σχεδόν νομοτελειακά σε παιδιά με μαύρα μπλουζάκια. Αυτό το μάθημα – στο οποίο το κεφάλαιο «ποιότητα του δημόσιου διαλόγου» είναι στα SOS – λίγοι έδειξαν να το έχουν μελετήσει την Πέμπτη στο Βουλευτήριο.